Wikipedia:VideoWiki/COVID-19

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Definicja[edytuj | edytuj kod]

COVID-19 – ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana zakażeniem koronawirusem SARS-CoV-2[1].

SARS-CoV-2 without background.png


Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Choroba została po raz pierwszy zidentyfikowana w grudniu 2019 roku w Wuhan, stolicy chińskiej prowincji Hubei. Od tego czasu rozprzestrzeniła się na całym świecie, powodując pandemia COVID-19[2][3].

HubeiProvince.jpg


Symptomy 1[edytuj | edytuj kod]

Typowe objawy choroby to gorączka, kaszel i duszności[4].

SymptomsofCOVID19.jpg


Symptomy 2[edytuj | edytuj kod]

Inne objawy mogą obejmować ból mięśni, wytwarzanie flegmy, biegunkę, ból gardła, ból brzucha, a także utratę węchu i smaku[4][5][6].

SymptomsofCOVID19.jpg


Prognozy 1[edytuj | edytuj kod]

Podczas gdy w większości przypadków choroba powoduje łagodne objawy, u niektórych diagnozowane jest również wirusowe zapalenie płuc i niewydolność wielonarządowa[2][7].

COVID19CTPneumonia.jpg


Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Według stanu na dzień 6 kwietnia 2020 odnotowano ponad 1 300 000 przypadków zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2 w ponad dwustu krajach i terytoriach[8][9]. Na całym świecie choroba spowodowała ponad 72 tysiące zgonów, 273 tysiące osób ozdrowiało[9].

Total-cases-covid-19-who.png
Total-deaths-covid-19-who (1).png


Rozprzestrzenianie się choroby 1[edytuj | edytuj kod]

Wirus rozprzestrzenia się głównie podczas bliskiego kontaktu oraz drogą kropelkową, przez małe kropelki wytwarzane podczas kaszlu, kichania lub mówienia[5][10][11]. Bliski kontakt jest zdefiniowany jako odległość 1 metra (3 stopy) według WHO[5], a przez CDC jako 2 metry (6 stóp)[11].

Sneeze.JPG


Rozprzestrzenianie się choroby 2[edytuj | edytuj kod]

Te małe kropelki mogą również powstawać podczas zwyczajnego oddychania, jednak zwykle gwałtownie spadają na ziemię i na ogół nie rozprzestrzeniają się w powietrzu na duże odległości[5][12][13].

Bakó Árpád - Milagro (Santana Tribute) együttes, Miskolc, 2015.02.07 (8).JPG


Rozprzestrzenianie się choroby 3[edytuj | edytuj kod]

Chorobą można się również zakazić przez dotykanie zanieczyszczonych powierzchni, a następnie swojej twarzy lub ciała[5][11].

Monkey with hands on face-AO 29623-IMG 1065-black.jpg


Rozprzestrzenianie się choroby 4[edytuj | edytuj kod]

Wirus może przetrwać na powierzchniach do 72 godzin[14].

72 hours.jpg


Wystąpienie objawów[edytuj | edytuj kod]

Czas od ekspozycji do wystąpienia objawów wynosi zwykle od dwóch do czternastu dni, jednak średnio jest to pięć dni[4][15].

2to14d.jpg


Diagnoza 1[edytuj | edytuj kod]

Standardową metodą diagnozy jest reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkrypcją (rRT-PCR) z wymazu z nosogardzieli[16].

CDC 2019-nCoV Laboratory Test Kit.jpg
Diagnosis-image1.jpg


Diagnoza 2[edytuj | edytuj kod]

Infekcję można również zdiagnozować na podstawie kombinacji objawów, czynników ryzyka i tomografii komputerowej klatki piersiowej u osób wykazujących cechy zapalenia płuc[17][18].

COVID-19-Longontsteking.jpg


Prewencja 1[edytuj | edytuj kod]

Zalecane środki zapobiegania infekcji obejmują częste mycie rąk, dystansowanie społeczne (utrzymywanie dystansu fizycznego od innych, szczególnie od osób z objawami), zasłanianie się podczas kaszlu i kichania chusteczką lub łokciem wewnętrznym oraz trzymanie rąk z dala od twarzy[19][20].

Covid-19-Transmission-graphic-01.gif


Prewencja 2[edytuj | edytuj kod]

Stosowanie masek jest zalecane dla tych, którzy podejrzewają, że są zakażeni wirusem lub dla osób opiekujących się zakażonymi[21]. Zalecenia dotyczące używania maski przez ogół społeczeństwa są różne, niektóre organy zalecają ich stosowanie, inne odradzają ich stosowanie, a inne wymagają ich użycia[22][23][24].

DonningCDC2020 (cropped).jpg


Zarządzanie chorobą 1[edytuj | edytuj kod]

Obecnie nie ma szczepionki, ani leczenia przeciwwirusowego na COVID-19[5].

