Wodnik królewski
Rallus elegans[1] | |||
Audubon, 1834 | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
wodnik królewski | ||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() okres lęgowy występuje przez cały rok |
Wodnik królewski[3] (Rallus elegans) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae), zamieszkujący bagna Ameryki Północnej. Bliski zagrożenia wyginięciem.
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]W przeszłości wodnik królewski był uznawany za jeden gatunek z: wodnikiem długodziobym (R. longirostris), cienkodziobym (R. tenuirostris), kalifornijskim (R. obsoletus) i karolińskim (R. crepitans)[4]; ostatnio już tylko z wodnikiem cienkodziobym, wydzielonym jako osobny gatunek na podstawie badań, których wyniki opublikowano w 2013 roku[4][5].
Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki R. elegans[4][5]:
- R. e. elegans Audubon, 1834 – południowo-wschodnia Kanada (skrajne południe prowincji Ontario) i wschodnie Stany Zjednoczone; zimuje na południe od zasięgu letniego aż po wschodni Meksyk.
- R. e. ramsdeni Riley, 1913 – Kuba i sąsiednia Isla de la Juventud.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 38–48 cm; masa ciała: samce 340–490 (średnio 416) g, samice 253–325 (średnio 306) g[4].
Cynamonowy z wierzchu, policzki rdzawe. Ramiona i pierś jasnordzawe; boki z białymi i czarnymi prążkami tak jak u wodnika długodziobego, jednak czarne kreski na plecach i ogonie bardziej kontrastowe. Pokrywy podogonowe również białe.
Zasięg, środowisko
[edytuj | edytuj kod]Słodkowodne i słonawe bagna Ameryki Północnej, chętnie odwiedza pola ryżowe[6]. Zimuje na słonych mokradłach wzdłuż wybrzeża od wschodnich USA na południe po wschodni Meksyk i Kubę.
Ekologia i zachowanie
[edytuj | edytuj kod]- Zachowanie
- Podobnie jak inne wodniki podryguje ogonem. Pływa często i dobrze, mimo braku błon pławnych między palcami. Lata rzadko, z opuszczonymi nogami.
- Lęgi
- Gniazdo buduje wśród roślinności bagiennej w płytkiej wodzie. Gniazdo to prosta platforma wznosząca się nad wodą. Podstawa większości gniazd zbudowana jest z mokrej, rozkładającej się roślinności, zaś sama platforma jest wykonana z martwych, suchych traw, turzyc lub sitowia. W zniesieniu zwykle 10–12 jaj, ich inkubacja trwa 21–23 dni. Młode są pokryte czarnym puchem. Opuszczają gniazdo już w pierwszym dniu po wykluciu. Są karmione przez oboje rodziców, a stają się w pełni niezależne po niecałych dwóch miesiącach od wyklucia[6].
- Pożywienie
- Żywi się głównie rakami, krabami skrzypkami i innymi małymi skorupiakami. Zjada także małże, ryby, żaby, małe węże, myszy, ryjówki, ważki, prostoskrzydłe, chrząszcze, owady wodne, owoce, żołędzie i nasiona roślin wodnych, w tym ryżu[6].
Status
[edytuj | edytuj kod]Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje wodnika królewskiego za gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened). Według szacunków organizacji Wetlands International, w 2014 roku liczebność populacji podgatunku elegans wynosiła 104–105 tysięcy osobników, a podgatunku ramsdeni 500–999 osobników. Globalny trend liczebności uznawany jest za spadkowy głównie ze względu na utratę, fragmentację i degradację siedlisk podmokłych[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rallus elegans, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Rallus elegans, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Rallidae Rafinesque, 1815 - chruściele - Rails and coots (wersja: 2020-03-14). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-03-31].
- ↑ a b c d Taylor, B. & Christie, D.A.: King Rail (Rallus elegans). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-03-31].
- ↑ a b F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Flufftails, finfoots, rails, trumpeters, cranes, limpkin. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-03-31]. (ang.).
- ↑ a b c King Rail Life History. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2021-09-27]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).