Uzdrowiska w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Na terenie Krakowa znajdują się 2 uzdrowiska:

  • Swoszowice – na jego terenie znajdują się dwa źródła wody leczniczej Zdrój Główny i Napoleon, które dostarczają unikatowych wód mineralnych bogatych w anion siarczanowy, anion wodorowęglanowy, kation wapniowy, kation magnezowy. Zawartość siarki w wodach klasyfikuje Swoszowice na 5. miejscu na świecie, a 4. w Europie. W uzdrowisku leczy się także schorzenia reumatyczne za pomocą kąpieli z wykorzystaniem wód siarczanych i borowiny.
  • Mateczny – na terenie parku zdrojowego znajdują się trzy ujęcia wody: M-3 (o głębokości 62,2 m), M-4 (36 m) i Geo-2A (37,5 m). Jest to woda mineralna siarczanowo-chlorkowo-sodowo-wapniowo-magnezowa.

Historia[edytuj]

Uzdrowisko Swoszowice[edytuj]

Kalendarium:[1]

  • 1807 – profesor UJ Feliks Radwański kupuje Swoszowice. Budowa Łazienek i wytyczenie terenu dla Parku Uzdrowiskowego.
  • 1811 – uzdrowisko zostaje formalnie otwarte. Prowadzi działalność do 1831 r.
  • 1840 – pierwsza naukowa analiza wód mineralnych ze Swoszowic.
  • 1859 – Zdrój i przyległe tereny zostały zakupione przez Spółkę Zdrojowisk Krajowych utworzoną z inicjatywy dr. Józefa Dietla.
  • 1875 – doprowadzenie do Swoszowic linii kolejowej.
  • 1918-1939 – odbudowa i rozbudowa uzdrowiska.
  • 1945 – nacjonalizacja uzdrowiska.
  • 1950-1960 – prowadzenie analiz naukowych wód mineralnych przez Instytut Balneologiczny w Szczawnie-Zdroju oraz przez Uniwersytet Jagielloński w Krakowie.
  • 1973 – rejestracja P.P. Zespół Uzdrowisk Krakowskich. Włączenie Swoszowic w granice administracyjne Miasta Krakowa.
  • 1974 – nadanie Swoszowicom statusu Uzdrowiska przez Urząd Miasta Krakowa.
  • 1999 – komercjalizacja Zespołu Uzdrowisk Krakowskich. Przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną ze 100% udziałem Skarbu Państwa.
  • 2007 – zmiana formy prawnej i nazwy Spółki na Uzdrowisko Kraków Swoszowice Sp. z o.o.
  • 27.01.2010 – STP Investment SA z siedzibą w Bochni kupił 43 910 udziałów Uzdrowiska, stanowiących 92,4 procent kapitału zakładowego spółki[2][3].
  • 28.02.2014 – STP Investment SA kupił pozostałe 148 udziałów stając się jedynym właścicielem Uzdrowiska Kraków Swoszowice[2].

Uzdrowisko Mateczny[edytuj]

W 1898 roku na posesji inż. Antoniego Matecznego na głębokości 36 metrów odkryto leczniczą wodę mineralną. Potwierdziły to badania Instytutu Balneologicznego w Wiedniu oraz Instytutu doktora Odona Bujwida w Krakowie[4].

W 1905 uruchomiono Zakład Kąpielowy Wody Siarczano-Solankowej, który czynny był do II wojny światowej. Corocznie w sezonie letnim korzystało z kąpieli około 400 kuracjuszy. Zakład miał dyżurnego lekarza i wykwalifikowane kąpielowe. Oprócz mieszkańców Krakowa, z kuracji w zakładzie korzystali również goście z dalszych stron. Pacjentami zakładu byli m.in. w 1907 roku baron Götz-Okocimski, a rok później arcyksiążę Habsburg z Żywca. Codziennie na Rynku Podgórskim stał rano konny omnibus, który dowoził gości do zakładu. Później, gdy zbudowano linię tramwajową można było dojechać wprost pod bramę wejściową do parku zdrojowego za pomocą linii miejskiej kolei elektrycznej oznaczonej liczbą 6 – jak podawała ówczesna ulotka reklamowa Zakładu Kąpielowego[4].

