Teodoros z Samos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herajon na Samos

Teodoros z Samosgrecki architekt i rzeźbiarz-brązownik z Samos, działający w połowie VI wieku p.n.e.

W latach około 570-560 p.n.e.[1] współpracował z Rojkosem (prawdopodobnie ojcem) przy budowie olbrzymiej i nowatorskiej pod względem planu świątyni Hery na Samos (tzw. Herajon III). Po 560 p.n.e. współpracował przy budowie Artemizjonu w Efezie (miał tam m.in. wprowadzić centralne ogrzewanie). Również wspólnie z Rojkosem wykonał brązowy krater dla okręgu Apollina w Patara w Licji. Krater ten Licyjczycy uważali za dzieło Hefajstosa. Razem z Teleklesem (prawdopodobnie bratem) odlał z brązu duży posąg Apollina Pytyjskiego dla Samos. Według późniejszego przekazu Diodora (I wiek p.n.e.) artyści mieli go wykonać metodą egipską, czyli prawdopodobnie z zastosowaniem m.in. egipskiego kanonu proporcji. Teodoros był również twórcą brązowego posągu na Samos, stanowiącego autoportret z pilnikiem i maleńką kwadrygą w rękach. Obok architektury i rzeźby zajmował się także rytowaniem gemm. Miał wykonać m.in. legendarny pierścień Polikratesa.

Tradycja grecka zgodnie przypisywała Teodorosowi i Rojkosowi wynalezienie pustego odlewu brązowego, w istocie znanego znacznie wcześniej. Pliniusz wymienia Teodorosa jako wynalazcę m.in. kątownicy i poziomicy.

Przypisy

  1. Według: Encyklopedia sztuki starożytnej, s. 564.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia sztuki starożytnej, praca zbiorowa, WAiF i Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s.497,564, ISBN 83-01-12466-0 (PWN), ISBN 83-221-0684-X (WAiF).
  • Piszczek Z. (red.), Mała encyklopedia kultury antycznej, PWN, Warszawa 1983, s.644,734, ISBN 83-01-03529-3.
  • Żmudziński M., Świat starożytny i jego cuda, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, Wrocław 2003, s.160,162, ISBN 83-04-04649-0.