Szczodrzenica sitowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczodrzenica sitowata
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj szczodrzenica
Gatunek szczodrzenica sitowata
Nazwa systematyczna
Spartium junceum L.
Sp.Pl. 708. 1753[2]

Szczodrzenica sitowata (Spartium junceum L.) – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju szczodrzenica (Spartium) z rodziny bobowatych. Rośnie w makii, na suchych zboczach, w świetlistych lasach, zwykle na skałach wapiennych; w basenie Morza Śródziemnego. Kwitnie od maja do sierpnia[3]. Roślina jest rozprzestrzeniona szeroko jako ozdobna i rośnie też zdziczała na obszarach suchych w południowej Europie, w Azji, Ameryce Północnej i Południowej[4]. Z kwiatów wytwarza się żółty barwnik, a pędy wykorzystuje się w plecionkarstwie[3], do wyrobu koszyków. Pozyskuje się z nich także włókna o długości 20–30 cm, wykorzystywane do wyrobu nici, powrozów, sieci rybackich i wyrobu tkanin[4]. Ziele zawiera także alkaloidy mające działanie przeczyszczające, przeciwwymiotne i moczopędne[3].

Pokrój krzewu
Spartium junceum5.jpg

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzew o prętowatych pędach, osiągający do 3,5 m wysokości[4], najczęściej od 1 do 3 m[3]. Pędy są okrągłe na przekroju, szarawo-zielone, słabo ulistnione lub bezlistne[4][3].
Liście
Pojedyncze, lancetowate do równowąskich[4], o długości od 15 do 25 mm[2]. Opadają wiosną[4].
Kwiaty
Tworzą luźne grona na końcach młodych pędów[4], zebrane po 5–20[2]. Są obupłciowe[4]. Kielich ma do 7,5 mm długości. Korona osiąga 20–30 mm długości[2] i jest złocistożółta[4]. W typowym kwiecie motylkowym żagielek jest dłuższy od skrzydełek i łódeczki. Pręciki w jednej wiązce. Zalążnia siedząca, omszona, z wieloma zalążkami. Szyjka słupka odgięta, zwieńczona podługowatym znamieniem[2].
Owoce
Nagie strąki długości 6,5 do 10 cm i szerokości 6–7,5 mm[2]. Dojrzałe są czarne[3]. Zawierają od 12 do 20 nasion[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2017-02-21].
  2. a b c d e f g Spartium junceum Linn.. W: Flora of Pakistan [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-21].
  3. a b c d e f Oleg Polunin, Anthony Huxley: Flowers of Mediterranean. London: Chatto an Windus, 1981, s. 94-95. ISBN 0-7011-2284-6.
  4. a b c d e f g h i Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 881. ISBN 83-214-1305-6.