Dinozaury ptasiomiedniczne: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
WP:SK, z angielskiego
(Klad)
(WP:SK, z angielskiego)
{{Zwierzę infobox|Nazwa zwyczajowa=Dinozaury ptasiomiedniczne
| nazwa zwyczajowa = Dinozaury ptasiomiedniczne
|Łacińska=''Ornithischia''
| łacińska = ''Ornithischia''
|Zoolog=[[Harry Seeley|Seeley]], 1887
| zoolog = [[Harry Seeley|Seeley]], 1887
|okres istnienia={{okres istnienia grupy organizmów 2|228|65}}
| okres istnienia = {{okres istnienia grupy organizmów 2|228|65}}
|Typ=[[strunowce]]
|Podtyp typ = [[kręgowcestrunowce]]
|Gromada podtyp = [[zauropsydykręgowce]]
|Podgromada gromada = [[diapsydyzauropsydy]]
|Nadrząd podgromada = [[dinozaurydiapsydy]]
| nadrząd = [[dinozaury]]
|Rząd=dinozaury ptasiomiedniczne
| rząd = dinozaury ptasiomiedniczne
|Obrazek= Ornithischia.png
| grafika = Ornithischia.png
|Opis_obrazka=Budowa miednicy: [[kość biodrowa]] (ilium) [[kość kulszowa]] (ischium), [[kość łonowa]] (pubis)
| opis = Budowa miednicy: [[kość biodrowa]] (ilium) [[kość kulszowa]] (ischium), [[kość łonowa]] (pubis)
|Wikispecies=Ornithischia
| wikispecies = Ornithischia
}}
 
'''Dinozaury ptasiomiedniczne''' (Ornithischia) – rząd [[dinozaury|dinozaurów]], u których budowa [[kość miedniczna|miednicy]] była podobna do budowy miednicy u [[ptaki|ptaków]], gdzie część kości łonowej biegnie ukośnie do tyłu, równolegle do kości kulszowej czyli inaczej niż u innych gadów.
 
Wszystkie były wyłącznie roślinożerne zarówno dwunożne jak i czworonożne. W [[żuchwa|żuchwie]] występowała nieparzysta kość przedzębowa, zęby bocznie spłaszczone ze zgrubiałymi podstawami koron przystosowane do żucia pokarmu. Budowa ich szczęk wskazuje, że miały mięsiste policzki służące im do magazynowania zbieranego pokarmu roślinnego.
Wszystkie były wyłącznie roślinożerne, zarówno dwunożne jak i czworonożne. W [[żuchwa|żuchwie]] występowała nieparzysta kość przedzębowa, zęby bocznie spłaszczone ze zgrubiałymi podstawami koron przystosowane do żucia pokarmu. Budowa ich szczęk wskazuje, że miały mięsiste policzki służące im do magazynowania zbieranego pokarmu roślinnego.
 
Znane ze wszystkich [[kontynent]]ów od późnego [[trias]]u do końca [[kreda (okres)|kredy]].
 
== Klasyfikacja ==
* Nadrząd: dinozaury
** Rząd: [[dinozaury ptasiomiedniczne]] (Ornithischia)
*** Podrząd: [[tyreofory]] (Thyreophora) '''d. opancerzone'''
**** Infrarząd: [[stegozaury]] (Stegosauria)
**** Infrarząd: [[ankylozaury]] (Ankylosauria) '''d. pancerne'''
*** Podrząd: [[cerapody]] (Cerapoda)
**** Infrarząd: [[ornitopody]] (Ornithopoda) '''d. ptasionogie'''
**** [[marginocefale]] (Marginocephalia)
***** Infrarząd [[pachycefalozaury]] (Pachycephalosauria) '''d. grubogłowe'''
***** Infrarząd [[ceratopsy]] (Ceratopsia) '''d. rogate'''
 
