Park narodowy
Park narodowy – forma ochrony przyrody występująca w większości państw świata; obszar powołany przez władzę szczebla krajowego celem ochrony występującej tam przyrody ożywionej (rzadziej np. cech krajobrazu, także kulturowego), na którym prawnie ograniczona jest możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, osiedlania się itd., jednak obszar przynajmniej w pewnym zakresie jest udostępniony do zwiedzania.
Spis treści |
W Polsce [edytuj]
Według polskiej Ustawy o ochronie przyrody z 2004 roku park narodowy jest to:
- „Obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe”
Park narodowy jest tworzony w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Utworzenie lub zmiana granic parku wymaga zgody właściwych organów samorządu terytorialnego. Na terenie parku wyróżnia się 3 strefy o zróżnicowanym reżimie ochronnym: strefę ochrony ścisłej, strefę ochrony częściowej i strefę ochrony krajobrazu. Wokół parku obowiązkowo wyznacza się otulinę parku narodowego. Dla parku sporządza się i realizuje plan ochrony. Park jest jednostką budżetową, zarządzającą (z nielicznymi wyjątkami) większością gruntów państwowych w granicach parku. Kieruje nim dyrektor parku narodowego.
Na świecie [edytuj]
Istnieje ponad 7000 parków narodowych, zajmujących łącznie ponad 1 mln km²[1]. Najstarszym parkiem narodowym na świecie jest Park Narodowy Yellowstone w Stanach Zjednoczonych, o powierzchni 8980 km². Ustawa w tej sprawie została podpisana przez prezydenta Granta 1 marca 1872 roku.
Do największych na świecie parków narodowych wg powierzchni (1 km² = 100 ha) należą:
- Park Narodowy Grønlands – Grenlandia – 972 000 km²
- Park Narodowy Tasili Wan Ahdżar – Algieria – 72 000 km²
- Park Narodowy Wrangla-Świętego Eliasza – USA – 53 321 km²
- Park Narodowy Namib-Naukluft – Namibia – 49 768 km²
- Wielki Rezerwat Gobijski – Mongolia – 45 000 km²
- Park Narodowy Bizona Leśnego – Kanada – 44 807 km²
- Transgraniczny Park Narodowy Kgalagadi – RPA/Botswana – 38 000 km²
- Park Narodowy Quttinirpaaq – Kanada – 37 775 km²
- Park Narodowy Salonga – Demokratyczna Republika Konga – 36 000 km²
- Park Narodowy O’Higgins – Chile – 35 259 km²
- Park Narodowy Gates of the Arctic – USA – 34 287 km²
- Amazoński Park Narodowy w Gujanie – Francja (Gujana Francuska) – 33 900 km²
- Park Narodowy Canaima – Wenezuela – 30 000 km²
- Park Narodowy Denali – USA – 24 584 km²
- Park Narodowy Kafue – Zambia – 22 400 km²
- Park Narodowy Etosha – Namibia – 22 270 km²
- Park Narodowy Pico da Neblina – Brazylia – 22 200 km²
- Park Narodowy Sirmilik – Kanada – 22 200 km²
- Park Narodowy Kluane – Kanada – 22 015 km²
- Park Narodowy Auyuittuq – Kanada – 21 471 km²
- Park Narodowy Tsavo – Kenia – 20 800 km²
- Park Narodowy Ukkusiksalik – Kanada – 20 500 km²
- Park Narodowy Katmai – USA – 19 122 km²
- Park Narodowy Krugera – RPA – 18 989 km²
- Park Narodowy Jugyd wa – Rosja – 18 917 km²
- Park Narodowy Manovo-Gounda St. Floris – Republika Środkowoafrykańska – 17 400 km²
- Park Narodowy Tuktut Nogait – Kanada – 16 340 km²
- Park Narodowy Lake Clark – USA – 16 308 km²
- Park Narodowy Iona – Angola – 16 000 km²
- Park Narodowy Manu – Peru – 15 330 km²
- Park Narodowy Serengeti – Tanzania – 14 763 km²
- Park Narodowy Cameia – Angola – 14 450 km²
- Park Narodowy Rosyjska Arktyka – Rosja – 14 260 km²
- Park Narodowy Okapi – Demokratyczna Republika Konga – 13 726 km²
- Park Narodowy Doliny Śmierci – USA – 13 518 km²
- Park Narodowy Glacier Bay – USA – 13 287 km²
- Park Narodowy Radom – Sudan – 12 510 km²
- Park Narodowy Fiordland – Nowa Zelandia – 12 500 km²
- Park Narodowy Aulavik – Kanada – 12 274 km²
- Park Narodowy Banc d'Arguin – Mauretania – 12 000 km²
- Tunkiński Park Narodowy – Rosja – 11 837 km²
- Park Narodowy Upemba – Demokratyczna Republika Konga – 11 730 km²
- Park Narodowy Komoé – Wybrzeże Kości Słoniowej – 11 672 km²
- Park Narodowy Wapusk – Kanada – 11 475 km²
- Park Narodowy Bamingui-Bangoran – Republika Środkowoafrykańska – 11 191 km²
- Park Narodowy Jasper – Kanada – 10 900 km²
Przypisy
Zobacz też [edytuj]
- Parki narodowe Ameryki Północnej
- Parki narodowe Ameryki Południowej
- Parki narodowe Afryki
- Parki narodowe Azji
- Parki narodowe Europy
- Parki narodowe w Australii
- Parki narodowe w Nowej Zelandii
- rezerwat biosfery, park krajobrazowy, ogród botaniczny, ogród zoologiczny, park safari, rezerwat przyrody, pomnik przyrody, użytek ekologiczny, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, stanowisko dokumentacyjne, zespół przyrodniczo-krajobrazowy.
