Tukan tęczodzioby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tukan tęczodzioby
Ramphastos sulfuratus[1]
Lesson, 1830
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd dzięciołowe
Rodzina tukanowate
Podrodzina tukany
Plemię Ramphastini
Rodzaj Ramphastos
Gatunek tukan tęczodzioby
Podgatunki
  • R. s. sulfuratus Lesson, 1830
  • R. s. brevicarinatus Gould, 1854
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Tukan tęczodzioby[3] (Ramphastos sulfuratus) – gatunek dużego ptaka z rodziny tukanowatych (Ramphastidae). Zamieszkuje Amerykę Środkową i Południową, od południowego Meksyku do terytoriów Wenezueli i Kolumbii.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Łącznie z dziobem tukan tęczowy mierzy średnio od 43 do 56 cm. Sam dziób ma długość 12–15 cm, co stanowić może do 1/3 długości całego ciała. Samiec waży przeciętnie 500 g, samica – 380 g. Chociaż dziób prezentuje się bardzo okazale, jest on strukturą pustą w środku, zbudowaną z keratyny, dzięki czemu jest on stosunkowo lekki.

Upierzenie tukana tęczodziobego jest żółto-czarne. Nogi mają niebieski odcień; ogon zakończony jest czerwonymi piórami. Większość powierzchni dzioba jest zielona, boki są pomarańczowe, końcówka dzioba – czerwona.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Jego naturalnym środowiskiem są nizinne lasy deszczowe, jednak z powodu słabo rozwiniętej umiejętności latania porusza się głównie poprzez przeskakiwanie z drzewa na drzewo.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Jak większość tukanów, ptaki te żyją w rodzinnych grupach od 6 do 12 osobników. Czasem toczą „pojedynki” z użyciem swoich dziobów. Innym charakterystycznym zachowaniem tych ptaków jest rzucanie owocami przez jednego osobnika do dzioba drugiego.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Tukany tęczodziobe żywią się głównie owocami, jednak jedzą także owady, ptasie jaja, jaszczurki czy nadrzewne żaby. Ptaki te wiele owoców połykają w całości, bez uprzedniego rozdrabniania.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Jako gniazda ptakom tym służą dziuple. Z reguły są one bardzo zatłoczone, ponieważ w jednej dziupli najczęściej żyje kilka osobników.

Samica składa przeciętnie 1–4 jaja. Wysiadywane są one naprzemiennie przez samca i samicę. Inkubacja trwa od 15 do 20 dni. Karmieniem zajmuje się zarówno samiec, jak i samica. Po wykluciu pisklęta nie posiadają upierzenia; oczy otwierają dopiero w trzy tygodnie później. W gnieździe pozostają do czasu całkowitego rozwinięcia się dzioba i uzyskania gotowości latania (ok. 8–9 tygodni).

Hodowla[edytuj | edytuj kod]

Tukan tęczodzioby

Ze względu na dużą ruchliwość tukanów, do ich hodowli potrzebne są przestronne klatki. Dodatkowym utrudnieniem w ich trzymaniu jest łatwość zapadania na hemochromatozę.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Tukan tęczodzioby jest narodowym ptakiem Belize. Tubylcy oswajają go podobnie jak papugę, a jego cenne pióra wykorzystują do wyrobu pióropuszy i ozdób.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 2 podgatunki R. sulfuratus[4][5]:

  • R. sulfuratus sulfuratus Lesson, 1830 – południowo-wschodni Meksyk, Belize, północna Gwatemala
  • R. sulfuratus brevicarinatus Gould, 1854 – południowo-wschodnia Gwatemala do północnej Kolumbii i północno-zachodniej Wenezueli

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ramphastos sulfuratus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Ramphastos sulfuratus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Ramphastinae Vigors, 1825 - tukany (wersja: 2020-01-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-02-07].
  4. Short, L.L. & Sharpe, C.J.: Keel-billed Toucan (Ramphastos sulfuratus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-02-07].
  5. P. Rasmussen, D. Donsker (red.): Jacamars, puffbirds, toucans, barbets, honeyguides (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-02-07].