Dystansowanie społeczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nie mylić z: dystans społeczny.
Ludzie zachowujący dystans społeczny podczas oczekiwania na wejście do sklepu. Aby umożliwić kupującym zachowanie dystansu w obrębie sklepu, jednorazowo wpuszcza się do środka tylko ograniczoną liczbę osób.

Dystansowanie społeczne[1] (ang. social distancing), dystansowanie fizyczne[2] (ang. physical distancing)[3] – szereg niefarmaceutycznych działań lub środków podejmowanych w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby zakaźnej poprzez utrzymywanie fizycznego dystansu między ludźmi i zmniejszanie częstotliwości, z jaką ludzie wchodzą ze sobą w bliski kontakt[4][5][6]. Wiąże się to z utrzymywaniem odległości co najmniej dwóch metrów od innych i niedopuszczaniem do spotykania się w dużych grupach[7][8]. Poprzez zmniejszenie prawdopodobieństwa, że dana niezakażona osoba wejdzie w fizyczny kontakt z osobą zakażoną, można zminimalizować lub wyeliminować przenoszenie się choroby, co prowadzi do mniejszej liczby chorych oraz mniejszej liczby zgonów[4][5].

W celu spowolnienia rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych i uniknięcia przeciążenia służb zdrowia, szczególnie w czasie pandemii, stosuje się szereg środków mających na celu zachowanie dystansu społecznego, włączając w to zamykanie szkół i miejsc pracy, izolację, kwarantannę, ograniczanie przemieszczania się osób i odwoływanie masowych zgromadzeń[4][9]. Tego typu rozwiązania zostały z powodzeniem wdrożone w kilku poprzednich epidemiach. W Saint Louis, wkrótce po wykryciu w mieście pierwszych przypadków zachorowań na grypę podczas pandemii grypy w 1918 r., władze zamknęły szkoły, zakazały organizowania zgromadzeń publicznych i wprowadziły inne działania mające na celu zachowanie dystansu społecznego. Współczynnik śmiertelności w St. Louis był znacznie niższy niż w Filadelfii, która pomimo odnotowania przypadków grypy, pozwoliła na kontynuowanie masowych parad i wprowadziła zdystansowanie społeczne dopiero po ponad dwóch tygodniach od wystąpienia pierwszych przypadków[10].

Działania związane z dystansowaniem społecznym są skuteczniejsze, gdy choroba zakaźna rozprzestrzenia się poprzez drogę kropelkową (kaszel lub kichanie); bezpośredni kontakt fizyczny, w tym kontakt seksualny; pośredni kontakt fizyczny (np. poprzez dotknięcie skażonej powierzchni) lub transmisję drogą powietrzną (jeśli mikroorganizm może przetrwać w powietrzu przez długi czas)[11]. Działania te są mniej skuteczne, jeżeli zakażenie jest przenoszone głównie przez skażoną wodę lub żywność bądź przez nosicieli, takich jak komary lub inne owady[12].

Wady dystansowania społecznego mogą obejmować samotność, zmniejszoną produktywność i utratę innych korzyści związanych z interakcjami międzyludzkimi[13].

Definicja[edytuj | edytuj kod]

Centers for Disease Control and Prevention (CDC) opisały społeczne dystansowanie jako „zbiór metod ograniczania częstotliwości i stopnia bliskości kontaktu między ludźmi w celu zmniejszenia ryzyka transmisji choroby”[9]. Podczas pandemii koronawirusa w latach 2019–2020 CDC zrewidowało definicję społecznego dystansowania jako „pozostawanie z dala od miejsc kongregacji, unikanie masowych zgromadzeń i utrzymywanie w miarę możliwości dystansu (około 6 stóp lub 2 metrów) od innych”[7][8].

