Winnie Mandela

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Winnie Mandela
Winnie Madikizela-Mandela
Winnie Mandela00.jpg
Winnie Mandela (2008)
Data i miejsce urodzenia 26 września 1936
Mbizana
Data i miejsce śmierci 2 kwietnia 2018
Johannesburg
Wiceminister kultury, nauki i techniki
Okres od marca 1994
do 27 marca 1995
Przynależność polityczna Afrykański Kongres Narodowy

Nomzamo Winifred Zanyiwe Madikizela[1] (ur. 26 września 1936[2] w Bizanie w Transkei, zm. 2 kwietnia 2018 w Johannesburgu[1]) – południowoafrykańska polityk i bojowniczka o prawa człowieka. Żona Nelsona Mandeli.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pracowała w opiece społecznej, gdy w 1958 wstąpiła do Afrykańskiego Kongresu Narodowego. Wtedy też wyszła za Nelsona Mandelę. Była kilkakrotnie aresztowana, zanim w 1976–1985 rząd nie ograniczył jej swobody działania. Gdy jej męża uwięziono, została jego rzeczniczką. Zręczne posługiwanie się międzynarodowymi środkami przekazu pomogło jej utrwalić wizerunek męża jako potężnego symbolu niesprawiedliwości apartheidu. Dzięki temu stała się samodzielną, radykalną przywódczynią ANC. W 1989 zleciła swemu osobistemu ochroniarzowi uprowadzenie czwórki nastoletnich aktywistów młodzieżowych. Jeden z nich, Stompie Moeketsi, został zabity.

Na krótko połączyła się z Nelsonem Mandelą po jego odzyskaniu wolności w lutym 1990, ale w kwietniu 1992 podjęli decyzję o separacji, co wspólnie z procesem za porwanie znacznie zmniejszyło jej popularność w ANC i zmusiło ją do rezygnacji z kierowania wydziałem opieki społecznej Kongresu. Duży szacunek w radykalnych kręgach młodzieżowych tej partii sprawił, że weszła w skład Rządu Jedności Narodowej. Konfrontacyjne wypowiedzi nt. rządu doprowadziły jednak do jej dymisji. 19 marca 1996 Winnie i Nelson (wówczas prezydent RPA) rozwiedli się.

W 1998 Komisja Prawdy uznała ją za współwinną kolejnych morderstw (popełnionych przez osobistego ochroniarza) i wielu innych przestępstw. W 2003 została skazana za defraudację i oszustwa na 5 lat więzienia. Z powodu wyroku wycofała się czasowo z życia politycznego. W następnym roku Sąd Najwyższy zmniejszył jej karę do 3 lat i 6 miesięcy więzienia w zawieszeniu. W 2009 roku weszła do Parlamentu RPA z wysokiego piątego miejsca na liście wyborczej Afrykańskiego Kongresu Narodowego.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Alan Cowell: Winnie Madikizela-Mandela Is Dead at 81; Fought Apartheid (ang.). nytimes.com, 2018-04-02. [dostęp 2018-04-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-02)].
  2. Winnie Mandela (ang.). nndb.com. [dostęp 2018-04-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Palmowski: Słownik najnowszej historii świata 1900-2007 t. 3, tłum. Agnieszka Kloch, Presspublica, Warszawa, 2008, ​ISBN 978-83-7469-685-2​, s. 186