Walenty Badylak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Walenty Badylak
Data urodzenia

1904

Data i miejsce śmierci

21 marca 1980
Kraków

Zawód, zajęcie

piekarz

Studzienka na Rynku Głównym w Krakowie, przy której W. Badylak dokonał samospalenia.

Walenty Badylak (ur. 1904, zm. 21 marca 1980 w Krakowie) – żołnierz AK, ps. „Szymon”[1], emerytowany krakowski piekarz, który przykuł się łańcuchem do historycznej studzienki na krakowskim rynku, oblał się benzyną i dokonał aktu samospalenia. Jego czyn był protestem przeciwko przemilczeniu przez władzę zbrodni katyńskiej[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przed wojną pracował jako czeladnik piekarski. Ożenił się ze Ślązaczką. W trakcie okupacji był pracownikiem Fabryki Maszyn Rolniczych Zieleniewskiego[1]. Małżonka podpisała volkslistę, a syna posłała do Hitlerjugend. Badylak rozwiódł się. Po wojnie odebrał byłej żonie dziecko i osiadł w Mrowinach[3]. Wrócił do zawodu sprzed wojny – założył piekarnię. Upadła jednak wskutek podatków nałożonych przez państwo. Urząd Bezpieczeństwa szantażował syna Badylaka, wykorzystując jego przynależność do młodzieżówki NSDAP. Ostatecznie wstąpił on w szeregi Informacji Wojskowej, organu ścigającego m.in. żołnierzy AK. Badylak przeniósł się do Krakowa i ożenił z Ireną Sławikowską, której pierwszy mąż, Eugeniusz, oficer artylerii z Włodzimierza Wołyńskiego, został wiosną 1940 r. zastrzelony przez NKWD. Informacje o zbrodni katyńskiej Badylak miał z pierwszej ręki.

Informacje o jego śmierci ukazały się wyłącznie w prasie lokalnej, w bardzo lakonicznej formie, donoszono o śmierci psychicznie chorego emeryta. Bez względu na to krakowianie stawiali w miejscu zdarzenia znicze i kwiaty (które w nocy nieznani sprawcy zabierali) oraz śpiewali pieśni religijne.

Jeszcze przed Sierpniem 1980 r. zorganizowane działania mające na celu upamiętnienie ofiary Walentego Badylaka podejmowali działacze środowisk opozycyjnych Krakowa, m.in. z Chrześcijańskiej Wspólnoty Ludzi Pracy, z Konfederacji Polski Niepodległej oraz ze Studenckiego Komitetu Solidarności.

Jego czyn został upamiętniony w 1990 r. tablicą pamiątkową, którą odsłonił wnuk Walentego, ksiądz Wojciech Badylak. W 2004 r. studzienka została odrestaurowana. O samospaleniu Walentego Badylaka został nakręcony film Święty Ogień.

Pochowany na cmentarzu Batowickim w Krakowie (kw. XIV-1-12)[4].

Grób Walentego Badylaka na Cmentarzu Prądnik Czerwony

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Badylak Walenty, encyklopediakrakowa.pl [dostęp 2019-07-04].
  2. Walenty Badylak: Rozpalić sumienie. Dziennik Polski, 2011.
  3. Andrzej Dobkiewicz Fundacja IDEA: Mrowiny – etap dramatu człowieka (pol.). Świdnicki portal historyczny, 2020-03-21. [dostęp 2020-03-23].
  4. Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych, zck-krakow.pl [dostęp 2021-07-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mirosław Lewandowski, Maciej Gawlikowski: Prześladowani, wyszydzani, zapomniani... Niepokonani. Tom I. ROPCiO i KPN w Krakowie 1977-1981. Kraków: DAR-POINT Leszek Jaranowski, 2009. ISBN 978-83-927061-1-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]