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podczas pandemii koronawirusa w latach 2019–2020 zasugerowała określenie dystansowanie fizyczne zamiast dystansowanie społeczne kierując się założeniem, że jest to fizyczny dystans, który uniemożliwia transmisję; ludzie mogą pozostać w kontakcie społecznym dzięki technologii[3][5][14]. W 2009 roku WHO określała społeczne dystansowanie się jako „zachowanie odległości co najmniej na długość ręki od innych i ograniczanie do minimum zgromadzeń”[15].

Działania[edytuj | edytuj kod]

Świadomość, że choroba aktualnie się rozprzestrzenia, może spowodować zmianę zachowania osób, które decydują się na trzymanie z dala od miejsc publicznych i innych ludzi. Takie zdystansowanie społeczne, wdrażane w celu zwalczania epidemii, może przynieść korzyści, ale wiąże się z kosztami ekonomicznymi. Badania wskazują, że aby środki te były skuteczne, muszą być stosowane rygorystycznie i natychmiastowo.

Unikanie kontaktów fizycznych[edytuj | edytuj kod]

Zachowanie co najmniej dwumetrowej odległości od siebie i unikanie uścisków i gestów związanych z bezpośrednim kontaktem fizycznym pozwalają zmniejszyć ryzyko zakażenia podczas pandemii grypy i pandemii koronawirusa w 2020 roku[7][16]. Tego rodzaju odseparowanie, oprócz środków higieny osobistej, zalecane jest również w miejscach pracy[17]. W miarę możliwości wskazane jest wykonywanie pracy w domu[18].

Zamykanie placówek oświatowych[edytuj | edytuj kod]

Przeprowadzone modelowanie matematyczne wykazało, że transmisja wirusa może zostać opóźniona dzięki zamykaniu szkół. Jednak skuteczność tej metody zależy od kontaktów, jakie dzieci utrzymują poza szkołą. Często zdarza się, że jedno z rodziców musi wziąć czas wolny od pracy, przy czym może być konieczne długotrwałe zamknięcie szkoły. Czynniki te mogą powodować dezorganizację społeczną i ekonomiczną[19][20].

Symulacja wpływu dystansowania społecznego na rozprzestrzenianie się wirusa

Zamykanie miejsc pracy[edytuj | edytuj kod]

Badania modelowe i symulacyjne oparte na danych z USA sugerują, że jeśli 10% dotkniętych miejsc pracy zostanie zamkniętych, ogólny wskaźnik przenoszenia zakażenia wyniesie około 11,9%, a szczytowy czas epidemii zostanie nieco opóźniony. Natomiast jeśli 33% dotkniętych miejsc pracy zostanie zamkniętych, wskaźnik zachorowań spadnie do 4,9%, a szczytowy czas epidemii zostanie opóźniony o tydzień[21][22].

Kwarantanna potencjalnych przypadków[edytuj | edytuj kod]

 Główny artykuł: Kwarantanna (medycyna).

Podczas wybuchu epidemii SARS w Singapurze w 2003 r. około 8000 osób poddano obowiązkowej domowej kwarantannie, a dodatkowe 4300 osób zobowiązano do samodzielnego monitorowania objawów i codziennego kontaktowania się telefonicznego z organami służby zdrowia w celu kontroli epidemii. Chociaż ostatecznie tylko u 58 z tych osób zdiagnozowano SARS, urzędnicy publicznej służby zdrowia byli zadowoleni, że środek ten przyczynił się do zapobieżenia dalszemu rozprzestrzenianiu się zakażenia[23]. Dobrowolna samoizolacja mogła przyczynić się do ograniczenia przenoszenia grypy w Teksasie w 2009 roku[24]. Odnotowano krótko- i długoterminowe negatywne skutki psychologiczne[13].

Kordon sanitarny[edytuj | edytuj kod]

 Główny artykuł: Kordon sanitarny.

W 1995 r. kordon sanitarny posłużył do kontroli wybuchu epidemii wirusa Ebola w Kikwit w Zairze[25][26][27]. Prezydent Mobutu Sese Seko otoczył miasto wojskami i zawiesił wszystkie loty do Kikwitu, Światowa Organizacja Zdrowia i zairskie zespoły medyczne postawiły kolejne kordony sanitarne, izolując strefy pochówku i leczenia od ogólnej populacji oraz skutecznie powstrzymując infekcję[28].

