Liturgia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.

Pierwotnie oznaczała „czyn ludowy”, rodzaj dobrowolnej lecz uroczystej zbiórki publicznej a nawet rodzaj „czynu społecznego” np. przy umacnianiu wałów obronnych czy budowie okrętów. Etymologia wywodzi się ze słów leitos (od laos) - „lud” i ergon - „czyn”[1].

W starożytnej Grecji liturgia oznaczała obciążenie finansowe najbogatszych obywateli (zwanych liturgami) na rzecz budżetu państwa, np. na prowadzenie wojen, organizowanie uroczystości religijnych czy budowę obiektów państwowych.[potrzebny przypis]

Od II w. n.e. słowo „liturgia” było związane już wyłącznie z uroczystościami religijnymi. Wśród Żydów mieszkających w Aleksandrii terminem tym określano ceremonie spełniane w Świątyni Jerozolimskiej. Z kolei Grecy mianem tym określali czynności związane z uroczystościami religijnymi, np. z kultem Dionizosa i Apollina.

Ostatecznie słowem „liturgia” zaczęto określać czynności związane z oddawaniem czci bóstwu. Jej warunkiem był liczny udział wyznawców. W judaizmie liturgia oznaczała kult oddawany Bogu przez lud. W podobnym znaczeniu liturgia została przyjęta przez chrześcijaństwo. W Kościele katolickim pojęcie "liturgia" oznacza kult oficjalny Kościoła, a więc liturgię mszy św., liturgię sakramentów oraz liturgię godzin. Inne nabożeństwa, jak np. nabożeństwo majowe, nabożeństwo czerwcowe, droga krzyżowa, koronka do Miłosierdzia Bożego itp. określane są mianem "paraliturgicznych"[2].

W Kościołach wschodnich (zarówno katolickich, jak i prawosławnych) termin „Liturgia” oraz Boska Liturgia używane są zamiennie na określenie Ofiary Eucharystycznej.

Wśród podstawowych czynności liturgicznych wyróżnia się: składanie ofiar, modlitwę, oczyszczenia, ablucje oraz inne formy oddawania czci bogom i świętym.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Dramat a kult. W: Jan Wierusz-Kowalski: Dramat a kult. Warszawa: KAW, 1987, s. 14-15. ISBN 8303018043.
  2. Modlitwy wzorowane na liturgii i nabożeństwa paraliturgiczne