Wojna syro-efraimska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wojna syro-efraimska
Czas 734-732 p.n.e.
Terytorium Lewant
Wynik Zwycięstwo Asyrii
Strony konfliktu
Asyria
Juda
Aram (Damaszek)
Izrael
Dowódcy
Tiglat-Pileser III
Achaz
Resin
Pekach

Wojna syro-efraimska – konflikt zbrojny pomiędzy koalicją aramejsko-izraelską a Judą i Asyrią. Potwierdził dominację Asyrii w regionie i doprowadził do upadku aramejskiego królestwa Damaszku.

W 734 p.n.e. Damaszek, Samaria, Gaza i Aszkelon odmówiły płacenia danin Asyrii. Sformowana została też koalicja, na której czele stanęli Resin, król Aramu-Damaszku, i Pekach, król Izraela[1]. Według Księgi Izajasza 7,2 inicjatywa zawiązania koalicji wyszła od Resina[2]. Koalicja zaatakowała Judę i obległa Jerozolimę (2 Krl 16,5). Celem inwazji było zmuszenie Achaza do akcesji do koalicji lub zrzucenie go z tronu. Przygotowano nawet kandydata do tronu, nazywanego przez Biblię "synem Tabeela" (Iz 7,6)[3]. Zdaniem Antoona Schoorsa prawdopodobnie był on Aramejczykiem, choć mógł być również Fenicjaninem[4]. Według Biblii Achaz zapłacił trybut Tiglat-Pileserowi, który podjął działania zbrojne. Jednak według Stuarta Irvine'a jest to kreacja deuteronomistyczna, a Achaz w istocie chciał zachować neutralność[4]. Thomas Wagner wskazuje jednak, że prośba względem suwerena o interwencję wojskową połączona z zapłaceniem trybutu nie była w relacjach Asyrii z wasalami czymś nietypowym[2]. W każdym razie Tiglat-Pileser podjął działania przeciwko buntownikom. Po pokonaniu zbuntowanych Filistynów uderzył na Izrael i doprowadził do zrzucenia z tronu Pekacha, którego zastąpił Ozeasz, Państwo Izraelskie zostało okrojone o Zajordanie, Galileę i Dolinę Jezreel, które weszły w skład asyryjskich prowincji Megiddo i Dor (2 Krl 15,29-30). Nałożono też na króla roczną daninę w wysokości 10 talentów złota i 100 talentów srebra[5][3]. W 732 p.n.e. Tiglatpilesar zdobył Damaszek. Resin został zabity, a ludność miasta przesiedlona do Kir (2 Krl 16,9)[6].

Osłabione królestwo Izraela przetrwać miało jeszcze dziesięć lat. Ostatecznie zostało unicestwione przez królów Asyrii Salmanasara V i Sargona II[7]. Juda uległa politycznej i religijnej dominacji Asyrii (2 Krl 16,10-18)[3].

Podczas wojny syro-efraimskiej działał prorok Izajasz. Na ten okres datowane jest proroctwo dotyczące Emmanuela (Iz 7,10-25).

Przypisy

  1. Tschirschnitz, s. 73.
  2. 2,0 2,1 Thomas Wagner: Syrisch-ephraimitischer Krieg (niem.). W: Das wissenschaftliche Bibellexikon im Internet [on-line]. bibelwissenschaft.de. [dostęp 2015-08-28].
  3. 3,0 3,1 3,2 Tschirschnitz, s. 253.
  4. 4,0 4,1 Antoon Schoors: The Kingdoms of Israel and Judah in the Eighth and Seventh Centuries B.C.E.. Atlanta: Society of Biblical Literature, 2013, s. 103, seria: Biblical Encyclopedia. ISBN 978-1-58983-264-1.
  5. Tschirschnitz, s. 74.
  6. Tschirschnitz, s. 161.
  7. Tschirschnitz, s. 254.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alfred Tschirschnitz: Dzieje ludów biblijnych. Wyd. I. Warszawa: M. Sadren i S-ka, 1994. ISBN 83-86340-00-3.