Wady[edytuj | edytuj kod]

Wpływ na zdrowie psychiczne[edytuj | edytuj kod]

Istnieją obawy, że zdystansowanie społeczne może mieć negatywny wpływ na stan zdrowia psychicznego osób zaangażowanych[29]. Prowadzić może ono do wystąpienia stresu, lęku, depresji lub paniki, szczególnie u osób z wcześniejszymi schorzeniami, takimi jak zaburzenia lękowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne i paranoja[30]. Szeroko rozpowszechnione doniesienia medialne o pandemii, jej wpływie na gospodarkę i wynikających z niej trudnościach mogą budzić niepokój. Zmiana sytuacji w życiu codziennym i niepewność co do przyszłości mogą zwiększyć stres psychiczny związany z byciem z dala od innych ludzi[31].

Podstawy teoretyczne[edytuj | edytuj kod]

Z punktu widzenia epidemiologii, podstawowym celem stojącym za społecznym dystansowaniem jest zmniejszenie podstawowej liczby odtwarzania R0, czyli średniej liczby wtórnych osobników zakażonych, generowanej przez jedną pierwotną osobę zakażoną w populacji, w której wszystkie osobniki są jednakowo podatne na chorobę. W podstawowym modelu społecznego dystansu, w którym część f populacji angażuje się w zachowanie dystansu społecznego zmniejszając swoje kontakty interpersonalne do ułamka a swoich normalnych kontaktów, nowa faktyczna liczba reprodukcyjna R jest określona za pomocą wzoru[32]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanowisko ECDC w sprawie ograniczania kontaktów między ludźmi (dystansowania społecznego) w odpowiedzi na epidemię COVID-1, www.mp.pl [dostęp 2020-03-31] (pol.).
  2. Potrzebujemy kontaktów i solidarności. Lepiej mówić o dystansowaniu fizycznym, nie społecznym, gazetapl [dostęp 2020-03-31] (pol.).
  3. a b Social distancing is out, physical distancing is in – here’s how to do it, Global News [dostęp 2020-03-31] (ang.).
  4. a b c Carolyn Y. Johnson, Social distancing could buy U.S. valuable time against coronavirus, Washington Post [dostęp 2020-03-31] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
  5. a b c WHO, Press conference on COVID-19, 20 marca 2020.
  6. W Chinach liczbę przypadków COVID-19 można było zmniejszyć o 95%, www.mp.pl [dostęp 2020-03-31] (pol.).
  7. a b c Katie Pearce, What is social distancing and how can it slow the spread of COVID-19?, The Hub, 13 marca 2020 [dostęp 2020-03-31] (ang.).
  8. a b CDC, Risk Assessment and Management, Centers for Disease Control and Prevention, 30 marca 2020 [dostęp 2020-03-31] (ang.).
  9. a b Kathy Kinlaw, Robert Levine, Ethical guidelines in pandemic influenza, Centers for Disease Control and Prevention, 17 lutego 2007.
  10. Jeffrey R. Ryan, Pandemic Influenza: Emergency Planning and Community Preparedness, CRC Press, 1 sierpnia 2008, ISBN 978-1-4200-6088-1 [dostęp 2020-03-31] (ang.).
  11. Santa Clara Valley Medical Center, Information About Social Distancing, sccphd.org, 2017.
  12. CDC, Interim Pre-pandemic Planning Guidance: Community Strategy for Pandemic Influenza Mitigation in the United States – Early, Targeted, Layered Use of Nonpharmaceutical Interventions, luty 2007.
  13. a b Samantha K. Brooks i inni, The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence, „The Lancet”, 395 (10227), 2020, s. 912–920, DOI10.1016/S0140-6736(20)30460-8, ISSN 0140-6736, PMID32112714 [dostęp 2020-04-04] (ang.).c?
