Szachowy mecz ZSRR - Reszta świata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Szachowy mecz ZSRR - Reszta świata jest jedynym w swoim rodzaju wydarzeniem szachowym. W historii szachów rozegrano zaledwie cztery takie spotkania.

I mecz, Belgrad 1970[edytuj | edytuj kod]

Pomysłodawcą rozegrania meczu drużyny Związku Radzieckiego z zespołem składającym się z najlepszych zawodników innych krajów był mistrz świata Max Euwe. Początkowo radziecka federacja szachowa była temu przeciwna, ale ostatecznie wyraziła zgodę, a organizacji tej imprezy podjęła się jugosłowiańska federacja szachowa, która wzorowo wywiązała się z tego obowiązku (m.in. fundując dwa samochody osobowe dla zwycięzców spotkań na dwóch pierwszych szachownicach). Sam mecz był wydarzeniem bezprecedensowym - najlepsi szachiści spoza ZSRR zmierzyli się z drużyną, w skład której wchodził aktualny oraz czterech byłych mistrzów świata, zaś pozostali zawodnicy byli wybitnymi arcymistrzami, wielokrotnymi pretendentami do tytułu mistrza świata oraz zwycięzcami wszystkich szachowych olimpiad od roku 1952. Potencjał drużyny Reszty świata był o wiele mniejszy - reprezentowali ją co prawda zawodnicy światowej czołówki, ale nie posiadający tak wybitnych osiągnięć, jak ich przeciwnicy.

Spotkanie rozegrano w Belgradzie w dniach 29 marca - 6 kwietnia 1970 roku na dystansie 4 rund oraz na dziesięciu szachownicach (każda z drużyn posiadała również dwóch rezerwowych, którzy mogli wystąpić na dowolnej szachownicy). Kapitanami zespołów byli Dmitrij Postnikow oraz Max Euwe. Po dwóch rundach drużyna ZSRR prowadziła już 11½ - 8½, co zapowiadało wysokie jej zwycięstwo. Wskazywało na to lepsze przygotowanie do spotkania (przed meczem zawodnicy radzieccy przebywali na specjalnym obozie treningowym), posiadanie w swoim sztabie dwóch trenerów-sekundantów oraz prawdziwy "duch" w drużynie, czego szczególnie brakowało przeciwnikom. Jednak niespodziewane zwycięstwo 6 - 4 odniesione przez drużynę Reszty świata w trzeciej rundzie spowodowało nerwową atmosferę w szeregach zespołu radzieckiego (tym bardziej wzmocnioną fatalną grą mistrza świata Borysa Spasskiego, który w tej rundzie w minimalnie gorszej pozycji podstawił figurę). W ostatniej rundzie zanotowano remis, który ostatecznie dał zawodnikom radzieckim zaledwie minimalne zwycięstwo 20½ - 19½, co uznane zostało za sporą niespodziankę. W drużynie Reszty świata zdecydowanie najlepiej zaprezentował się Bobby Fischer, natomiast w zespole radzieckim - Paul Keres (obaj zdobyli po 3 pkt, ale wynik Fischera był oczywiście o wiele bardziej wartościowy).

  Związek Radziecki Reszta świata I II III IV  
1 Borys Spasski

Leonid Stein

Bent Larsen

Bent Larsen

½ 1 - 0 0 - 1  

0 - 1

1½ - 2½
2 Tigran Petrosjan Bobby Fischer 0 - 1 0 - 1 ½ ½ 1 - 3
3 Wiktor Korcznoj Lajos Portisch ½ ½ 0 - 1 ½ 1½ - 2½
4 Lew Poługajewski Vlastimil Hort 0 - 1 ½ ½ ½ 1½ - 2½
5 Jefim Geller Svetozar Gligorić 1 - 0 ½ ½ ½ 2½ - 1½
6 Wasilij Smysłow

Wasilij Smysłow

Samuel Reshevsky

Fridrik Olafsson

½ 1 - 0 0 - 1   

1 - 0

2½ - 1½
7 Mark Tajmanow Wolfgang Uhlmann 1 - 0 1 - 0 ½ 0 - 1 2½ - 1½
8 Michaił Botwinnik Milan Matulović 1 - 0 ½ ½ ½ 2½ - 1½
9 Michaił Tal Mieczysław Najdorf ½ 0 - 1 1 - 0 ½ 2 - 2
10 Paul Keres Borislav Ivkov ½ 1 - 0 ½ 1 - 0 3 - 1
      5½ - 4½ 6 - 4 4 - 6 5 - 5 20½ - 19½

II mecz, Londyn 1984[edytuj | edytuj kod]

