Trisagion

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Trisagion (gr. triságios, 'trzykroć święty') – hymn pochwalny na cześć Trójcy Świętej.

Tekst hymnu[edytuj]

Greka[edytuj]

Άγιος ο Θεός, άγιος ισχυρός, άγιος αθάνατος ελέησον ημάς. (εκ τρίτου)
Δόξα Πατρί και Υιώ και αγίω Πνεύματι. Και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Άγιος αθάνατος ελέησον ημάς.

Transkrypcja łacińska: Agios o Theos, agios ischyros, agios athanatos, eleison imas. (trzykrotnie) Doxa Patri kai Huio kai agio Pneumati. Kai nun kai aei kai eis tous aionas ton aionon. Amen.

Agios athanatos, eleison imas.

Łacina[edytuj]

Sanctus Deus, Sanctus fortis, Sanctus immortalis, miserere nobis.
Gloria Patris et Fili et Spiritui Sancto, sicut erat in principio et nunc et semper et in saecula saeculorum Amen.
Sanctus immortalis, miserere nobis.

Arabski[edytuj]

قدوس الله، قدوس القوي، قدوس الذي لا يموت ارحمنا

Transkrypcja łacińska: Quddusun Allah! Quddusun al-qawi! Quddusun al-adhi, la yamut irhamna.

Gruziński[edytuj]

წმინდაო ღმერთო,
წმინდაო ძლიერო,
წმინდაო უკვდავო,
შეგვიწყალენ ჩვენ.

Transkrypcja łacińska (spolszczona):

C'mindao ghmerto,
C'mindao dzliero,
C'mindao uk'vdavo,
Szegvic'qalen czven.

Polski[edytuj]

Święty Boże, Święty mocny, Święty nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami! (trzykrotnie)
Chwała Ojcu i Synowi i Świętemu Duchowi, jak była na początku, i teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen.
Święty nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami!

Cerkiewnosłowiański[edytuj]

Свѧтый Боже, Свѧтый Крѣпкїй, Свѧтый Бесмертный, помилѹй насъ. Слава Отцѹ и Сынѹ и Свѧтомѹ Дѹхѹ, И нынѣ и приснω и во вѣки вѣкωмъ. Аминь. Свѧтый Бесмертный, помилѹй насъ.

Transkrypcja łacińska: Svjatyj Boże, Svjatyj Kriepkij, Svjatyj Bezsmiertnyj, pomiłuj nas. Sława Otcu i Synu i Svjatomu Duchu, i nynje i prisno i wo wieki wjekow. Amiń. Svjatyj Bezsmiertnyj, pomiłuj nas.

Angielski[edytuj]

Holy God, Holy [and] Mighty, Holy [and] Immortal, Have mercy on us.

Trisagion w Liturgii Kościoła Wschodniego (bizantyńskiego)[edytuj]

W obrządkach bizantyjskich hymn Trisagion poprzedza czytania z Pisma Świętego. Przed nim odbywa się tzw. małe wejście tj. procesjonalne okazanie księgi ewangeliarza wiernym poprzez wyjście kapłana przed ikonostas a następnie wejście do sanktuarium i złożenie ewangeliarza na ołtarzu w prezbiterium za ikonostasem. Po wejściu kapłana przez królewskie wrota za ikonostas, następuje śpiewanie troparionów z dnia a następnie hymn Trisagion.

Z trisagionem wiąże się pojęcie "świętego czasu". Wśród różnych "czasów" jest też liturgiczny czas trisagionu i dlatego diakon zwraca się do kapłana z prośbą "Pobłogosław, władyko, czas hymnu trójświętego"[1].

Trisagion w liturgii Kościoła zachodniego[edytuj]

W liturgii Kościoła rzymskiego Trisagion występuje podczas nabożeństwa Wielkiego Piątku, tj. uroczystej liturgii popołudniowej ku czci Męki Pańskiej, jako część tzw. Improperii (łac.lamentacje) towarzyszących adoracji krzyża

Hymn Trisagion jest śpiewany na przemian przez dwa chóry w grecku i po łacinie, tuż po odśpiewaniu lamentacji Popule meus, quid feci tibi? (Ludu mój ludu), w następujący sposób:

Chór I: Agios o Theos (Święty Boże)
Chór II: Sanctus Deus
Chór I: Agios ischyros(Święty Mocny)
Chór II: Sanctus fortis
Chór I: Agios athanatos, eleison imas (Święty a Nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami)
Chór II: Sanctus immortalis, miserere nobis.

Hymn jest śpiewany dwanaście razy, przeplatany kolejnymi wersetami "lamentacji"[2]. W rycie gallikańskim czytanie Ewangelii poprzedzone procesją: diakoni niosą Ewangeliarz i siedem zapalonych świec. Podczas procesji śpiewa się 2 razy cały Trisagion.

W tradycji polskiej[edytuj]

W polskiej tradycji kościelnej hymn Święty Boże jest pierwszą częścią suplikacji śpiewanej m.in. w trakcie uroczystości pogrzebowych, mszy za dusze zmarłych, a także w intencji ochrony przed klęskami żywiołowymi.

Pierwszą strofę suplikacji stanowiła inwokacja – hymn Święty Boże, po którym następowała właściwa suplikacja:

'Od powietrza, głodu, ognia i wojny
Wybaw nas Panie!
Od nagłej i niespodziewanej śmierci
Zachowaj nas Panie!
My grzeszni Ciebie Boga prosimy
Wysłuchaj nas Panie!'

Inspiracja artystów[edytuj]

Pieśń ta stała się tematem wielu kompozycji (m.in. Ignacy Feliks Dobrzyński, kantata Święty Boże op. 61 na 4 głosy solowe, chór i orkiestrę; Jan Maklakiewicz, symfonia Święty Boże na baryton, chór, orkiestrę i organy; Karol Szymanowski, pierwszy z Trzech fragmentów z poematów Jana Kasprowicza op. 5.

Michał Skarżyński zaaranżował tę pieśń, którą odśpiewał Andrzej Dziubek. Stał się on utworem przewodnim w filmie dokumentalnym Mgła.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]