System oznaczeń niemieckich samolotów z okresu I wojny światowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Niemiecki samolot myśliwski Albatros D.XI. Widoczne oznaczenie

System oznaczeń niemieckich samolotów z okresu I wojny światowej – wprowadzony w 1913 roku przez Idflieg system oznaczeń samolotów używanych przez Siły Powietrzne Armii Cesarstwa Niemieckiego. Początkowo obejmował tylko dwie klasy samolotów; ewoluował w miarę pojawiania się nowych typów maszyn, obowiązując do końca Wielkiej Wojny.

Model oznaczenia typu samolotu[edytuj | edytuj kod]

Oznaczenie samolotu składało się z następujących części:

  • nazwy producenta (np. Fokker);
  • litery (rzadko dwóch liter) oznaczającej klasę samolotu – przeznaczenie i cechy konstrukcyjne (np. E – jednopłatowy myśliwiec);
  • liczby rzymskiej oznaczającej kolejny model samolotu tej klasy danej wytwórni lotniczej (I, II, III...);
  • w niektórych przypadkach dodatkowej litery oznaczającej modyfikację danego modelu (np. Albatros D.Va);
  • w niektórych przypadkach dodatkowego oznaczenia producenta w nawiasie, jeśli samolot był wyprodukowany na licencji poza macierzystą wytwórnią (np. Rumpler C.IV (Pfal) produkowany przez Pfalz)[a].

Klasyfikacja typów samolotów w latach 1914-18[edytuj | edytuj kod]

Lista liter oznaczających klasę samolotu[1][2]:

  • A – nieuzbrojony jedno- lub dwumiejscowy jednopłat[b];
  • B – nieuzbrojony dwumiejscowy dwupłat szkolny;
  • C – uzbrojony dwumiejscowy dwupłat wielozadaniowy (obserwacyjne, rozpoznawcze i lekkie bombowce);
  • D – jednomiejscowy dwupłat myśliwski (niem. „D” = Doppeldecker – dwupłat)[d];
  • Dr – jednomiejscowy trójpłat myśliwski (niem. „Dr” = Dreidecker – trójpłatowiec)[e];
  • E – jednomiejscowy jednopłat myśliwski (niem. „E” = Eindecker – jednopłatowiec)[e];
  • F – jednomiejscowy trójpłat myśliwski[f];
  • G – wielomiejscowy dwusilnikowy bombowiec, (niem. „G” = Großflugzeug – wielki samolot);
  • J – dwumiejscowy opancerzony samolot szturmowy, (niem. „J” = Infantrieflugzeug – samolot piechoty)[g];
  • K – wielomiejscowy dwusilnikowy bombowiec, (niem. „K” = Kampfflugzeug – samolot bitewny)[h];
  • N – dwumiejscowy nocny bombowiec, (niem. „N” = Nacht – noc);
  • R – wielomiejscowy wielosilnikowy bombowiec dalekiego zasięgu, (niem. „R” = Riesenflugzeug – olbrzymi samolot).

Oznaczenia rejestracyjne samolotów w latach 1914-18[edytuj | edytuj kod]

Numer rejestracyjny samolotu składał się z następujących części[1]:

  • skrótu literowego producenta (np. Alb.);
  • oznaczenia rodzaju i typu samolotu (np. D.V);
  • numeru seryjnego[i];
  • roku zamówienia wojskowego (dwie ostatnie cyfry, np. /17).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Początkowo samoloty budowane na licencji oznaczane były nazwą ich producenta i kolejnym numerem modelu tego producenta, od 18 lutego 1917 roku w celu uproszczenia oznaczeń zastąpiono je przez pierwotną nazwę producenta i oznaczenie modelu, z oznaczeniem producenta w nawiasie (np. Rumpler C.Ia produkowany pierwotnie jako Hannover C.II, ostatecznie Rumpler C.Ia (Han)). Peter M. Grosz: Rumpler C.I. Berkhamsted: Albatros Productions, 2000, Windsock Datafile. no. 79. (ang.), s. 11.
  2. Klasa zlikwidowana w 1915 roku.
  3. Klasa „CL”, zapisywana też: „Cl” – lżejsza (niem. „leicht” – lekki) podklasa „C”, przeznaczona głównie do zadań myśliwskich – osłony samolotów klasy „C”, utworzona w sierpniu 1916 roku (P.M. Grosz: Halberstadt CL.II, Windsock Datafile no. 27, Albatros Productions, 1991, s. 2); samoloty „C” i „CL” poszczególnych wytwórni lotniczych miały numery w tej samej sekwencji.
  4. W końcu 1918 roku literą „D” zaczęto oznaczać wszystkie jednomiejscowe myśliwce niezależnie od liczby płatów, jak Fokker D.VIII.
  5. a b Klasa zlikwidowana w końcu 1918 roku.
  6. W 1917 roku zmieniono oznaczenie klasy na „Dr”.
  7. Literę „J” dla Infantrieflugzeug wybrano dla uniknięcia omyłek z rzymską liczbą I (P.M. Grosz, Junkers J.I, Windsock Datafile nr 39, 1993, s. 9).
  8. W 1917 roku zmieniono oznaczenie klasy na „G”.
  9. Nie zawsze numery seryjne zaczynały się od 1.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Tadeusz Królikiewicz: Polski samolot i barwa 1918-1939. Warszawa: 2009, s. 13.
  2. Andrzej Morgała: Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924. Warszawa: 1997, s. 240.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]