Na spotkanie rewanżowe trzeba było czekać aż 14 lat. Odbyło się ono w Londynie w dniach 23 - 30 czerwca 1984 roku. Jego oprawa była o wiele skromniejsza niż w pierwszym meczu, głównie dlatego, iż angielska federacja szachowa miała tylko dwa tygodnie na przygotowania, po wcześniejszej rezygnacji Belgradu i Rzymu. Podobnie jak w roku 1970, dużo silniej prezentował się skład drużyny radzieckiej (z aktualnym oraz trzema byłymi mistrzami świata), chociaż pod względem średniej punktacji rankingowej siły przeciwników były prawie jednakowe (ZSRR - 2594, Reszta świata - 2593). Londyński mecz rozegrano według tej samej formuły co poprzedni: 4 rundy, 10 szachownic i 2 rezerwowych, którzy mogli zastąpić dowolnego zawodnika. Po remisie w pierwszej rundzie, zespół ZSRR zwyciężył w dwóch kolejnych i nawet minimalna porażka w rundzie ostatniej nie odebrała mu zwycięstwa, które ostatecznie wyniosło 21 - 19. Najlepszym zawodnikiem meczu był Aleksander Bielawski, który zdobył 3½ pkt.

  Związek Radziecki Reszta świata I II III IV  
1 Anatolij Karpow Ulf Andersson 1 - 0 ½ ½ ½ 2½ - 1½
2 Garri Kasparow Jan Timman ½ ½ ½ 1 - 0 2½ - 1½
3 Lew Poługajewski

Władimir Tukmakow

Wiktor Korcznoj

Wiktor Korcznoj

½ 0 - 1 ½   

½

1½ - 2½
4 Wasilij Smysłow

Władimir Tukmakow

Ljubomir Ljubojević

Ljubomir Ljubojević

0 - 1   

1 - 0

  
½
½ 2 - 2
5 Rafael Waganjan Zoltán Ribli ½ ½ ½ 0 - 1 1½ - 2½
6 Ołeksandr Bielawski

Aleksander Bielawski

Yasser Seirawan
Bent Larsen
1 - 0 1 - 0   

½

  

1 - 0

3½ - ½
7 Michaił Tal
Ołeh Romanyszyn
Michaił Tal
John Nunn
John Nunn
Murray Chandler
½   

½

1 - 0   
  
½
2½ - 1½
8 Jurij Razuwajew Robert Hübner ½ ½ ½ ½ 2 - 2
9 Artur Jusupow

Oleg Romaniszyn

Anthony Miles

Anthony Miles

½ ½ ½   

0 - 1

1½ - 2½
10 Andriej Sokołow

Oleg Romaniszyn

Eugenio Torre

Murray Chandler

0 - 1 1 - 0   

½

0 - 1 1½ - 2½
      5 - 5 6 - 4 5½ - 4½ 4½ - 5½ 21 - 19

III mecz, Madryt 1988[edytuj | edytuj kod]

do uzupełnienia

ZSRR wygrało mecz z Resztą świata 32½ do 31½.

IV mecz, Moskwa 2002[edytuj | edytuj kod]

Trzeci mecz pomiędzy drużynami Reszty świata oraz Rosji odbył się w dniach 8 - 11 września 2002 roku w Moskwie. Tym razem formuła została zmieniona - drużyny miały w swoich składach po 10 zawodników (oraz po 2 rezerwowych), ale rozegrali oni ze sobą 10 rund systemem Scheveningen (każdy zawodnik grał z dziesięcioma zawodnikami drużyny przeciwnej, o ile wystąpił we wszystkich rundach), w dodatku tempem szachów szybkich (25 minut na rozegranie całej partii oraz dodatkowo po 10 sekund na każde posunięcie). W nowej formule lepsi okazali się zawodnicy Reszty świata, którzy prowadzili od pierwszej rundy i w całym pojedynku zwyciężyli w stosunku 52 - 48. Najlepszym zawodnikiem meczu był Aleksiej Szyrow, który zdobył 7 pkt w 10 partiach.

Reszta świata   Rosja  
Aleksiej Szyrow 7 (10) Jewgienij Bariejew 6 (10)
Wasyl Iwanczuk 6 (10) Aleksander Moroziewicz 6 (10)
Borys Gelfand 6 (10) Aleksander Griszczuk 5½ (10)
Rusłan Ponomariow 6 (10) Piotr Swidler 5 (9)
Péter Lékó 5½ (10) Anatolij Karpow 5 (9)
Viswanathan Anand 5 (9) Aleksiej Driejew 4½ (8)
Teymur Rəcəbov 5 (10) Władimir Kramnik 4 (9)
Ilja Smirin 4 (9) Garri Kasparow 4 (10)
Nigel Short 2½ (8) Aleksander Chalifman 3½ (9)
Zurab Azmaiparaszwili 2 (4) Siergiej Rublewski 3 (6)
Judit Polgár 2 (7) Aleksander Motylew 1 (6)
Władimir Akopjan 1 (3) Wadim Zwiagincew ½ (4)
  52   48

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]