Zeta Cancri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zeta Cancri
ζ Cnc
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Rak
Rektascensja 08h 12m 12,71s[1]
Deklinacja +17° 38′ 53″[1]
Paralaksa (π) 0,03987 ± 0,00082[1]
Odległość 81,8 ± 1,7 ly
25,08 ± 0,52 pc
Wielkość obserwowana 4,67[1]m
Ruch własny (RA) 27,61 ± 1,17[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −151,73 ± 0,99[1] mas/rok
Prędkość radialna −7,93 ± 0,08[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy F8 V / G0 V[1]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 16 Cnc
2MASS: J08121278+1738522
Bonner Durchmusterung: BD +18°1867
Boss General Catalogue: AB: GC 11141
C: GC 11142
Katalog Gliesego: GJ 9257
Katalog Henry’ego Drapera: A: HD 68257
A: HD 68255
C: HD 68256
Katalog Hipparcosa: HIP 40167
Katalog jasnych gwiazd: A: HR 3208
B: HR 3209
C: HR 3210
SAO Star Catalog: AB: SAO 97645
C: SAO 97646
Tegmine

Zeta Cancri (ζ Cnc, Tegmine) – gwiazda wielokrotna w gwiazdozbiorze Raka. Jest odległa od Słońca o ok. 82 lata świetlne.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda ta ma tradycyjną nazwę Tegmine, która wywodzi się od zniekształconego łacińskiego słowa Tegmen, co oznacza „skorupę (Raka)”[2][3]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła użycie nazwy Tegmine dla określenia tej gwiazdy[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zeta Cancri to układ czterech gwiazd zgrupowanych w dwa układy podwójne. ζ Cnc AB (inaczej ζ¹ Cnc), do której odnosi się nazwa Tegmine to para żółto-białych karłów należących do typu widmowego F8 i F9. Temperatury ich powierzchni, według typu widmowego, to 6200 i 6100 K, są nieco wyższe od temperatury fotosfery Słońca. Mają one jasność równą 3,5 i 1,8 jasności Słońca i promienie równe około 1,6 i 1,2 promienia Słońca. Ich masy to odpowiednio 1,4 i 1,25 M. Zeta Cancri B jest ciemniejsza niż wskazywałaby teoria, co prawdopodobnie oznacza błędnie wyznaczony typ widmowy lub odległość. Wokół tej pary krąży Zeta Cancri C (inaczej ζ² Cnc), którą tworzą dwa żółte karły (oznaczane ζ Cnc Ca i ζ Cnc Cb) reprezentujące typ widmowy G. Mają one temperatury 5900 i 5600 K, jasność 1,7 i 0,9 L, a teoretyczne wartości masy to 1,25 i 0,9 M. Masy obliczone z praw Keplera są znacznie mniejsze, co wskazuje na obecność błędu w danych[2].

Zeta Cancri A ma obserwowaną wielkość gwiazdową 5,30m, Zeta Cancri B ma wielkość 6,25m, na niebie dzieli je 1,1 sekundy kątowej (pomiar z 2016 r.)[5]. W przestrzeni gwiazdy te są odległe o średnio 22,1 au, oddalają się na 29 au i zbliżają na 15 au; ostatni raz miało to miejsce w 1989 roku. Okres obiegu wspólnego środka masy to 59,6 roku[2]. Zeta Cancri C znajduje się 6″ od pary AB, tworzą ją składniki Ca i Cb o wielkości odpowiednio 6,2 i 7,1m oddalone o 0,3″ (pomiary z 2016 r.)[5]. Okrążają one parę AB w okresie 1115 lat, w średniej odległości 197 au (od 150 do 244 au). Ostatnie zbliżenie obu par miało miejsce w 1970 roku[2].

Układ ma także czterech optycznych towarzyszy, których odmienne ruchy własne dowodzą, że nie są powiązane z tą gwiazdą poczwórną[2]. Składnik D jest odległy o 275,6″ od pary ζ Cnc AB i ma obserwowaną wielkość gwiazdową 8,89m (pomiary z 2012 r.)[5][6]. Składnik E jest oddalony o 562,2″, ma on wielkość 10,08m[5][7]. Gwiazda F jest odległa o 638,1″ i ma wielkość 11,21m[5][8]. Składnik G jest oddalony o 672,3″ i ma wielkość 10,15m (pomiary z 2007 r.)[5][9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Zeta Cancri w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e Jim Kaler: TEGMINE (Zeta Cancri) (ang.). W: STARS [on-line]. 2009-04-03. [dostęp 2017-05-10].
  3. Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 350. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  4. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-02-01. [dostęp 2017-05-10].
  5. a b c d e f Mason et al.: WDS J08122+1739AB,C. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  6. BD+18 1870 w bazie SIMBAD (ang.)
  7. TYC 1381-1036-1 w bazie SIMBAD (ang.)
  8. TYC 1381-323-1 w bazie SIMBAD (ang.)
  9. BD+18 1865 w bazie SIMBAD (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]