  14. Victor Tangermann Futurism, It’s Officially Time to Stop Using The Phrase ‘Social Distancing’, ScienceAlert [dostęp 2020-03-31] (ang.).
  15. WHO, Pandemic influenza prevention and mitigation in low resource communities, WHO, 2 maja 2009 [dostęp 2020-04-03].
  16. Guidance on Preparing Workplaces for an Influenza Pandemic, www.osha.gov [dostęp 2020-04-03].
  17. Social Distancing, safety-security.uchicago.edu [dostęp 2020-04-03].
  18. Guidance on social distancing for everyone in the UK, GOV.UK [dostęp 2020-04-03] (ang.).
  19. Alimuddin Zumla, Wing-Wai Yew, David S.C. Hui, Emerging Respiratory Infections in the 21st Century, An Issue of Infectious Disease Clinics – E-Book, Elsevier Health Sciences, 31 sierpnia 2010, ISBN 978-1-4557-0038-7 [dostęp 2020-04-03] (ang.).
  20. Simon Cauchemez i inni, Closure of schools during an influenza pandemic, „Lancet Infect Dis”, 9 (8), 2009, s. 473–81, DOI10.1016/S1473-3099(09)70176-8, PMID19628172, PMCIDPMC7106429.
  21. Supriya Kumar i inni, The Impact of Workplace Policies and Other Social Factors on Self-Reported Influenza-Like Illness Incidence During the 2009 H1N1 Pandemic, „American Journal of Public Health”, 102 (1), 2012, s. 134–140, DOI10.2105/AJPH.2011.300307, ISSN 0090-0036, PMID22095353, PMCIDPMC3490553 [dostęp 2020-04-03].
  22. Matthew D. Rousculp i inni, Attending Work While Sick: Implication of Flexible Sick Leave Policies, „Journal of Occupational and Environmental Medicine”, 52 (10), 2010, s. 1009–1013, DOI10.1097/JOM.0b013e3181f43844, ISSN 1076-2752 [dostęp 2020-04-03] (ang.).
  23. Chorh-Chuan Tan, SARS in Singapore--key Lessons From an Epidemic, „Annals of the Academy of Medicine, Singapore”, 2006, PMID16830002 [dostęp 2020-04-04] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-24] (ang.).
  24. Teh B i inni, Impact of Swine Influenza and Quarantine Measures on Patients and Households During the H1N1/09 Pandemic, „Scandinavian journal of infectious diseases”, 2012, DOI10.3109/00365548.2011.631572, PMID22106922 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  25. Laurie Garrett, Heartless but Effective: I’ve Seen ‘Cordon Sanitaire’ Work Against Ebola, „The New Republic”, 14 sierpnia 2014, ISSN 0028-6583 [dostęp 2020-04-04].
  26. Outbreak of Ebola Viral Hemorrhagic Fever -- Zaire, 1995, www.cdc.gov [dostęp 2020-04-04].
  27. Ethical considerations in the use of cordons sanitaires, 19 lutego 2015.
  28. Laurie. Garrett, Betrayal of trust. The collapse of global public health, wyd. 1st pbk. ed, New York: Hyperion, 2000, ISBN 0-7868-8440-1, OCLC 47757975 [dostęp 2020-04-04].
  29. Bethany Ao, Social distancing can strain mental health. Here’s how you can protect yourself., inquirer.com [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  30. CDC, Coronavirus Disease 2019 (COVID-19), Centers for Disease Control and Prevention, 11 lutego 2020 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  31. Olivia Willis, Managing mental health in the time of coronavirus, ABC News, 22 marca 2020 [dostęp 2020-04-04] (ang.).
  32. Niels G. Becker, Modeling to inform infectious disease control, Boca Raton, FL, s. 104, ISBN 978-1-4987-3107-2, OCLC 907924080 [dostęp 2020-04-04].