Włodzimierz Szyłkarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Włodzimierz Szyłkarski

Włodzimierz Szyłkarski, Vladimiras Šilkarskis (ur. 15 stycznia?/27 stycznia 1884 w Jodzianach (Juodžioniai), zm. 20 sierpnia 1960 w Bonn) – polski, litewski i niemiecki filozof, filolog klasyczny, profesor Uniwersytetu w Kownie, Uniwersytetu Wileńskiego i Uniwersytetu w Bonn.

Życiorys[edytuj]

Tablica pamiątkowa w Kownie

Syn właściciela ziemskiego Szymona Szyłkarskiego, miał braci Szymona (zm. 1939), Henryka (zm. 1986) i Pawła (zm. 1942) oraz siostry Bronisławę (zm. 1939) i Marię (1886–1921), zamężną za Nikołajem Arseniewem.

Uczęszczał do niemieckiego gimnazjum w Mitawie, w latach 1908–1912 studiował filozofię i filologię klasyczną na Uniwersytecie Moskiewskim. W trakcie studiów otrzymał złoty medal za pracę O paralelizmie psychofizycznym u Spinozy i w psychologii współczesnej. Po ukończeniu studiów dzięki rekomendacji Łopatina miał zostać docentem prywatnym w Moskwie, udał się jednak do Jurjewa (Dorpatu)[1]. Po obronie rozprawy pro venia legendi O panlogizmie u Spinozy wykładał jako docent prywatny na tamtejszym uniwersytecie. W 1919 roku został profesorem Uniwersytetu Wileńskiego. Od 1921 wykładał na Uniwersytecie w Kownie, od 9 września 1924 jako profesor. Publikował w litewskich czasopismach „Logos”, „Vairas”, „Židynys” i „Akademikas”.

W grudniu 1939 przeniósł się na litewski Uniwersytet w Wilnie, a w 1940 roku wyjechał do Niemiec. Od 1946 wykładał na Katedrze Kultury Umysłowej Słowiańskiego Wschodu Uniwersytetu w Bonn. Zmarł w 1960 roku, pochowany został 23 sierpnia na Cmentarzu Południowym (Südfriedhof) w Bonn[2].

Spuścizna Szyłkarskiego przechowywana jest w Bibliotece Uniwersyteckiej w Bonn[3].

Dorobek naukowy[edytuj]

Szyłkarski zajmował się filozofią Spinozy, Sołowjowa, Teichmüllera i Dyroffa.

Wybrane prace[edytuj]

  • О панлогизме у Спинозы. Москва: Типолитография т-ва И. Н. Кушнерев и К°, 1914
  • Типологический метод в истории философии (Опыт обоснования). Юрьев: Типография К. Маттисена, 1916
  • Основные решения проблемы сущего. Юрьев, 1917
  • О зависимости истории философии от философии систематической. Юрьев, 1917
  • Проблема сущего. Юрьев: Типография К. Маттисена, 1917
  • O powstaniu paralelizmu monistycznego w filozofii i psychologii nowożytnej. „Przegląd Filozoficzny” 27 (1-2), s. 1–21, 1924
  • Rzut oka na rozwój spekulacji ontologistycznej. „Kwartalnik Filozoficzny” 3 (1), s. 62–103, 1925
  • Nauka Spinozy o Bogu. „Przegląd Filozoficzny” 30 (1), s. 1–27, 1927
  • Ateizmas ir mokslas. Kaunas, 1929
  • Die russische und die polnische Philosophie in Ueberwegs Grundriß. „Der russische Gedanke- Internationale Zeitschrift für russische Philosophie, Literaturwissenschaft und Kultur” 1, s. 205-207, 1929/1930
  • V. Solovjovo visuotinybės filosofija, 1932
  • Sołowjews Philosophie der All-Einheit: eine Einführung in seine Weltanschauung und Dichtung. Kaunas, 1932
  • Teichmüllers personalistische Seinslehre. „Blätter für Deutsche Philosophie-Zeitschrift der deutschen philosophischen Gesellschaft” 9, s. 174-193, 1935/1936
  • Homeras ir graikų epinė poezija. Kaunas, 1937
  • Graikų literatūros istorija. Kaunas, 1938
  • Teichmüllers philosophischer Entwicklungsgang. Vorstudien zur Lebensgeschichte des Denkers. „Eranus- Commentationes Societatis Philosophicae Lituanae” 4, s. 1-96, 1938
  • Gustav Teichmüller. Der Bahnbrecher der deutschen Philosophie des tätigen Geistes. „Archiv für spiritualistische Philosophie” 1, s. xxv-xlvii, 1940
  • Teichmüller im Verkehr mit seinen Zeitgenossen. „Archiv für spiritualistische Philosophie” 1, s. 297-438, 1940
  • Teichmüllers Lehre vom substanzialen, realen und ideellen Sein. Zur Einleitung in seine Logik und Kategorienlehre. „Archiv für spiritualistische Philosophie” 1, s. lvii-lxxvii, 1940
  • Adolf Dyroffs Jugendgeschichte mit einem Ausblick auf die Jahre seiner Reife und Vollendung: Vorstudien zur Biographie des Denkers. Bonn: Universitäts-Verlag, 1946
  • Adolf Dyroff: ein Blick auf sein Leben und sein Werk. Bonn: Universitäts-Verlag, 1947
  • Sołowjew und Dostojewskij. Bonn: Götz Schwippert Verlag, 1948
  • Deutsche Philosophie und polnische Dichtung. Blick in die Wissenschaft 11/12, s. 453, 1948
  • Dostojewskijs Metaphysik Der Freiheit. „Zeitschrift für Religions- Und Geistesgeschichte” 2 (1-4), s. 174-179, 1949
  • Das philosophische Werk von Wladimir Solowjew. Zum 50. Todestag des grossen russischen Philosophen am 12. August 1950, 1950
  • Dr. phil. Adolf Dyroff, Universitätsprofessor, Bonn. „Aschaffenburger Jahrbuch für Geschichte, Landeskunde und Kunst des Untermaingebietes” 1, s. 260-262, 1945/1951
  • Solovjew und die Una Sancta der Zukunft, 1951
  • Messianismus und Apokalyptik bei Dostojewskij und Solowjew. Heidelberg, 1952
  • Gustav Teichmüller. Der Neubegründer der deutschen Philosophie des tätigen Geistes. „Zeitschrift fürphilosophische Forschung” 8, s. 595-604, 1954
  • Dyroff, Adolf”. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 4, Duncker & Humblot, Berlin 1959, ​ISBN 3-428-00185-0​ s. 212–213

Przypisy

  1. Obrona rozprawy przez filozofa polskiego. „Myśl Narodowa” 3 (1), s. 92, 1917
  2. Bernhard Schultze. Wladimir Szyłkarski. Orientalia Christiana Periodica 26, s. 429–430, 1960
  3. Szyłkarski, Wladimir (1884-1960)  (15.11.1884, Biržai – 1960). [dostęp 2017-08-13].

Bibliografia[edytuj]