Ural (rzeka)

Ural
Kontynent	Europa
Państwo	Kazachstan; Rosja
	Rzeka
Długość	2428 km
Powierzchnia zlewni	231 000 km²
Średni przepływ	400 m³/s
	Źródło
Miejsce	Ural Południowy
Współrzędne	54°42′02,9″N 59°25′02,3″E/54,700800 59,417300
	Ujście
Recypient	Morze Kaspijskie
Współrzędne	46°53′02″N 51°37′01″E/46,883889 51,616944
	Mapa
	Położenie na mapie Europy źródło ujście
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Ural (t. Jaik; ros. Урал – Urał) – rzeka w Rosji i Kazachstanie. Długość – 2428 km (trzecia co do długości rzeka Europy po Wołdze i Dunaju), powierzchnia zlewni – 231 000 km²^[1].

Pierwotna nazwa rzeki brzmi Jaik (Яик), dopiero w 1775 wprowadzono obecną nazwę na rozkaz cesarzowej Katarzyny II, która chciała likwidacji nazwy Jaik w celu zatarcia pamięci historycznej – w powstaniu Pugaczowa wielką rolę odegrali Kozacy jaiccy^[2]. Dawna nazwa rzeki przetrwała w Baszkirii oraz przede wszystkim w Kazachstanie, gdzie Żajyk (Жайык) jest oficjalną nazwą geograficzną. Nazwy Jaik używał także Zygmunt Krasiński w poemacie Agaj-Han (1833)^[3].

Jej źródło znajduje się w górach Uralu Południowego. Uchodzi do Morza Kaspijskiego. Ujście tworzy deltę. W drugiej połowie XVIII wieku rzeka dzieliła się przy ujściu na 19 odnóg, których liczba stopniowo zmniejszała się, tak że po 100 latach były tylko 3 odnogi.

Większe miasta leżące nad rzeką to Atyrau, Uralsk, Orenburg, Orsk, Magnitogorsk^[4].

Większość geografów, National Geographic Society i The World Factbook uznają, że od Morza Kaspijskiego rzeka Ural stanowi granicę między Europą a Azją.

Zobacz też

Rzeki Rosji

Przypisy

↑ Урал (река). Большая Советская Энциклопедия. [dostęp 2026-01-26]. (ros.).
↑ Od stepowych pograniczy do pograniczy imperialnych, lata 1600-1800. W: Michael Khodarkovsky: Na granicach Rosji. Budowanie imperium na stepie 1500-1800. Bogumiła Malarecka (tłum.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2009, s. 178. ISBN 978-83-06-03165-2. (pol.).
↑ KrzysztofK. Andruczyk KrzysztofK., Oblicza Północy w Agaj-Hanie Zygmunta Krasińskiego, „Białostockie Studia Literaturoznawcze”, 6/2015, s. 234 .
↑ Ural, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-26] .

[1] Урал (река). Большая Советская Энциклопедия. [dostęp 2026-01-26]. (ros.).

[2] Od stepowych pograniczy do pograniczy imperialnych, lata 1600-1800. W: Michael Khodarkovsky: Na granicach Rosji. Budowanie imperium na stepie 1500-1800. Bogumiła Malarecka (tłum.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2009, s. 178. ISBN 978-83-06-03165-2. (pol.).

[3] KrzysztofK. Andruczyk KrzysztofK., Oblicza Północy w Agaj-Hanie Zygmunta Krasińskiego, „Białostockie Studia Literaturoznawcze”, 6/2015, s. 234 .

[4] Ural, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-26] .

[1]

[2]

[3]

[4]