Święta Katarzyna (protektorat)
Protektorat Święta Katarzyna (arab. محمية سانت كاترين) – rezerwat przyrody i kultury leżący na płaskowyżu w południowej części półwyspu Synaj w muhafazie Synaj Południowy w Egipcie, otoczony przez wysokie góry, ma powierzchnię 4350 km 2. Obszar uznano za chroniony w 1988, a rezerwat utworzono w 1996 roku, siedzibą protektoratu jest miejscowość Święta Katarzyna. Obejmuje najwyższe pasmo górskie w Egipcie[1].
W 2002 roku 640 km² powierzchni wyznaczonych przez Pierścień Górski jako rdzeń protektoratu został uznany przez UNESCO i zapisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Ten suchy ekosystem górski zaskakuje różnorodnością gatunków flory i fauny, niektóre występują tylko na tym obszarze świata. Z około występujących tu 472 gatunków roślin, 115 ma właściwości lecznicze i 19 występuje tylko w tym rezerwacie. Do tej pory 27 gatunków ssaków zostały skatalogowanych, w tym 9 nietoperzy. 46 gatunków gadów, w tym 15 z nich występuje tylko w tym rezerwacie w Egipcie.
Na terenie protektoratu istnieje ponad 200 miejsc religijnych i inne ważne klasztory i kościoły, ruiny klasztorów z okresu bizantyjskiego, unikalne formacje skalne i punkty widokowe.
Większość osób odwiedzających serce protektoratu przybywa z kurortów Riwiery Morza Czerwonego – Szarm el-Szejk, Dahab, Taby – ale także z Kairu.
Spis treści |
[edytuj] Atrakcje turystyczno-krajoznawcze
Na tym obszarze znajduje się m.in.:
- Góra Synaj – tradycyjnie utożsamiana z biblijną górą Horeb i Synaj, gdzie, według Starego Testamentu, Bóg Jahwe przekazał Mojżeszowi kamienne tablice z dziesięciorgiem przykazań i zawarł przymierze z narodem izraelskim.
- Klasztor św. Katarzyny – Wzniesiony na wysokości 1570 m n.p.m., należy do prawosławnych Greków, najstarszy klasztor chrześcijański w Egipcie, znany jako miejsce, gdzie Bóg Jahwe przemówił do Mojżesza, ukazując się jako płonący krzak. Związku z tym wydarzeniem w 337 r. n.e. cesarzowa Helena kazała wznieść kaplicę wokół domniemanego Krzewu Gorejącego. Obecnie żyje tu ok. 20 mnichów, przybyłych w większości z góry Atos w Grecji. Na terenie monastyru znajduje się także meczet z X w. wybudowany prawdopodobnie dla beduinów zatrudnianych do pracy w monasterze, a tym samym w celu usatysfakcjonowania władz islamskich. Znajduje się tam dziedziniec ze Studnią Mojżesza, przy której spotkał on Seforę swą przyszłą żonę. W klasztorze przechowywany jest bogaty zbiór wczesnochrześcijańskich ilustrowanych manuskryptów w różnych językach m.in. Kodeks Synajski oraz ikon.
- Góra Świętej Katarzyny – wznosi się na wysokość 2629 m n.p.m. – tym samym jest najwyższym szczytem Egiptu.
- Niebieska Dolina – na znak pokoju pomiędzy Izraelem a Egiptem, belgijski artysta Jean Vera w 1978 roku, używając 10 ton farby, pomalował na niebiesko skały, niszcząc kamienne mikroorganizmy.
- Tabera – biblijne obozowisko Izraelitów, tutaj tłum zaczął narzekać, a Jahwe zesłał ogień, który pochłonął pewnych ludzi na skraju obozowiska. Jednak Mojżesz za namową ludu zaczął błagać Boga, wtedy to ogień zgasł.
- Kibrot-Hattaawa – obozowisko Izraelitów, w tym miejscu Jahwe pomaga Mojżeszowi, powołując 70 starszych ludu, którzy otrzymują natchnienie prorockie. Tu Jahwe zesłał przepiórki, a zachłannych uśmiercił.
- Nuwamis – prehistoryczny cmentarz z grobami i inskrypcjami.
- Kaplica św. Katarzyny – na szczycie Góry Katarzyny, gdzie według tradycji ciało świętej z Aleksandrii zostało umieszczone przez aniołów, potem zostało przeniesione w dół i umieszczone w złotej trumnie w klasztorze.
- Skała Mojżesza – Wadi el-Arbain, gdzie prawdopodobnie Mojżesz wydobył wodę ze skały. Jest to święte miejsce dla judaizmu, chrześcijaństwa i islamu. Miejscowi Beduini wierzą, że dwanascie szczelin w tej skale oznacza dwanaście źródeł wymienionych w Koranie (Sura 2:60). Jest ona również wymieniona w Biblii jako Skała, która podtrzymywała Izraelitów w drodze do Ziemi Obiecanej (1 Kor. 10:4).
- Klasztor Czterdziestu Męczenników – wybudowany w VI w. na cześć czterdziestu męczenników chrześcijańskich, którzy zginęli w Sebaste w centralnej Turcji. Zakonnicy uważają, że czterdziestu chrześcijańskich żołnierzy armii rzymskiej w III w. zmuszano do kultu bogów pogańskich, odmawiając czci zginęli. Kaplicę w tym klasztorze poświęcono pustelnikowi – św. Onufremu, pochodzącego z Górnego Egiptu, który mieszkał przez 70 lat w tutejszej skalnej pustelni na północnym krańcu ogrodu, aż do swej śmierci w 390 n.e.
