Przejdź do zawartości

Trzcinniczek kaspijski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Trzcinniczek kaspijski
Acrocephalus agricola[1]
(Jerdon, 1845)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

trzciniaki

Rodzaj

Acrocephalus

Gatunek

trzcinniczek kaspijski

Synonimy
  • Sylvia (acrocephalus) agricola Jerdon, 1845[2]
  • Notiocichla agricola (Jerdon, 1845)[3]
  • Sollicitus agricola (Jerdon, 1845)[3]
  • Salicaria capistrata Severtsov, 1873[3]
  • Calamodyta brevipennis Keulemans, 1866[3]
  • Salicaria brevipennis Severtsov, 1873[3]
Podgatunki
  • A. a. agricola (Jerdon, 1845)
  • A. a. septimus Gavrilenko, 1954
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     zimowiska

Trzcinniczek kaspijski[5], czeretówka[6][7] (Acrocephalus agricola) – gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych (Sylviidae). Występuje w południowo-wschodniej Europie i Azji; jest wędrowny. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Zasięg występowania

[edytuj | edytuj kod]

Występuje od zachodnich wybrzeży Morza Czarnego przez południową Ukrainę po południowo-zachodnią Syberię, Azję Środkową, zachodnią Mongolię i zachodnie Chiny. Wędrowny, zimuje na subkontynencie indyjskim, w południowo-wschodnim Iranie[4][8] i północnej Mjanmie[4].

Do Polski zalatuje sporadycznie – do końca 2021 roku stwierdzono go jedynie 10 razy[9].

Systematyka

[edytuj | edytuj kod]

Takson ten bywał łączony w jeden gatunek z trzcinniczkiem mandżurskim (A. tangorum) lub krótkoskrzydłym A. concinens, niekiedy z oboma naraz[2]. Obecnie zazwyczaj wyróżnia się dwa podgatunki A. agricola[10][2]:

  • Acrocephalus agricola agricolaKazachstan i północno-wschodni Iran przez środkową Azję do zachodniej Mongolii i zachodnio-środkowych Chin.
  • Acrocephalus agricola septimus – południowo-wschodnia Europa (Bułgaria, Rumunia) przez południową Ukrainę do zachodniego Kazachstanu.

Proponowany podgatunek capistratus zsynonimizowany z nominatywnym[2].

Morfologia

[edytuj | edytuj kod]

Mierzy 12–14 cm; waży 8–11 g[8]. W upierzeniu brak prążkowania, szczególnie wyraźny pasek oczny, stosunkowo krótki dziób, długi i wyraźnie zaokrąglony ogon[8].

Ekologia

[edytuj | edytuj kod]
Jaja z kolekcji muzealnej

Odżywia się głównie owadami, zjada też pająki i dżdżownice[4]. Gniazdo buduje wśród gęstej roślinności na brzegach zbiorników wodnych[7], zwłaszcza wśród trzcin (Phragmites) i pałek wodnych (Typha)[8]. Samica składa zazwyczaj 4 lub 5 jaj[7].

Status i ochrona

[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje trzcinniczka kaspijskiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność światowej populacji nie została oszacowana, aczkolwiek organizacja BirdLife International w 2015 roku szacowała wielkość populacji europejskiej na 200–396 tysięcy par lęgowych. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na postępujące niszczenie siedlisk; BirdLife International ocenia trend populacji europejskiej jako wzrostowy[4].

Na terenie Polski trzcinniczek kaspijski podlega ścisłej ochronie gatunkowej[11].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Acrocephalus agricola, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d Paddyfield Warbler (Acrocephalus agricola). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)]. (ang.).
  3. a b c d e D. Lepage: Paddyfield Warbler Acrocephalus agricola. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-01-14].
  4. a b c d e Acrocephalus agricola, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Acrocephalidae Salvin, 1882 (1838) - trzciniaki - Brush, reed and swamp warblers (wersja: 2020-01-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-03-11].
  6. Mały słownik zoologiczny. Ptaki. Wyd. I. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1990, seria: cykl słowniki zoologiczne. ISBN 83-214-0043-4.
  7. a b c Czeretówka - WIEM, darmowa encyklopedia. [dostęp 2013-04-15]. (pol.).
  8. a b c d Dyrcz, A.: Paddyfield Warbler (Acrocephalus agricola). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-12)].
  9. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 38. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2021. „Ornis Polonica”. 63, s. 130–159, 2022. 
  10. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v12.2). [dostęp 2023-01-14]. (ang.).
  11. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]