Zmienniak plamisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zmienniak plamisty
Xiphophorus maculatus[1]
(Günther, 1866)
odmiana niebieska.
odmiana niebieska.
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Infragromada doskonałokostne
Rząd karpieńcokształtne
Rodzina piękniczkowate
Rodzaj Xiphophorus
Gatunek zmienniak plamisty
Synonimy
  • Platypoecilus aurata Stoye, 1935
  • Platypoecilus cyanellus Meinken, 1935
  • Platypoecilus maculatus Günther, 1866
  • Platypoecilus maculatus aurata Stoye, 1935
  • Platypoecilus maculatus cyanellus Meinken, 1935
  • Platypoecilus maculatus sanguinea Stoye, 1935
  • Platypoecilus nigra Brind, 1914
  • Platypoecilus pulchra Brind, 1914
  • Platypoecilus rubra Brind, 1914
  • Platypoecilus sanguinea Stoye, 1935
  • Poecilia maculata (Günther, 1866)
  • Poecilia maculatus (Günther, 1866)
  • Xiphorus maculatus (Günther, 1866)
Zmienniak plamisty odmiana czarna – samica
Zmienniak plamisty odmiana pomarańczowy Micky Mouse – samiec


Zmienniak plamisty[2],platka[3] (Xiphophorus maculatus) – słodkowodna ryba akwariowa z rzędu karpieńcokształtnych (Cyprinodontiformes) i rodziny piękniczkowatych (Poeciliidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Xiphophorus maculatus jest jednym z najszerzej występujących gatunków ze swojego rodzaju.  Pochodzi on z wód rozciągających się  od rzeki Jamapa w Meksyku (okolice Veracruz), aż do terenów państwa Belize. Można go znaleźć jedynie na równinach nadbrzeżnych, które w tym rejonie świata ciągną się nieprzerwanie na długim dystansie [4] . Został on introdukowany do wielu innych rejonów świata z czego największe jego skupiska znajdują się w niektórych częsciach Australii i Ameryki Środkowej [5]

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Różne ubarwienia w zależności od odmiany hodowlanej, np. platka pomarańczowa (na zdjęciu) lub czarno-czerwona, itp. Samice są pełniejsze, brzuszki mają uwypuklone, natomiast samce są smuklejsze. Wielkość samca do 4 cm, samicy do 6 cm.

Hodowla[edytuj | edytuj kod]

Samce zmienniaka plamistego czasami są trochę agresywne względem innych samców tego samego gatunku, tak jak samce innych gatunków piękniczkowatych, dlatego warto trzymać jednego samca z kilkoma samicami. Samice są z reguły spokojne. Optymalna temperatura 24–27 °C (pH do 8,0). Twardość wody 20°n. Potrzebuje zbiornika długości co najmniej 60 cm, jednogatunkowego albo ogólnego, z innymi, spokojnymi rybami. Platki są pokojowo usposobione wobec innych gatunków ryb, czasem bywa, że jakiś samczyk próbuje zapłodnić samicę innego gatunku piękniczki, np. mieczyka albo gupika.

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Zmienniak plamisty jest wszystkożerny. Może się odżywiać zarówno pokarmem roślinnym, detrytusem jak i drobnymi zwierzętami. Procentowy udział różnych rodzajów pokarmu zależy od regionu w którym występuje organizm[5]. Na przykład w diecie populacji zamieszkującej australijską rzekę Brisbane głównym źródłem pokarmu są krewetki z rodzaju Caradina i różnego rodzaju owady lub ich larwy[6], a u osobników zamieszkujących Indonezyjskie jezioro przeważa detrytus, a mniejszy udział mają larwy owadów oraz cyclopoid copepods (Cabi, 2017).

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Ryba jajożyworodna. Samce posiadają gonopodium (przekształcona płetwa odbytowa pałeczkowatego kształtu) i dokonują zapłodnienia wewnętrznego. Ciąża trwa 26-90 dni, a plemniki przekazywane są poprzez spermatofory. Charakterystyczne dla X.maculatus jest to, że samica po przyjęciu 1 spermatoforu może wydać kilka miotów potomstwa. 20 % samic dalej wydaje na świat potomstwo nawet  150 dni po zniknięciu z jej otoczenia samca-partnera. Przy dogodnych warunkach termicznych subtropikalnego i tropikalnego klimatu reprodukcja zachodzi praktycznie nieprzerwanie[4] [5]

Dorosła, zdrowa samica może urodzić ok. 80 młodych, czasem nawet 100. Bywa, że samica "wydala" z dróg płciowych niezapłodnione jajeczka, jednak jest ich mało, około 5–10. Młode muszą mieć schronienie przed matką ze względu na możliwy kanibalizm, dlatego w akwarium należy posadzić dużo pierzastych roślin, aby narybek miał gdzie się ukryć. Jeśli jednak posiadamy zbiornik hodowlany, warto byłoby właśnie w nim umieścić narybek, bo w oddzielnym akwarium byłby bezpieczniejszy.

Znaczenie w ochronie środowiska[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na szeroki zakres tolerancji środowiskowej, wszystkożerność, szybkie tempo wzrostu i zdolność do rodzenia żywego potomstwa X. Maculatus okazał się gatunkiem inwazyjnym. Informacje o specyficznych dla niego szkodliwych oddziaływaniach ekologicznych są ograniczone, ale uważa się, że wraz z innymi osobnikami z rodziny  Poeciliidae jest odpowiedzialny za spadek liczebności bezkręgowców wodnych na Hawajach. Jego wpływ na środowisko prawdopodonie ogranicza się do  drapieżnictwa i konkurencji o pokarm[5]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Xiphophorus maculatus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Nazewnictwo ryb egzotycznych, AKWARIUM, Nr 1-2/70
  3. Jerzy Gronau: Słownik nazw ryb. Kraków: Księgarnia Akademicka, 1994. ISBN 83-901154-9-2.
  4. a b King R.C., 1974 Handbook of Genetics: Volume 4 Vertebrates of Genetic Interest. Plenum Press, New york and London
  5. a b c d Xiphophorus maculatus (southern platyfish), www.cabi.org [dostęp 2018-03-21].
  6. Arthington A.H, 1989. Diet of Gambusia affinis holbrooki, Xiphophorus helleri, X. maculatus and Poecilia reticulata (Pisces: Poeciliidae) in streams of southeastern , . Asian Fisheries Science, 2:193-212.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]