Tablica liczb losowych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Tablica liczb losowych – tablica wypełniona liczbami losowymi. Obecnie wychodzą z użycia na rzecz komputerowych generatorów liczb losowych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą tablicę liczb losowych wydał w roku 1927 L. H. Tippett pod tytułem „Random Sampling Numbers". Zawierała ona 41600 cyfr (od 0 do 9) pobranych z danych ze spisu powszechnego w Wielkiej Brytanii. Cyfry te uzyskano z liczb wyrażających powierzchnie parafii, po odrzuceniu dwóch pierwszych i dwóch ostatnich cyfr z każdej liczby.

W 1939 R. A. Fisher i F. Yates podali tablicę 15000 cyfr losowych, uzyskaną przez wypisanie cyfr od 15. do 19. z pewnych 20-cyfrowych tablic logarytmicznych. W tym samym roku Kendall, Babington i Smith przedstawili tablicę 100000 cyfr losowo uzyskanych za pomocą „elektrycznej ruletki", czyli wirującego dysku z oznaczeniami cyfr 0,1,\dots,9, obserwując w przypadkowych chwilach wybrany sektor ruletki.

Tablice liczb losowych miały ograniczoną długość i zawierały tylko jeden ciąg takich liczb. W celu przedłużenia ich żywotności (nie można było stale wykorzystywać tych samych liczb, bo to przeczyłoby idei losowości) opracowywano algorytmy wytwarzania ciągów losowych na podstawie tablic.

Przykład[edytuj | edytuj kod]

Przykładowy algorytm dla tablic zawierających pięciocyfrowe liczby:

  1. Wybrać losowo liczbę pięciocyfrową z tablicy.
  2. Zredukować pierwszą cyfrę tej liczby modulo 2, tak zmodyfikowana liczba pięciocyfrowa wskaże numer wiersza w tablicy.
  3. Zredukować dwucyfrową końcówkę tej liczby modulo 50. Tak otrzymana liczba dwucyfrowa wskaże numer kolumny w tablicy.
  4. Rozpocząć ciąg losowy od wskazanej pozycji w tablicy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R. Zieliński, Generatory liczb losowych, WNT, Warszawa 1979
  • R. Wieczorkowski, R. Zieliński, Komputerowe generatory liczb losowych, WNT, Warszawa 1997

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]