Pill Bottle SpilledNo.jpg


Zarządzanie chorobą 2[edytuj | edytuj kod]

Zarządzanie chorobą obejmuje leczenie objawów, opiekę nad chorymi, izolację i leki eksperymentalne[25].

New isolation ward.jpg


Społeczeństwo 1[edytuj | edytuj kod]

Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że sytuacja związana z koronawirusem stała się zagrożeniem dla zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym 30 stycznia 2020[26][27], a 11 marca 2020 pandemią[3].

World Health Organization Logo.svg


Społeczeństwo 2[edytuj | edytuj kod]

Rozprzestrzenianie się wirusa odnotowano w większości krajów we wszystkich sześciu regionach statystycznych Światowej Organizacji Zdrowia[28].

World Health Organisation regional offices.svg


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Naming the coronavirus disease (COVID-2019) and the virus that causes it, web.archive.org, 28 lutego 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-28].
  2. a b David S. Hui i inni, The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health – The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China, „International journal of infectious diseases: IJID: official publication of the International Society for Infectious Diseases”, 91, 2020, s. 264–266, DOI10.1016/j.ijid.2020.01.009, ISSN 1878-3511, PMID31953166 [dostęp 2020-04-06].url
  3. a b WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19 – 11 March 2020, web.archive.org, 11 marca 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-11].
  4. a b c Symptoms of Novel Coronavirus (2019-nCoV) | CDC, web.archive.org, 30 stycznia 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-30].
  5. a b c d e f Q&A on coronaviruses (COVID-19), www.who.int [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  6. ENT UK at The Royal College of Surgeons of England, Loss of sense of smell as marker of COVID-19 infection (ang.).
  7. Q&A on coronaviruses, web.archive.org, 20 stycznia 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-20].
  8. Coronavirus Update (Live): 1,329,305 Cases and 73,831 Deaths from COVID-19 Virus Outbreak – Worldometer, www.worldometers.info [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  9. a b ArcGIS Dashboards, gisanddata.maps.arcgis.com [dostęp 2020-04-06].
  10. Q & A on COVID-19, European Centre for Disease Prevention and Control [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  11. a b c CDC, Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) – Transmission, Centers for Disease Control and Prevention, 2 kwietnia 2020 [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  12. Modes of transmission of virus causing COVID-19: implications for IPC precaution recommendations, www.who.int [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  13. World Health Organization (WHO), FACT: #COVID19 is NOT airborne. The #coronavirus is mainly transmitted through droplets generated when an infected person coughs, sneezes or speaks. To protect yourself: -keep 1m distance from others -disinfect surfaces frequently -wash/rub your -avoid touching your pic.twitter.com/fpkcpHAJx7, @WHO, 28 marca 2020 [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  14. New coronavirus stable for hours on surfaces | National Institutes of Health (NIH), web.archive.org, 23 marca 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-23].
  15. Thirumalaisamy P. Velavan, Christian G. Meyer, The COVID-19 epidemic, „Tropical Medicine & International Health”, 25 (3), 2020, s. 278–280, DOI10.1111/tmi.13383, ISSN 1360-2276 [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  16. Clinical Specimens: Novel Coronavirus (2019-nCoV) | CDC, web.archive.org, 4 marca 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-04].
  17. Ying-Hui Jin i inni, A rapid advice guideline for the diagnosis and treatment of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) infected pneumonia (standard version), „Military Medical Research”, 7 (1), 2020, s. 4, DOI10.1186/s40779-020-0233-6, ISSN 2054-9369, PMID32029004, PMCIDPMC7003341 [dostęp 2020-04-06].url
  18. CT provides best diagnosis for COVID-19 -- ScienceDaily, web.archive.org, 18 marca 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-18].
  19. Advice for public, web.archive.org, 26 stycznia 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-26].
  20. Public Health England, Guidance on social distancing for everyone in the UK [zarchiwizowane z adresu 2020-03-24] (ang.).
  21. What to Do If You Are Sick with 2019-nCoV | CDC, web.archive.org, 14 lutego 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-14].
  22. Shuo Feng i inni, Rational use of face masks in the COVID-19 pandemic, „The Lancet Respiratory Medicine”, 2020, S221326002030134X, DOI10.1016/S2213-2600(20)30134-X, PMID32203710, PMCIDPMC7118603 [dostęp 2020-04-06] (ang.).
  23. When and how to use masks, web.archive.org, 7 marca 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-07].
  24. Czechs get to work making masks after government decree | World news | The Guardian, web.archive.org, 30 marca 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-30].
  25. Prevention, Treatment of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) | CDC, web.archive.org, 26 lutego 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-26].
  26. Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV), web.archive.org, 31 stycznia 2020 [dostęp 2020-04-06] [zarchiwizowane z adresu 2020-01-31].
  27. Shibani Mahtani i inni, Hundreds of evacuees to be held on bases in California; Hong Kong and Taiwan restrict travel from mainland China [zarchiwizowane z adresu 2020-02-07].
  28. World Health Organization, Coronavirus disease 2019 (COVID-19) Situation Report – 65.