Zasłonak brunatnoplamisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zasłonak brunatnoplamisty
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina zasłonakowate
Rodzaj zasłonak
Gatunek zasłonak brunatnoplamisty
Nazwa systematyczna
Cortinarius fulvo-ochrascens Rob. Henry
Bull. trimest. Soc. mycol. Fr. 59: 55 (1943)
Zasłonak brunatnoplamisty: drugie zdjęcie

Zasłonak brunatnoplamisty (Cortinarius fulvo-ochrascens Rob. Henry) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Phlegmacium fulvo-ochrascens (Rob. Henry) M.M. Moser 1955
  • Cortinarius fulvo-ochrascens Rob. Henry 1943, var. fulvo-ochrascens
  • Phlegmacium fuscomaculatum var. smolandicum M.M. Moser 1960
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. smolandicus (M.M. Moser) Rob. Henry 1989
  • Phlegmacium fuscomaculatum var. umbrinum M.M. Moser 1960
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. umbrinus (M.M. Moser) Quadr. 1985
  • Cortinarius cyanophyllus (Rob. Henry) M.M. Moser, in Gams 1978
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. cyanophyllus Rob. Henry 1988
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. macrosporus A.I. Ivanov 1988
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. marginato-ochrascens Rob. Henry 1989
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. ochrocinerascens Rob. Henry 1989

Nazwę polską podał w swojej monografii zasłonaków Andrzej Nespiak w 1975 r[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Osiąga średnicę do 12 cm. Początkowo jest półkoliście wypukły, potem rozpłaszczony. Powierzchnia gładka, śliska z bardzo drobnymi włókienkami. Barwa szaro-ochrowa, ochrowobrązowa, żółtobrązowa. U młodych owocników z kapelusza zwisają białawe resztki osłony. W reakcji z KOH skórka staje się bordowa[4].

Blaszki

Przyrośnięte do trzonu, cienkie, szerokie, gęste o jaśniejszych i nieco ząbkowanych ostrzach. Występują międzyblaszki. Początkowo blaszki są fioletowe, później fioletowo-brązowe[4].

Trzon

Pełny, wysokość 5–8 cm, grubość 2-3 cm. Kształt pałkowaty, cieńszy pod kapeluszem. Zazwyczaj posiada bulwę o grubości 3-4 cm. Powierzchnia o barwie fioletowej, z białymi włókienkami osłony i brązowymi plamami[4].

Miąższ

Zwarty, białawy, tylko w górnej części kapelusza liliowy. Smak i zapach łagodny[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników rdzawobrązowy. Zarodniki o kształcie od migdałowatego do półwrzecionowatego i rozmiarach 11-13–(14) × 7–8–(8, 5) μm. Podstawki duże, o rozmiarze 38–46 × 10–11,5 μm. Strzępki skórki pigmentowane, o szerokości 3–7 μm[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Opisano występowanie tego gatunku w niektórych krajach Europy oraz w środkowej części Ameryki Północnej[5]. W Niemczech jest rzadki i występuje tylko w górach, na Słowacji znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych. W Polsce jego rozprzestrzenienie i częstość występowania nie są znane, wymagają badań terenowych. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. tylko A, Nepiak opisał jego stanowiska w Pieninach[3].

Grzyb mikoryzowy[3]. Na opisanych przez A. Nespiaka stanowiskach zasłonak brunatnoplamisty rósł w lesie, pod świerkami, na kwaśnych glebach[3].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Na takich samych siedliskach występuje podobny morfologicznie zasłonak niebieskostopy (Cortinarius glaucopus). Jest zwykle bardziej intensywnie niebieski i różni się budową zarodników[4]. Kapelusz ma bardziej intensywnie ubarwiony i wyraźnie pokryty promieniście włókienkami[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-01-26].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2016-01-26].
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f J. Ballarà. Estudis sobre Cortinarius subalpins de Catalunya: 1. Espècies Recol•Lectades a l'Hylocomio Pinetum-Catallaunicae. Revista Catalana Micol. v.19; 47-66, Barcelona 1966
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  6. Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.