== Filogeneza ==
{{Klad
Dinozaury ptasieomiednicze dzieli się na dwa [[klad]]y: [[tyreofory]] i [[cerapody]]. Tyreofory obejmują [[stegozaury]] (np. ''[[stegozaur|Stegosaurus]]'' z kostnymi płytami na grzbiecie) i [[ankylozaury]] (np. opancerzony ''[[ankylozaur|Ankylosaurus]]''). Cerapody obejmują [[marginocefale]] (grubogłowe [[pachycefalozaury]] i [[ceratopsy]] w tym rogate [[Ceratopsy (rodzina)|Ceratopsidae]]) oraz [[ornitopody]] (w tym koczodziobe [[hadrozaury]] jak ''[[Edmontozaur|Edmontosaurus]])''. Cerapody (Cerapoda) to stosunkowo niedawno utworzona grupa (Sereno, 1986).
|label1=Ptasiomiedniczne
 
|1={{Klad
[[Kladogram]] za analizą Zheng i in. z 2009.<ref name="zheng2009">Zheng, X-.T., You, H.-L., Xu, X. and Dong, Z.-M. (2009). "An Early Cretaceous heterodontosaurid dinosaur with filamentous integumentary structures." ''Nature'', '''458'''(19): 333-336.</ref>
|label1=[[tyreofory]]
 
|1={{Klad
{{klad| style=font-size:100%;line-height:80%
|1=[[Ankylozaury]]
|label1='''Ornithischia'''
|2=[[Stegozaury]]
|1={{klad
}}
|1=''[[pisanozaur|Pisanosaurus]]''
|label2=[[cerapody]]
|label2=<font color=white>unnamed</font>
|2={{Klad
|2={{klad
|1=[[ornitopody]]
|1=[[heterodontozaury|Heterodontosauridae]]
|label2=[[marginocefale]]
|label2=[[genazaury|Genasauria]]
|2={{Klad
|2={{klad
|1=[[ceratopsy]]
|label1=[[tyreofory|Thyreophora]]
|2=[[pachycefalozaury]]
|1={{klad
}}
|1=?''[[lesotozaur|Lesothosaurus]]''
}}
|label2=<font color=white>unnamed</font>
}}
|2={{klad
|1=''[[skutellozaur|Scutellosaurus]]''
|label2=<font color=white>unnamed</font>
|2={{klad
|1=''[[Emausaurus]]''
|label2=<font color=white>unnamed</font>
|2={{klad
|1=''[[scelidozaur|Scelidosaurus]]''
|label2=<font color=white>unnamed</font>
|2={{klad
|1 = '''[[stegozaury|Stegosauria]]'''
|2 = '''[[ankylozaury|Ankylosauria]]'''
}}
}}
}}
}}
}}
|label2=[[cerapody|Cerapoda]]
|2={{klad
|1=''[[Stormbergia]]''
|label2=<font color=white>unnamed</font>
|2={{klad
|1=''[[agilizaur|Agilisaurus]]''
|label2=<font color=white>unnamed</font>
|2={{klad
|1=''[[heksinluzaur|Hexinlusaurus]]''
|label2=<font color=white>unnamed</font>
|2={{klad
|1=''[[otnielia|Othnielia]]''
|2=''[[hipsylofodon|Hypsilophodon]]''
|3=''[[jeholozaur|Jeholosaurus]]''
|4=''[[Yandusaurus]]''
|label5=<font color=white>unnamed</font>
|5={{klad
|1 = ''[[Orodrom]]eus''
|2 = ''[[zefirozaur|Zephyrosaurus]]''
}}
|6='''[[ornitopody|Ornithopoda]]'''
|label7=[[marginocefale|Marginocephalia]]
|7={{klad
|1 = '''[[pachycefalozaury|Pachycephalosauria]]'''
|2 = '''[[ceratopsy|Ceratopsia]]'''
}}
}}
}}
}}
}}
}}
}}
}}
}}
 
{{Przypisy}}
 
{{Dinozaury}}
16 600

edycji

Menu nawigacyjne