Zapasy (ekonomia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy ekonomii. Zobacz też: zapasy – dyscyplina sportowa.

Zapasy – środki będące w posiadaniu przedsiębiorstwa, które mogą być sprzedane lub wykorzystane w procesie produkcji. Należą do nich: produkty finalne, czynniki wytwórcze, produkcja w toku, grunty i nieruchomości przeznaczone na sprzedaż.

Zapasy stanowią rezerwy w obliczu nieterminowości dostaw oraz niepewności związanej z sytuacją na rynku produktów i czynników, a także na skutek sezonowości sprzedaży produktów i zakupu czynników. Ponadto, dokonywanie zakupów w większej skali na ogół wiąże się z niższymi cenami np. zakupu, czy transportu. Zarządzanie zapasami decyduje o ich wielkości, a ta jest wypadkową korzyści z ich posiadania i kosztów ich utrzymywania.

W bilansie przedsiębiorstwa zapasy wykazywane są jako jedna z pozycji aktywów obrotowych, a zmiany w ich wycenie oraz sposobie ewidencji wpływają na wynik finansowy przedsiębiorstwa. Dlatego metody ewidencji zapasów są ściśle określone jak np. FIFO, LIFO lub metoda średniej ważonej.

W modelu Keynesa zapasy zaliczane są do inwestycji i jest to jedyny komponent inwestycji, który jest częściowo determinowany decyzjami gospodarstw domowych dotyczących konsumpcji, a więc zapasy nie są w pełni kontrolowane przez firmy.

Cele tworzenia zapasów[edytuj | edytuj kod]

  • wyrównanie przepływu towarów
  • monitorowanie bieżącego i przyszłego zapotrzebowania
  • zapewnienie ochrony przed niepewnością popytu i podaży
  • rozsądne wykorzystanie ludzi i sprzętu
  • zapewnianie i wspieranie właściwej obsługi klienta
  • możliwość oszczędzania przy zakupie większych partii
  • monitorowanie bieżącego i przyszłego zapotrzebowania

Funkcje zapasów[edytuj | edytuj kod]

  • umożliwiają wąską specjalizację produkcji
  • stanowią ochronę przed niepewnością dostaw dla przedsiębiorstw
  • zapewniają ciągłość dostaw w przypadku produkcji sezonowej
  • pozwalają na prowadzenie gry rynkowej przy wykorzystaniu koniunktury i dekoniunktury cenowej

Klasyfikacja zapasów[edytuj | edytuj kod]

  • Materiały i surowce - zapasy surowców stanowią część zapasów przeznaczonych do konsumpcji przemysłowej. Zapasy te obejmują materiały surowe, odbierane przez konsumentów, ale jeszcze nie wykorzystane i nie poddane przetwarzaniu
  • Roboty w toku - wytworzone podczas średniego okresu produkcyjnego lub zapasy w kwocie jednej partii
  • Produkty i Towary - zapasy rekompensujące sporadyczne wahania popytu lub podaży, a także spekulacyjne zapasy utworzone w przypadku spodziewanych zmian popytu lub podaży
  • Materiały pomocnicze i eksploatacyjne - technologiczne, tranzytowe zapasy: są przenoszone z jednej części systemu logistycznego do drugiej

Podział kosztów zapasów[edytuj | edytuj kod]

  • Koszty tworzenia zapasów
  • Koszty wyczerpania zapasów
  • Koszty utrzymania zapasów

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Szymonik Andrzej (red.), Zarządzanie zapasami i łańcuchem dostaw, Difin, Warszawa 2013
  • Bendkowski J, (red), (2008), "Wybrane elementy zarządzania logistyką w przedsiębiorstiwe", Wyd. Politechniki Śląskej, Gliwice
  • Cyplik P (2005), Zastosowanie klasycznych metod zarządzania zapasami do optymalizacji zapasów magazynowych - case study, Wyższa Szkoła Logistyki, Vol. 1, Issue 3, No 4;
  • Dębska - Rup A., (1999), "Rachunkowość kapitałowa spółek handlowych", Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły biznesu Kraków
  • Olchowicz I., (1996), "Podstawy rachunkowości", część I, wyd. Difin, Warszawa
  • Patterson R., (2002), "Kompendium terminów z zakresu rachunkowości i finansów", Fundacja rozwoju rachunkowości w Polsce Warszawa, PricewaterhouseCoopers
  • Rostek M, Knosala R (2013), "Koncepcja oceny wpływu działań logistycznych na produktywność przedsiębiorstwa", red. Knosala, Wyd. PTZP
  • Skoczylas K, (2011), Rachunkowość a zarządzanie zapasami w przedsiębiorstwie handlowym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Finanse, Rynki finansowe, Ubezpieczenia Nr 32
  • Waśniewski T. Gos W., (2002), "Rachunkowość przedsiębiorstw", tom II, Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, Warszawa