Zdrojek (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zdrojek
Ilustracja
Zdrojek błyszczący
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd goździkopodobne
Rząd goździkowce
Rodzina zdrojkowate
Rodzaj zdrojek
Nazwa systematyczna
Montia L.
Sp. Pl. 1: 87. 1753[3]
Typ nomenklatoryczny

M. fontana Linnaeus[3]

Synonimy
  • Cameraria Fabricius
  • Claytoniella Jurtzev
  • Laterifissum Dulac
  • Paxia Ö. Nilsson[3][4]
Zdrojek błyszczący

Zdrojek (Montia L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub wieloletnich z rodziny zdrojkowatych (Montiaceae). Liczy ok. 11 gatunków występujących na różnych kontynentach na całym świecie[5]. W Polsce występuje tylko jeden gatunek – zdrojek błyszczący zwany też źródlanym (Montia fontana)[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny nierzadko kłączowe lub rozłogowe, czasem bulwiaste, sukulentowate, nagie. Łodygi często płożące i korzeniące się w węzłach, czasem wyprostowane, zwykle rozgałęzione[5].
Liście
Łodygowe i czasem w rozecie przyziemnej. Skrętoległe i naprzeciwległe, u nasady mniej lub bardziej obejmujące łodygę. Blaszka liściowa od równowąskiej, poprzez lancetowatą, rombowatą do owalnej lub zaokrąglonej[5].
Kwiaty
Drobne, promieniste, choć czasem nieco asymetryczne, zebrane w kątowo lub wierzchołkowo wyrastające grona. Działki kielicha asymetryczne, płatków korony jest 5 lub są zredukowane i nieobecne, pręcików 3–5. Zalążnia owalna do kulistej, z 3 zalążkami, pojedynczą szyjką zakończoną 3 znamionami[5].
Owoce
Torebki otwierające się 3 klapkami, zawierające od 1 do 3, kulistych i czarnych nasion. U niektórych gatunków nasiona zaopatrzone są w drobny elajosom[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Dawniej (system Cronquista z 1981, system Reveala z 1999) rodzaj zaliczany był do rodziny portulakowatych (Portulacaceae), współcześnie (Reveal z 2007[7] i APweb) zaliczany jest do zdrojkowatych (Montiaceae).

Pozycja rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj siostrzany dla rodzaju klajtonia (Claytonia), należy do rodziny zdrojkowatych (Montiaceae) w rzędzie goździkowców[2].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

W latach (1994-1999): gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa Caryophyllidae Takht., nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), podrząd Portulacineae Engl., rodzina portulakowate (Portulacaceae Juss.), plemię Montieae Dumort., rodzaj zdrojek (Montia L.)[8].

Wykaz gatunków

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website [online], Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-09-19] (ang.).
  3. a b c Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-12-05].
  4. Genus: Montia L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-12-05].
  5. a b c d e Flora of North America: Montia (ang.). [dostęp 2 lutego 2008].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families – An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2009-09-19].
  8. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Montia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-06].