Stelarc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Stelarc (oficjalnie Stelios Arcadiou, ur. 19.06.1946 na Cyprze) – australijski artysta współczesny, od 1948 mieszka w Australii. Ukończył T.S.T.C (Art and Crafts) oraz Uniwersytety Monach i Melbourne. Twórczość Stelarca związana jest z Body Art oraz Performance. Tematyka jego działań nierozerwalnie dotyka problemu ludzkiego ciała w kontekście technologii, interfejsów łączących człowieka z maszyną. Największy rozgłos uzyskał dzięki cyklowi performance’ów „Suspensions”. Do 2007 r. obejmował stanowisko dyrektora pracowni naukowej Katedry Performatywnej Sztuki Cyfrowej na Uniwersytecie Nottingham Trent w Anglii. Obecnie udziela się jako profesor w szkole artystycznej na Uniwersytecie Brunel w Londynie. Jest ojcem dwóch córek, z których jedna (Astra Stelarca) w ślad za ojcem wstąpiła na drogę artystyczną.

Zarys działalności[edytuj | edytuj kod]

Prace Stelarca obejmują szereg eksperymentów, w oparciu o użycie nowoczesnych technologii medycznych, robotów i komputerów. Wykorzystuje system wirtualnej rzeczywistości oraz Internet, aby zgłębiać ich związek z ludzkim ciałem. Stelarc głosi pogląd "body obsolete", czyli przestarzałego ciała, które w obliczu wysoce rozwiniętej techniki jest niewystarczające i słabe. Artysta zmierza do jego ulepszenia i przystosowania do nowych warunków przy użyciu postępującej technologii.

  • 1968-1970 – Performance’y multimedialne
  • 1968-1972„Helmets: Put on and Walk”. Przedziały uczuciowe
  • 1970-1994Amplified Body – ciało artysty podłączone jest do sieci czujników kontrolujących fale mózgowe (EEG), mięśnie (EMG), puls i ciśnienie krwi. Pozostałe czujniki monitorują ruch członków i pozycję ciała
  • 1973-1975 – Filmowanie wewnątrz ciała – 6mm kolorowych filmów żołądka (14 min.), okrężnicy (16 min.), i płuc (15 min.). Skan video prześwietlające całe ciało (60 min.)
  • 1976-1981Third Hand – artysta przymocował do swojego ciała trzecie ramię – robota. Reaguje ono na sygnały wysyłane z mięśni brzucha i nóg (EMG), co zmusza ciała do zmiany przyzwyczajeń ruchowych. Ramię ma zdolność chwytania i wciskania, a także obrotu nadgarstka o 290 stopni. Przesyła zwrotne impulsy do ciała, dając prymitywne wrażenie czucia
  • 1976-1988 – Cykl performance’ów „Suspensions” – artysta wykonał w różnych miejscach i kombinacjach 25 podwieszeń na linach, przymocowanych za pomocą starych haków wbitych w skórę
  • 1992-1993Virtual Arm Project
  • 1993Stomach Sculpture
  • 1994 – System stymulowania mięśniami – programujący choreografię ruchów ciała
  • 1995-1998Fractal Flesh, Parasite ,Ping Body
  • 1998 – Konstrukcja 6-nożnego, napędzanego pneumatycznie robota
  • 2000 – Konstrukcja z dodatkowego ramienia ze swobodnym 11-stopniowym manipulatorem
  • 2000 – Konstrukcja ze swobodną, 6-stopniową Protezą Ruchu, z systemem przechwytywania przeciwstawnego ruchu
  • 2000-2001 – Konstrukcja prototypu Hexapod – 6-nożnego robota
  • 2002-2003 – Konstrukcja “Muscle Machine”; Konstrukcja “Prosthetic Head” – ucieleśniająca dialogującego agenta, konwersującego z osobą, zadającą pytania
  • 2003 – Kopia ucha artysty w skali 1:4, wzrastającego w oparciu o komórki człowieka i myszy
  • 2007Extra Ear: operacja wszczepienia w przedramię artysty implantu ucha

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

W 2005 r. wydawnictwo MIT Press wydało pozycję „Stelarc: The Monograph”, zawierającą dokumentację fotograficzną performance’ów oraz kilka wywiadów z pisarzami relacjonującymi ich styczność z artystą.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1972, 1981 – The Myer Foundation, Australia
  • 1975, 1976, 1982, 1989, 1994, 1996 – The Visual Arts / Craft Board, Australia Council
  • 2001 – The Wellcome Trust, UK
  • 2002 – The Arts and Humanities Research Board, UK


  • 1997 – Professor of Art and Robotics, Carnegie Mellon University, Pittsburgh
  • 2002 – Doctor of Laws, Monash University, Melbourne

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Biskupski Łukasz: "Nieznośna lekkość bytu. O Stelarcu i metamorfozie ciała w świecie postbiologicznym” ( www.splot.art.pl)
  • Zawojski Piotr: "Destrukcja versus wspomaganie ciała w cyberprzestrzeni. Przypadek Stelarca”, („Kultura Współczesna” 2000, nr 1-2)
  • Strona artysty