- Klasztor Kosmy i Damianosa – w Wadi Talaa, nazwany na cześć dwóch braci, męczenników, którzy będąc lekarzami w III w. leczyli mieszkańców za darmo. W ogrodzie klasztoru, pod opieką rodziny Beduinów, znajduje się gaj oliwny, kilka wysokich cyprysów, i drzewa owocowe.
- Pałac Abbas Pasza Hilmi I. – nieukończony pałac na część wicekróla Egiptu w latach 1849-1854. Pałac został zbudowany na górze Dżabal Tinja, później nazwana jego imieniem jako Dżabal Abbas Pasza.
- Ajn Hudra – oaza z licznymi palmami i naturalnymi źródłami wody. Utożsamiana biblijne obozowiskiem Chacerot, gdzie Miriam została dotknięta trądem po tym, jak wspólnie z Aaronem kwestionowała pozycję Mojżesza i krytykowała go za poślubienie Kuszytki (Lb 11:35; 12:16; 33:17,18; Pwt 1:1).
- Wadi Fajran – największa oaza oraz wadi u stóp góry Sirbal i Banat. To kręta dolina, porośnięta gęsto palmami, tamaryszkami i sadami. Utożsamiana jest z biblijnym obozowiskiem Refidim (Wj 17). Lud zaczął narzekać i kłócić się z Mojżeszem. Dlatego na polecenie Jahwe, Mojżesz uderzył w skałę i wytrysnęła woda. W Refidim też zaatakowani zostali Izraelici przez Amalekitów, którzy zostali jednak pokonani pod wodzą Jozuego. Miejsce Mojżesza stojącego na wzgórzu w czasie tej walki, indentyfikuje się z Dżabal at-Tannuh, godzinna droga na jej szczyt biegnie koło zrujnowanych kamiennych kapliczek. Tam też wybudował on pamiątkowy ołtarz nazwany Jahwe-Nissi (JHWH jest moim sztandarem, słupem sygnałowym, schronieniem, wywyższeniem).
- Mafkat – (Kraj Turkusów) – starożytnoegipski okręg kopalni turkusów w dwóch miejscach w Wadi Madżara i Sarabit al-Chadim. Eksploatacją bogatych złóż rudy miedzi i turkusów, z jedyną na Synaju świątynią faraona. Utożsamiany jest również z biblijnym obozowiskiem Izraelitów – Dofka.
- Kolumnowy Las – według geologów – jest jednym z najbardziej niezwykłych osobliwości geologicznych na Synaju. Niezwykła forma skalna na urwisku Wyżyny Synajskiej (Dżabal at-Tih, Góra Tłuacza) z różnymi odcieniami kolorów. Duże ilości kolumn rurowych z czarnej lawy podobne do stalagmitów skał piaskowca o odcieniu żółty-czerwonym.
- Studnie: Studnia Mojżesza, Studnia Zajtuna (38 m. gł.), Studnia Aarona (40 m. gł.).
- Na obszarze protektoratu istnieją też setki ruiny bizantyjskich klasztorów, kościołów i osad klasztornych.
[edytuj] Klimat
Średniej temperatura przekrocza 30 °C w lecie. Podczas zimowych nocy temperatura może spaść poniżej zera, a na szczytach gór nawet do –14C na szczycie góry. Turyści proszeni są o odpowiednie ciepłe ubrania, jeżeli wyprawa w rejony górskie odbywa się w nocy, szczególnie podczas zimy.
[edytuj] Ludność protektoriatu (miejscowości i osady)
- Święta Katarzyna: 4603
- Abu Sila: 247 mieszkańców – centrum wypraw górskich;
- Al-Milga: 320 mieszkańców – miejscowi beduini pracują głównie jako przewodnicy turystyczni po okolicznych trasach górskich, których zwierzchnikiem jest miejscowy szajch.
- Nabi Salah: 30
- Esbaeia Dolna: 165
- Safha Esbaeia: 22
- Esbaeia Górna: 71
- Arbeien: 47
- Oskof el-Hamami: 93
- Mekhlafa: 59
- Al-Kharrazin: 43
- Er-Raha: 166
- Rahba: 47
- Ramthi: 25
- Zajtona: 34
- Sedoud: 12
- Awwad Szejk i Dżarba: 159
- Safha Sebaia: 78
- Soweria Sebaia: 17
- Elbasra Sebaia: 61
- Noumana: 49
- Solaf: 157
- Sahab: 83
- Szejk Mosen: 22
- Beiar At-Tur: 178
- Nasab Dolny: 30
- Nasab Górny: 84
Na obszarze protektoratu mieszka ponad 7000 egipskich Beduinów z sześciu różnych plemion, które odgrywają bardzo istotną rolę w zarządzaniu protektoratem, obejmuje to również bezcenną wiedzę o tradycjach tego obszaru i jego cech charakterystycznych. W pobliżu klasztoru św. Katarzyny mieszkają Beduini z plemienia Gabalia, którzy odegrali bardzo ważną rolę w budowaniu i ochrony owego klasztoru, ponieważ przybyli oni w VI w. z Macedonii specjalnie do tego celu. Ponad 75% mieszkańców stanowią Beduini, pozostałe grupy to: Egipcjanie (20%), Grecy (4%), Rosjanie (1%)
