Przejdź do zawartości

Wypadek prezydenckiego śmigłowca w Iranie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wypadek prezydenckiego śmigłowca w Iranie
Ilustracja
Śmigłowiec, który uległ wypadkowi
Państwo

 Iran

Miejsce

rejon Warzaghan, Azerbejdżan Wschodni

Data

19 maja 2024

Godzina

ok. 13:30

Ofiary śmiertelne

8 osób[1]

Statek powietrzny
Typ

Bell 212

Cel lotu

Iran Tebriz

Liczba pasażerów

5 osób

Liczba załogi

3 osoby

Położenie na mapie Iranu
Mapa konturowa Iranu, blisko górnej krawiędzi po lewej znajduje się punkt z opisem „miejsce zdarzenia”
38°43′08″N 46°39′17″E/38,718889 46,654722
Multimedia w Wikimedia Commons

Wypadek prezydenckiego śmigłowca w Iranie – wypadek lotniczy helikoptera Bell 212, do którego doszło 19 maja 2024 w rejonie Warzaghan w Iranie[2][3]. Zginęli w nim m.in. prezydent Iranu Ebrahim Ra’isi, minister spraw zagranicznych Hosejn Amir Abdollahijan i gubernator generalny ostanu Azerbejdżan Wschodni Malek Rahmati(inne języki)[4].

Śmigłowiec, który się rozbił, to Bell 212, lecący z granicy azersko-irańskiej do Tebrizu. Był częścią konwoju składającego się z trzech maszyn, wiozących irańskich przedstawicieli z uroczystości otwarcia kompleksu hydroenergetycznego na rzece Araks[5].

Jest to drugi przypadek w historii Iranu, gdy prezydent tego kraju zmarł nienaturalną śmiercią. Pierwszy przypadek miał miejsce 30 sierpnia 1981, w zamachu bombowym na siedzibę premiera Iranu w Teheranie zginęli ówczesny prezydent Iranu Mohammad Ali Radżai i premier Iranu Mohammad Dżawad Bahonar[6].

Tło

[edytuj | edytuj kod]
Prezydenci Ra’isi (po lewej) i Əliyev (po prawej) na granicy Azerbejdżanu z Iranem, kilka godzin przed wypadkiem

19 maja 2024 prezydent Iranu Ebrahim Ra’isi przebywał w Azerbejdżanie, aby wraz z prezydentem tego kraju, İlhamem Əliyevem, dokonać uroczystego otwarcia kompleksu hydroelektrycznego Giz Galasi(inne języki) na granicy azersko-irańskiej[7]. Kompleks jest trzecim wspólnym projektem Iranu i Azerbejdżanu nad rzeką Araks[8]. Następnie delegacja z prezydentem Iranu miała zainaugurować budowę rafinerii w Tebrizie[9].

Śmigłowiec Bell 212, o znakach 6-9207 (nr seryjny 35071), został wyprodukowany w 1994 roku dla Kanady, po czym został na początku XXI wieku odkupiony przez Iran z pomocą pośredników i trafił do lotnictwa wojsk lądowych, z przeznaczeniem do transportu VIPów[9]. Był przystosowany tylko do lotów w warunkach widoczności (VFR), a z uwagi na amerykańskie sankcje, utrudniona była właściwa obsługa serwisowa maszyny i szkolenie załogi[9].

W obszarze, przez który śmigłowce miały przelatywać, przewożąc irańską delegację, obowiązywało pomarańczowe ostrzeżenie pogodowe, wydane dzień wcześniej[10].

Przebieg

[edytuj | edytuj kod]

Po uroczystościach w Giz Galasi, śmigłowiec przewożący Ra’isiego (wraz z ochroniarzem), ministra spraw zagranicznych Hosejna Amira Abdollahijana, gubernatora generalnego Azerbejdżanu Wschodniego Maleka Rahmatiego(inne języki) i przedstawiciela najwyższego przywódcy w Azerbejdżanie Wschodnim Mohammada Alego Ale-Haszema[1] odleciał z dwoma innymi śmigłowcami w konwoju w kierunku Tebrizu[2].

Śmigłowiec z Ra’isim rozbił się około godziny 13:30 czasu lokalnego[9]. Około półtorej minuty wcześniej kontaktował się z innymi śmigłowcami, po czym utracono z nim łączność[9]. Według doniesień, maszyna wykonała „twarde lądowanie”, w wyniku którego spłonęła. Ostatni raz łączność z nią uzyskano w okolicy kopalni miedzi w północno-zachodnim Iranie[4].

Według agencji Tasnim, z pokładu udało się wykonać telefon alarmowy, co zwiększało nadzieję na odnalezienie pasażerów żywych. Pozostałe dwa śmigłowce z konwoju dotarły do Tebrizu bezpiecznie[5]. Według niektórych doniesień, telefon odbierał przez pewien czas Ale Haszem, lecz nie potrafił wskazać miejsca katastrofy[9].

Ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe (takie jak silny deszcz i wiatr, mgła, zalesiony i górzysty teren), akcja poszukiwawcza i ratunkowa była utrudniona[9][11]. Miejsce katastrofy zlokalizowały bezzałogowce irańskie dopiero ok. 5 rano czasu lokalnego następnego dnia, po czym dotarli tam ratownicy[9]. Spalony wrak odkryto między drzewami ok. 2 km na południowy zachód od wioski Uzi(inne języki), w miejscu o współrzędnych 38°43′08,252″N 46°39′17,611″E/38,718959 46,654892[9].

