Tajny współpracownik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Tajny współpracownik (TW) – w terminologii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL osoba świadomie i dobrowolnie współpracująca ze Służbą Bezpieczeństwa.

W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu 1989, SB zatrudniała 24,3 tys. funkcjonariuszy, którzy nadzorowali 90 tys. tajnych współpracowników[1].

W stosowanej przez SB klasyfikacji, oprócz TW, osoby udzielające informacji były rejestrowane także jako kontakt operacyjny (KO). W tej kategorii znajdowali się także ludzie czyniący to nieświadomie (co nie dotyczy wywiadu i kontrwywiadu – Departamenty I i II MSW, gdzie KO oznaczał trwałą i intencjonalnie świadomą współpracę).

Do około 1956 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego i Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego werbowały także jako tajnych współpracowników osoby, które podpisały zobowiązanie do współpracy pod wpływem tortur i zastraszania. Praktyk tych zaniechano ze względu na niską efektywność przymusowo nawiązanej współpracy i znacznie większą skuteczność motywowania tajnych współpracowników wynagrodzeniem w formie pieniędzy, trudno dostępnych w PRL dóbr materialnych oraz przywilejami (np. awansem w pracy, wydaniem paszportu itp.). Stworzona w 1956 SB przejęła agenturę po swoich poprzednikach, a tajni współpracownicy zarejestrowani do 1956 bez stosowania gróźb występują w później tworzonych dokumentach SB jako „zwerbowani na zasadach dobrowolności”.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]