Szósta katastrofa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gołąb wędrowny był prawdopodobnie najliczniej występującym gatunkiem ptaka zamieszkującym kulę ziemską. Jego populacja szacowana była na pięć miliardów. Został wytępiony na skutek polowań. Ostatni żywy egzemplarz padł w niewoli w 1914 roku.

Szósta katastrofa – potoczne określenie dotyczące współczesnego wymierania gatunków na Ziemi, określanego także jako „szóste masowe wymieranie[1].

Nazwa została zaczerpnięta z tytułu wydanej w roku 1999 książki Szósta katastrofa. Historia życia a przyszłość ludzkości[2].

Tempo i przyczyny[edytuj]

Poprzez analizę liczebności gatunków, a jednocześnie spadek ich liczby w ostatnich kilkuset latach zaobserwowano istotne zmiany statystyczne. Na podstawie badań skamieniałości uczeni wyliczyli, że poza okresami katastrof naturalnych z powierzchni planety znikają mniej niż dwa gatunki ssaków w ciągu miliona lat. Tymczasem w ciągu ostatnich 500 lat wyginęło co najmniej 80 gatunków ssaków[3]. Zmniejszyła się także znacznie biomasa żyjących organizmów, mniej więcej o połowę w ciągu ostatnich kilku dekad[4]. Wg Anthony'ego Barnosky'ego, od roku 2009 prowadzącego badania tego problemu na University of California w Berkeley, współczesne zanikanie gatunków odpowiada definicji masowego wymierania nawet w najwęższych jego definicjach[5].

Ponieważ brak jest takich czynników globalnych w środowisku przyrodniczym, jak na przykład: regresje morskie, wzmożony wulkanizm czy katastrofa kosmiczna, szósta fala masowego wymierania nie wpisuje się w paradygmat dotychczas opisujący zjawiska tego typu. Zwiększone tempo wymierania gatunków dokumentowane od kilkudziesięciu tysięcy lat, a zwłaszcza w okresie ostatnich kilkuset lat, tłumaczy się wpływem cywilizacji ludzkiej[6]. Współcześnie, według różnych ocen, wymiera od 5 tysięcy do 500 tysięcy gatunków rocznie[7]. Według Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot liczba gatunków wymierających rocznie to 40 tysięcy[8], a według profesora Edwarda Wilsona z Uniwersytetu Harvarda jest to 27 tysięcy gatunków rocznie. Choć dane są rozbieżne, to zawsze liczone w tysiącach gatunków.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Elizabeth Kolbert: The Sixth Extinction: An Unnatural History. Henry Holt and Company, 2014. ISBN 9780805099799.
  2. Leakey Richard, Lewin Roger: Szósta katastrofa. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999. ISBN 8371808127.
  3. "Rozpoczęło się szóste masowe wymieranie" Onet.pl. [dostęp 27 lutego 2012].
  4. McLellan, R. i inni, Living planet report 2014: species and spaces, people and places, WWF International, Gland, 2014.
  5. Mariusz Błoński: Ziemia na skraju masowego wymierania?. KopalniaWiedzy.pl, 4.03.2011. [dostęp 14.08.20016].
  6. http://ziemianarozdrozu.pl/encyklopedia/96/masowe-wymieranie-gatunkow Ziemia na rozdrożu - Masowe wymieranie gatunków
  7. G. Dobrzański, B.M. Dobrzańska, D. Kiełczewski: Ochrona środowiska przyrodniczego. Białystok: Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, 1997. ISBN 83-85792-44-9.
  8. Grzegorz Kubicki. O myślistwie z perspektywy kanadyjskiej. „Dzikie Życie”. 4–5, wrzesień/październik 1994. [dostęp 14.08.20016].