Podczas wojny Niemcy urządzili w tym miejscu produkcję gumy syntetycznej. Po wojnie znajdowała się tutaj mała fabryka gumy. Po jej zamknięciu miejscu przywrócono pierwotny charakter, został upaństwowiony w 1952 – Zakład Kąpielowy Matecznego przejmuje Dyrekcja Uzdrowiska Swoszowice, która przystępuje do jego generalnego remontu.

Zespół Uzdrowisk Krakowskich oferował tutaj szereg zabiegów leczniczych opartych na dobroczynnych właściwościach siarczkowo-solankowej wody mineralnej. Na terenie parku uruchomiono również w 1969 rozlewnię wody mineralnej Krakowianka. Woda ta posiada wysoką mineralizację (ok. 3000 mg/l składników mineralnych), dużą zawartość magnezu (ok. 100 mg/l), wapnia (ok. 200 mg/l) i siarczanów (ok. 1200 mg/l), umiarkowaną ilość soli NaCl (ok. 1000 mg/l), niską zawartość wodorowęglanów (ok. 340 mg/l) oraz w śladowych ilościach selen[5].

W związku z odzyskaniem przez spadkobierców Matecznego, Zespół Uzdrowisk Krakowskich utracił prawo do tej posiadłości i swoją działalność skoncentrował na Uzdrowisku Swoszowice, gdzie również przeniósł swą siedzibę. W roku 2003 posiadłość tę nabyła od spadkobierczyni Spółka IPR[4].

Działalność[edytuj]

Uzdrowisko Swoszowice[edytuj]

Woda mineralna w Swoszowicach jest jednorodna chemicznie. Jest to woda siarczanowo-wodorowęglanowo-wapniowo-magnezowa, siarczkowa, o ogólnej mineralizacji 2,64 g/dm³ (według analizy z 31.11.2004). Wśród anionów występują głównie: jon siarczanowy i wodorowęglanowy, wśród kationów jon wapniowy i magnezowy. Woda ta zawiera 60-80 mg/dm³ siarkowodoru[6].

Uzdrowisko specjalizuje się w leczeniu i profilaktyce schorzeń:[7]

  • reumatologicznych,
  • pourazowych i pooperacyjnych narządu ruchu,
  • wybranych neurologicznych,
  • wszystkie postacie gośćca łuszczycowego.

Zabiegi bodźcowe wykonywane na bazie wód siarczkowych oraz peloidów:[7]

  • kąpiele siarczkowe,
  • zabiegi borowinowe.

Zabiegi uzupełniające:[7]

Uzdrowisko Mateczny[edytuj]

W zabytkowych obiektach wzniesionych przez Antoniego Matecznego oferowane były przez firmę Relax Care zabiegi odnowy biologicznej i balneologii. Można było skorzystać z krioterapii oraz szeregu zabiegów relaksacyjnych. Leczyło się schorzenia reumatologiczne i choroby pourazowe narządów ruchu.

Zakład Przyrodoleczniczy na Matecznym jest w remoncie (pierwotnie planowany był do końca 2012 roku).

W dalszej perspektywie planowana jest budowa pijalni i rozlewni wody mineralnej.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Uzdrowisko Swoszowice – Historia. [dostęp 2015-02-26].
  2. a b Magdalena Okoniewska: STP Investment jedynym właścicielem Uzdrowiska Kraków Swoszowice. zdrowie.abc.com.pl, 2014-03-04. [dostęp 2015-02-26].
  3. Magdalena Kursa: Inwestor ma pomysły na Swoszowice. Są protesty. krakow.gazeta.pl, 2013-01-28. [dostęp 2015-02-26].
  4. a b c Dzieje Matecznego (pol.). [dostęp 2012-08-04].
  5. Tadeusz Wojtaszek: Zdrój Antoniego Matecznego (pol.). wodadlazdrowia.pl. [dostęp 2012-08-04].
  6. Wody lecznicze w Uzdrowisku Swoszowice (pol.). [dostęp 2012-08-04].
  7. a b c Uzdrowisko Swoszowice – Leczenie (pol.). [dostęp 2012-08-04].