Złącze IEC

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Złącze IEC – potoczna nazwa zestawu trzynastu żeńskich złączy (montowanych głównie na kablach elektrycznych, zwanych w specyfikacji złączami – ang. connector) i trzynastu męskich złączy (montowanych głównie w panelach, zwanych w specyfikacji wejściami – ang. inlet), zdefiniowanych przez Międzynarodową Komisję Elektrotechniczną (IEC) w specyfikacji IEC 60320 (dawniej IEC 320). Nazwa „złącze IEC” używana bez dodatkowych kwalifikatorów zazwyczaj odnosi się do złącz C13 i C14. Niektóre typy stosowane są także w wersjach męskich do montażu na kablach i żeńskich do montażu w panelach – w przypadku stosowania ich jako wyjść (np. jak wyprowadzenia w zasilaczach UPS).

Złącza C1 i C2[edytuj | edytuj kod]

2-żyłowe 0,2 A, niespolaryzowane. C1 jest powszechnie używane w elektrycznych maszynkach do golenia.

Złącze C1
Złącze C2

Złącza C3 i C4[edytuj | edytuj kod]

2-żyłowe 2,5 A

Złącza C5 i C6[edytuj | edytuj kod]

3-żyłowe 2,5 A złącze C5 jest czasami potocznie nazywane „Myszką Miki” (ponieważ w przekroju wygląda jak sylwetka disneyowskiej postaci) lub „listkiem koniczyny”. To złącze spotkać można w zasilaczach do laptopów i przenośnych projektorów, a także w komputerze desktop Apple iMac G4.

Żeńskie złącze C5 do montażu na kablu
Wejście C6 w Apple iMac G4

Złącza C7 i C8[edytuj | edytuj kod]

Złącza C7 i C8 z dwoma bolcami 2,5 A istnieją w dwóch wersjach – spolaryzowanej i niespolaryzowanej. Niespolaryzowane złącze C7 jest potocznie nazywane, ze względu na swój kształt, „płaskim”, „ósemką” lub „dubeltówką”, albo „wtyczką radiową” z uwagi na najczęstsze – do niedawna – zastosowanie tego rodzaju złącza. Spolaryzowane złącze C7 jest asymetryczne, z jednym końcem zaokrąglonym, jak w wersji niespolaryzowanej, a drugim kwadratowym.

Złącza te są często używane do niewielkich magnetofonów lub radioodbiorników zasilanych z sieci, niektórych pełnowymiarowych urządzeń AV, starszych zasilaczy do laptopów, konsol gier video i podobnych urządzeń. Istotne jest, żeby podłączane odbiorniki były wykonane w II klasie ochronności, ponieważ złącza C7 i C8 nie mają przewodu ochronnego PE. Niespolaryzowane złącza C7 mogą być wkładane do spolaryzowanych gniazd C8 – jednak może być to zagrożeniem dla bezpieczeństwa użytkownika, jeśli urządzenie jest zaprojektowane wyłącznie do zasilania spolaryzowanego.

Niespolaryzowane złącze sieciowe C7
Niespolaryzowane złącze C8
Spolaryzowane złącze sieciowe C7

Złącza C9 i C10[edytuj | edytuj kod]

2-żyłowe 6 A (niespolaryzowane).

2-stykowe 6 A C9

Złącza C11 i C12[edytuj | edytuj kod]

2-żyłowe 10 A.

Złącza C13 i C14[edytuj | edytuj kod]

3-żyłowe 10 A stosowane najczęściej w zasilaczach komputerowych, zasilaczach awaryjnych UPS i urządzeniach montowanych w szafach teleinformatycznych.

Montowane na kablu żeńskie złącze C13
Montowane w panelu męskie złącze (wejście) C14

Złącza C15 i C16[edytuj | edytuj kod]

Niektóre czajniki elektryczne i podobne gorące urządzenia gospodarstwa domowego używają kabla ze złączem C15 i pasującym do niego wejściem C16 w urządzeniu. Ich znamionowa temperatura pracy wynosi 120 stopni Celsjusza, w przeciwieństwie do 70 stopni Celsjusza w podobnym zestawie C13/C14. Oficjalne przeznaczenie złącz C15 i C16 w Europie to złącze „do warunków gorących”.

Są one niemal identyczne w formie do pary C13 i C14, z wyjątkiem wypukłości po przeciwnej stronie do uziemienia w wejściu C16 (zabezpieczającej przed dopasowaniem złącza C13) i odpowiadającego jej wgłębienia w złączu C15 (które nie zabezpiecza przed dopasowaniem go do wejścia C14). W rezultacie – można użyć kabla od czajnika elektrycznego do zasilania komputera, ale nie można użyć kabla komputerowego do zasilania czajnika.

Wiele osób nie jest świadomych subtelnych różnic między złączami C13/C14 i C15/C16 i mówią nieściśle o „wtyczce do czajnika” lub „kablu do czajnika”, gdy odnoszą się do tych kabli zasilających.

Złącza C15 i C16 zastąpiły (a w Wielkiej Brytanii wyparły już całkowicie) używane wcześniej wtyczki ceramiczne znane w Polsce jako kończące „sznur do żelazka” lub „sznur do grzałki elektrycznej” – uważane dziś za przestarzałe. Miały one zastosowanie do urządzeń silnie nagrzewających się (prodiże, ogrzewacze promiennikowe, kuchenki, dawne żelazka, niektóre kawiarki), gdzie nie jest możliwe zastosowanie przewodu zamontowanego na stałe (izolacja uległaby stopnieniu).

Istnieją dwa warianty:

  • 3-żyłowe 10 A złącze C15 (maksymalna temperatura 120 °C)
  • 3-żyłowe 10 A złącze C15A (maksymalna temperatura 155 °C)
Montowane na kablu żeńskie złącze C15

Złącza C17 i C18[edytuj | edytuj kod]

Podobne do złącz C13 i C14, jednak C17 i C18 nie mają trzeciego bolca do uziemienia. Wejście C18 przyjmie złącze C13, ale wejście C14 nie przyjmie złącza C17.

Montowane na kablu złącze C17
Montowane w obudowie męskie złącze C18

Złącza C19 i C20[edytuj | edytuj kod]

Złącza C19 i C20 z bolcami, o prądzie znamionowym na poziomie 16 A, wykorzystywane są w niektórych zastosowaniach IT, gdzie operuje się na większych prądach, na przykład w stacjach roboczych i serwerach dużej mocy, zasilaczach UPS, panelach dystrybucji zasilania i tego typu sprzęcie. Są podobne do złącz C13 i C14, ale nie posiadają ściętych narożników (są prostokątne) i mają nieco większe bolce obrócone równolegle do dłuższej osi złącza.

Montowane na kablu 16 A złącze IEC60320 – C19

Złącza C21 i C22[edytuj | edytuj kod]

3-żyłowe 16 A (temperatura maksymalna 155 °C).

Złącza C23 i C24[edytuj | edytuj kod]

2-żyłowe 16 A.

Złącza dużych prądów oraz IEC 60309[edytuj | edytuj kod]

Wtyczki commando są używane zazwyczaj w zasilaczach awaryjnych UPS i panelach zasilania do podłączania infrastruktury, gdzie są niezbędne większe obciążenia.

16 A złącze IEC60309-2 commando

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]