Wstępny raport z badania katastrofy irańska komisja opublikowała 23 maja, nie ustalając przyczyn upadku śmigłowca, który rozbił się na zaplanowanej trasie[9]. Zginęły wszystkie osoby na pokładzie – 6 lub według innych źródeł 5 pasażerów i 3 członków załogi[9].

Reakcje

[edytuj | edytuj kod]

Najwyższy przywódca Iranu Ali Chamenei ogłosił pięciodniową żałobę narodową[12]. Na znak żałoby we wtorek 21 maja zamknięte zostały sklepy, szkoły i urzędy państwowe w Tebrizie[13]. W środę 22 maja wszystkie urzędy rządowe, publiczne i prywatne firmy w kraju były zamknięte w związku z pogrzebami ofiar katastrofy w Iranie[14]. Władze Syrii[15], Libanu[16] i Malediwów[17] ogłosiły trzydniową żałobę, w Tadżykistanie ogłoszono dwudniową żałobę[18], a Pakistan[19], Indie[20], Irak[21], Sri Lanka[22], Kuba[23], Bangladesz[24] i Turcja[25] jednodniową żałobę.

W poszukiwaniach na prośbę Iranu wziął udział turecki wojskowy bezzałogowiec Akinci, który zlokalizował źródło ciepła, ale kilka kilometrów od faktycznego miejsca upadku, w pobliżu wsi Tawil[9].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Who died alongside Iran’s President Raisi in the helicopter crash? [online], Al Jazeera [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  2. 1 2 Farnaz Fassihi, Helicopter Carrying Iran’s President Has Crashed, State Media Reports, „The New York Times”, 19 maja 2024, ISSN 0362-4331 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  3. ↑ Negar Mahmoodi, Artemis Moshtaghian, Tamara Qiblawi, Sophie Tanno, Helen Regan, Iranian President Ebrahim Raisi and foreign minister confirmed dead in helicopter crash [online], CNN, 20 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  4. 1 2 Maciej Zubel, Prezydent Iranu nie żyje. Jest potwierdzenie [online], wiadomosci.wp.pl, 20 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (pol.).
  5. 1 2 Prezydent Iranu Ebrahim Raisi nie żyje. Zginął w katastrofie śmigłowca [online], wiadomosci.onet.pl [dostęp 2024-05-20] (pol.).
  6. ↑ [apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48Mohammad Dżawad Bahonar].
  7. ↑ Ceremony to commission „Khudafarin” hydroelectric complex and inaugurate „Giz Galasi” hydroelectric complex was held with participation of Azerbaijani and Iranian Presidents. 2024-05-19. [dostęp 2024-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-05-19)].
  8. ↑ Jon Gambrell: Helicopter carrying Iran’s president suffers a 'hard landing,' state TV says without further details. AP News, 2024-05-19. [dostęp 2024-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-05-19)].
  9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Tomasz Hypki. Katastrofa Bella 212 z prezydentem Iranu. „Skrzydlata Polska”. Nr 6(2536)/2024, s. 30-31, czerwiec 2024. Warszawa: Agencja Lotnicza Altair.
  10. ↑ روایت خبرنگار تسنیم از منطقه سانحه بالگرد رئیس‌جمهور + فیلم. Tasnim News Agency. [dostęp 2024-05-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2024-05-19)]. (pers.).
  11. ↑ Iran’s hard-line president still missing after likely helicopter crash in foggy, mountainous region [online], AP News, 19 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  12. ↑ Michael Sheils McNamee, Iran helicopter crash: Five days of mourning declared for President Raisi [online], BBC, 20 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  13. ↑ Thousands Gather in Iran to Mourn President Ebrahim Raisi - EFE Noticias [online], efe.com [dostęp 2024-05-23] (ang.).
  14. ↑ Iran Sets Presidential Election Date in June [online], iranintl.com, 21 maja 2024 [dostęp 2024-06-16] (ang.).
  15. ↑ Rafah al-Allouni, Syria declares official general mourning for three day-period over death of President Ebrahim Raisi and his companions [online], Syrian Arab News Agency, 20 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  16. ↑ Lebanon: Officials declare three-day mourning period May 20-22 following death of Iranian President May 19 [online], Crisis24, 20 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  17. ↑ National flag being flown at half-mast for three days following death of Iran’s President [online], raajje.mv [dostęp 2024-05-21] (ang.).
  18. ↑ Eight countries declare mourning over Iranian President's death [online], armenpress.am, 21 maja 2024 [dostęp 2024-06-16] (pol.).
  19. ↑ Pakistan declares national mourning as South Asian leaders condole death of Irans president [online], A News, 20 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  20. ↑ Yeshi Seli, India declares day of mourning after death of Iranian President in chopper crash [online], The New Indian Express, 20 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  21. ↑ Iraq: Mourning period to be observed nationwide May 21 [online], Crisis24, 20 maja 2024 [dostęp 2024-05-20] (ang.).
  22. ↑ Sri Lanka declares May 21 as National Mourning day over Iranian President’s death [online], economynext.com, 20 maja 2024 [dostęp 2024-06-16] (ang.).
  23. ↑ Radio Havana Cuba | Cuba decrees Official Mourning for death of Iranian president [online], radiohc.cu [dostęp 2024-05-23] (ang.).
  24. ↑
  25. ↑ Türkiye declares one-day mourning over death of Iranian President - Trend.Az [online], trend.az [dostęp 2024-05-21] (ang.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Tomasz Hypki. Katastrofa Bella 212 z prezydentem Iranu. „Skrzydlata Polska”. Nr 6(2536)/2024, s. 30-31, czerwiec 2024. Warszawa: Agencja Lotnicza Altair. 
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wypadek_prezydenckiego_śmigłowca_w_Iranie&oldid=79139581”