Toksyna błonicza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Toksyna błonicza (toksyna błonicy) – toksyna wytwarzana przez pałeczki Corynebacterium diphteriae. Jej działanie prowadzi do wytworzenia błon rzekomych ściśle związanych ze skórą. Drobnoustroje wydzielają toksyny, same nie będąc inwazyjnymi. Toksyny wnikają do krwiobiegu i wykazują powinowactwo do nerek, serca, wątroby, i ośrodkowego układu nerwowego. Toksyna jest produkowana przez te maczugowce, które nabyły zdolność do jej wytwarzania w wyniku zakażenia ich bakteriofagiem B. Toksyna składa się z fragmentów:

  • A – właściwości nekrotyzujące, hemolityczne i letalne. Dzięki temu fragmentowi, tylko jedna cząsteczka toksyny jest zdolna zniszczyć komórkę.
  • B – odpowiedzialna za rozprzestrzenianie się toksyny, właściwości hemolityczne i właściwości hialuronidazy (rozpuszcza lepiszcze tkanki).

Konsekwencją działania toksyny jest zaburzenie widzenia, krążenia, duszność oraz porażenie nerwów obwodowych. Szczepy C. diphteriae, które nie produkują toksyny, mogą powodować zapalenie gardła o łagodnym przebiegu. Leczenie polega na podaniu surowicy antytoksynowej w celu zablokowania toksyny oraz leczeniu uzupełniającym antybiotykami. Zgon nastąpi szybko, jeśli surowica nie zostanie szybko podana. Toksyna błonicy blokuje czynnik elongacji translacji EF-2 uniemożliwiając komórce syntezę białka[1].

Dawka śmiertelna[edytuj | edytuj kod]

Toksyna błonicza wykazuje niezwykle silne działanie[2]. Dawka śmiertelna dla ludzi wynosi około 0.1 μg toksyny/kg masy ciała. Uwolnienie większej ilości toksyny do ciała powoduje śmiertelną w skutkach martwicę serca i wątroby[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Toksyna błonicza została odkryta w 1890 przez Emila Adolfa von Behringa.

Przypisy

  1. Robert Kincaid Murray, Daryl K. Granner, Victor W. Rodwell: Biochemia Harpera ilustrowana. Wyd. VI uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 456. ISBN 978-83-200-3963-4.
  2. Murphy JR: ''Corynebacterium Diphtheriae: Diphtheria Toxin Production In: Baron’s Medical Microbiology (Baron S et al, eds.). Wyd. 4th ed.. Univ of Texas Medical Branch, 1996. (via NCBI Bookshelf) ISBN 0-9631172-1-1.
  3. Pappenheimer A. Diphtheria toxin. „Annu Rev Biochem”, s. 69-94, 1977. PMID 20040. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.