Zbornoraki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbornoraki
Syncarida
Packard, 1885
Koonunga cursor
Koonunga cursor
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp skorupiaki
Gromada pancerzowce
Podgromada pancerzowce właściwe
Nadrząd zbornoraki

Zbornoraki[1] (Syncarida) – nadrząd skorupiaków z gromady pancerzowców i podgromady Eumalacostraca.

Drobne skorupiaki[2], obejmujące najmniejsze pancerzowce. Osiągają od 0,5 do 5 cm długości[1], jednak większość znacznie poniżej 1 cm[2]. Budowa dość homonomiczna, tagmatyzacja zatarta. Głowa szeroko osadzona na tułowiu[1]. Pierwszy człon tułowia scalony może być z głową w głowotułów[2]. Karapaksu brak[2][1]. Odwłok słabo odgraniczony od tułowia[1], zbudowany podobnie do niego. Szczękonóża nie występują lub obecna ich jest jedna para[2]. Występują gruczoły szczękowe i długie czułki[1]. Pierwsza para czułków ma trójczłonowy trzonek i dwuczłonowy biczyk, natomiast druga para dwa wieloczłonowe lub zredukowane biczyki[3]. Oczy złożone, jeśli występują, siedzące lub słupkowe[1]. Żuwaczki zwykle pozbawione żuwek (lacinia mobilis)[3]. Odnóża tułowiowe i odwłokowe dwugałęziste, jednak gałąź wewnętrzna tych drugich szczątkowa[1]. Ósma para odnóży tułowiowych może być zmodyfikowana w narządy kopulacyjne[3]. Odnóża odwłokowe zwykle zredukowane[2]. Na końcu odwłoka długie uropody i czasem widełki na telsonie[1]. Telson może być scalony z szóstym pleonitem[3].

Zbornoraki to denne skorupiaki słodkich wód powierzchniowych i podziemnych[2], o silnie ograniczonych zasięgach[1]. Przechodzą rozwój prosty[2].

Grupa reliktowa[1], reprezentowana przez formy prymitywne lub neoteniczne[2][1].

Formy współczesne obejmują 262 gatunki[4], zgrupowane w dwóch rzędach[4][5][2]:

Ponadto wyróżnia się wymarły rząd Palaeocaridacea[6].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 463-464.
  2. a b c d e f g h i j Nadrząd: zbornoraki – Syncarida. W: Zoologia: Stawonogi. T. 2, cz. 1. Szczękoczułkopodobne, skorupiaki. Czesław Błaszak (red. nauk.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 309-318. ISBN 978-83-01-16568-0.
  3. a b c d P.S. Lake, Gary C.B. Poore, Helen M. Lew Ton: Superorder: Syncarida Packard, 1885. W: Gary C. B. Poore: Zoological catalogue of Australia. 19.2A. Crustacea: Malacostraca. CSIRO Publishing, 2002, s. 8. ISBN 978-0-643-06901-5.
  4. a b Shane T. Ahyong, James K. Lowry, Miguel Alonso, Roger N. Bamber, Geoffrey A. Boxshall, Peter Castro, Sarah Gerken, Gordan S. Karaman, Joseph W. Goy, Diana S. Jones, Kenneth Meland, D. Christopher Rogers, Jorundur Svavarsson. Subphylum Crustacea Brünnich, 1772 Linnaeus, 1758. „Zootaxa”. 3148, s. 165–191, 2011. [dostęp 2016-03-31]. 
  5. Syncarida. W: World Register of Marine Species [on-line]. [dostęp 2016-03-31].
  6. A. I. Camacho, A. G. Valdecasas: Global diversity of syncarids (Syncarida; Crustacea) in freshwater. W: E. V. Balian, C. Lévêque, H. Segers, K. Martens: Freshwater Animal Diversity Assessment. Developments in Hydrobiology. Springer, 2008, s. 257–266. DOI: 10.1007/978-1-4020-8259-7_28.