Zasłonak brunatnoplamisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zasłonak brunatnoplamisty
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina zasłonakowate
Rodzaj zasłonak
Gatunek zasłonak brunatnoplamisty
Nazwa systematyczna
Cortinarius fulvo-ochrascens Rob. Henry
Bull. trimest. Soc. mycol. Fr. 59: 55 (1943)
Zasłonak brunatnoplamisty: drugie zdjęcie

Zasłonak brunatnoplamisty (Cortinarius fulvo-ochrascens Rob. Henry) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Niektóre synonimy naukowe[2]:

  • Phlegmacium fulvo-ochrascens (Rob. Henry) M.M. Moser 1955
  • Cortinarius fulvo-ochrascens Rob. Henry 1943, var. fulvo-ochrascens
  • Phlegmacium fuscomaculatum var. smolandicum M.M. Moser 1960
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. smolandicus (M.M. Moser) Rob. Henry 1989
  • Phlegmacium fuscomaculatum var. umbrinum M.M. Moser 1960
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. umbrinus (M.M. Moser) Quadr. 1985
  • Cortinarius cyanophyllus (Rob. Henry) M.M. Moser, in Gams 1978
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. cyanophyllus Rob. Henry 1988
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. macrosporus A.I. Ivanov 1988
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. marginato-ochrascens Rob. Henry 1989
  • Cortinarius fulvo-ochrascens var. ochrocinerascens Rob. Henry 1989

Nazwę polską podał w swojej monografii zasłonaków Andrzej Nespiak w 1975 r[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Osiąga średnicę do 12 cm. Początkowo jest półkoliście wypukły, potem rozpłaszczony. Powierzchnia gładka, śliska z bardzo drobnymi włókienkami. Barwa szaro-ochrowa, ochrowobrązowa, żółtobrązowa. U młodych owocników z kapelusza zwisają białawe resztki osłony. W reakcji z KOH skórka staje się bordowa[4].

Blaszki

Przyrośnięte do trzonu, cienkie, szerokie, gęste o jaśniejszych i nieco ząbkowanych ostrzach. Występują międzyblaszki. Początkowo blaszki są fioletowe, później fioletowo-brązowe[4].

Trzon

Pełny, wysokość 5–8 cm, grubość 2-3 cm. Kształt pałkowaty, cieńszy pod kapeluszem. Zazwyczaj posiada bulwę o grubości 3-4 cm. Powierzchnia o barwie fioletowej, z białymi włókienkami osłony i brązowymi plamami[4].

Miąższ

Zwarty, białawy, tylko w górnej części kapelusza liliowy. Smak i zapach łagodny[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników rdzawobrązowy. Zarodniki o kształcie od migdałowatego do półwrzecionowatego i rozmiarach 11-13–(14) × 7–8–(8, 5) μm. Podstawki duże, o rozmiarze 38–46 × 10–11,5 μm. Strzępki skórki pigmentowane, o szerokości 3–7 μm[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Opisano występowanie tego gatunku w niektórych krajach Europy oraz w środkowej części Ameryki Północnej[5]. W Niemczech jest rzadki i występuje tylko w górach, na Słowacji znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych. W Polsce jego rozprzestrzenienie i częstość występowania nie są znane, wymagają badań terenowych. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. tylko A, Nepiak opisał jego stanowiska w Pieninach[3].

Grzyb mikoryzowy[3]. Na opisanych przez A. Nespiaka stanowiskach zasłonak brunatnoplamisty rósł w lesie, pod świerkami, na kwaśnych glebach[3].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Na takich samych siedliskach występuje podobny morfologicznie zasłonak niebieskostopy (Cortinarius glaucopus). Jest zwykle bardziej intensywnie niebieski i różni się budową zarodników[4]. Kapelusz ma bardziej intensywnie ubarwiony i wyraźnie pokryty promieniście włókienkami[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2016-01-26].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2016-01-26].
  3. a b c d Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f J. Ballarà. Estudis sobre Cortinarius subalpins de Catalunya: 1. Espècies Recol•Lectades a l'Hylocomio Pinetum-Catallaunicae. Revista Catalana Micol. v.19; 47-66, Barcelona 1966
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2016-01-10].
  6. Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.