Wilgotnica czapeczkowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wilgotnica czapeczkowata
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina wodnichowate
Rodzaj Humidicutis
Gatunek wilgotnica czapeczkowata
Nazwa systematyczna
Humidicutis calyptriformis (Berk.) Vizzini & Ercole
Micol. Veg. Medit. 26(1): 99 (2012)
Wilgotnica czapeczkowata: drugie zdjęcie
2009-06-28 Hygrocybe calyptriformis 2 22619.jpg

Wilgotnica czapeczkowata (Humidicutis calyptriformis (Berk.) Vizzini & Ercole) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Humidicutis, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1838 r. Berkeley nadając mu nazwę Agaricus calyptriformis, później zaliczany był do różnych innych rodzajów. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 2012 r. Vizzini i Ercole, przenosząc go do rodzaju Humidicutis[1].

Synonimy naukowe[2]:

  • Agaricus calyptriformis Berk. 1838
  • Godfrinia calyptriformis (Berk.) Herink 1958
  • Humidicutis calyptriformis (Berk. & Broome) Vizzini & Ercole 2012 f. calyptriformis
  • Humidicutis calyptriformis f. nivea (Cooke) Vizzini & Ercole 2012
  • Humidicutis calyptriformis (Berk. & Broome) Vizzini & Ercole 2012 var. calyptriformis
  • Humidicutis calyptriformis var. domingensis (Lodge & S.A. Cantrell) Vizzini & Ercole 2012
  • Hygrocybe calyptriformis (Berk.) Fayod 1889
  • Hygrocybe calyptriformis (Berk.) Fayod 1889 f. calyptriformis
  • Hygrocybe calyptriformis f. nivea (Cooke) Bon 1989
  • Hygrocybe calyptriformis (Berk.) Fayod 1889 var. calyptriformis
  • Hygrocybe calyptriformis var. domingensis Lodge & S.A. Cantrell 2000
  • Hygrophorus calyptriformis (Berk.) Berk. 1860
  • Hygrophorus calyptriformis (Berk.) Berk. 1860 var. calyptriformis
  • Hygrophorus calyptriformis var. niveus Cooke 1883
  • Porpoloma calyptriformis (Berk.) Bresinsky 2003
  • Porpolomopsis calyptriformis (Berk.) Bresinsky 2008

Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. Obecnie jest ona niespójna z nazwą naukową, gatunek ten bowiem nie należy już do rodzaju Hygrocybe (wilgotnica), w 2012 r. przeniesiony został do rodzaju Humidicutis[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica od 3 do 7 cm, młody – ostro stożkowaty, w kształcie czapki z grotem, z brzegiem przyrośniętym do trzonu, później stożkowaty do rozpostartego, ale pośrodku ciągle spiczasty. Brzegi pofałdowane i podwinięte. Powierzchnia gładka, matowa, promieniście pokryta delikatnymi włókienkami. Jest kruchy i łatwo chłonie wodę, u dojrzałych owocników promieniście popękany. Barwa różowa, różowoczerwona, liliowa, u dojrzałych grzybów do wierzchołka blednie[4].

Blaszki

Szerokie, brzuszkowate, rzadkie, grube, początkowo różowoczerwonawe, bladoróżowe, później bledną do białawych. Ostrze delikatnie piłkowane[4].

Trzon

Wysokość od 7 do 10 cm, średnica od 6 do 12 mm, równogruby, walcowaty, bardzo kruchy i pusty w środku. Powierzchnia delikatnie podłużnie włóknista, sucha, naga. Ma barwę od białawej do różowawej[4].

Miąższ

Cienkomięsisty, kruchy, w kapeluszu biały (tylko w jego górnej częśćilekko różowy). Jest bez zapachu i łagodny w smaku[4].

Wysyp zarodników

Biały.

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Wilgotnica czapeczkowana notowana jest w niektórych krajach Europy i dwóch miejscach w Ameryce Północnej[5]. W opracowaniu Czerwona lista roślin i grzybów Polski jest zaliczona do kategorii grzybów rzadkich (R)[6]. W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[7].

Rośnie w lasach i na ich obrzeżach, szczególnie w towarzystwie olszy szarej, na ziemi, wśród traw[3]. Występuje także na wilgotnych łąkach i pastwiskach, szczególnie w górach i na pogórzu[4].

Grzyb niejadalny[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-01-20].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  6. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  7. Dz.U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1408 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów