Park narodowy
Park narodowy – forma ochrony przyrody występująca w większości państw świata; obszar powołany przez władzę szczebla krajowego celem ochrony występującej tam przyrody ożywionej (rzadziej np. cech krajobrazu, także kulturowego), na którym prawnie ograniczona jest możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, osiedlania się itd., jednak obszar przynajmniej w pewnym zakresie jest udostępniony do zwiedzania.
Spis treści |
[edytuj] W Polsce
Według polskiej Ustawy o ochronie przyrody z 2004 roku park narodowy jest to:
- "Obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe"
Park narodowy jest tworzony w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Utworzenie lub zmiana granic parku wymaga zgody właściwych organów samorządu terytorialnego. Na terenie parku wyróżnia się 3 strefy o zróżnicowanym reżimie ochronnym: strefę ochrony ścisłej, strefę ochrony częściowej i strefę ochrony krajobrazu. Wokół parku obowiązkowo wyznacza się otulinę parku narodowego. Dla parku sporządza się i realizuje plan ochrony. Park jest jednostką budżetową, zarządzającą (z nielicznymi wyjątkami) większością gruntów państwowych w granicach parku. Kieruje nim dyrektor parku narodowego.
[edytuj] Na świecie
Istnieje ponad 7000 parków narodowych, zajmujących łącznie ponad 1 mln km2[1]. Najstarszym parkiem narodowym na świecie jest Park Narodowy Yellowstone w Stanach Zjednoczonych, o powierzchni 8980 km². Ustawa w tej sprawie została podpisana przez prezydenta Granta 1 marca 1872 roku.
Do największych na świecie parków narodowych wg powierzchni (1 km² = 100 ha) należą:
- Park Narodowy Grønlands − Grenlandia − 972000 km²
- Park Narodowy Tasili Wan Ahdżar − Algieria − 72000 km²
- Park Narodowy Wrangla-Świętego Eliasza − USA − 53321 km²
- Park Narodowy Namib-Naukluft − Namibia − 49768 km²
- Wielki Rezerwat Gobijski − Mongolia − 45000 km²
- Park Narodowy Bizona Leśnego − Kanada − 44807 km²
- Transgraniczny Park Narodowy Kgalagadi − RPA/Botswana − 38000 km²
- Park Narodowy Quttinirpaaq − Kanada − 37775 km²
- Park Narodowy Salonga − Demokratyczna Republika Konga − 36000 km²
- Park Narodowy O'Higgins − Chile − 35259 km²
- Park Narodowy Gates of the Arctic − USA − 34287 km²
- Amazoński Park Narodowy w Gujanie - Francja (Gujana Francuska) - 33900 km²
- Park Narodowy Canaima − Wenezuela − 30000 km²
- Park Narodowy Denali − USA − 24584 km²
- Park Narodowy Kafue − Zambia − 22400 km²
- Park Narodowy Etosha − Namibia − 22270 km²
- Park Narodowy Pico da Neblina − Brazylia − 22200 km²
- Park Narodowy Sirmilik − Kanada − 22200 km²
- Park Narodowy Kluane − Kanada − 22015 km²
- Park Narodowy Auyuittuq − Kanada − 21471 km²
- Park Narodowy Tsavo − Kenia − 20800 km²
- Park Narodowy Ukkusiksalik − Kanada − 20500 km²
- Park Narodowy Katmai − USA − 19122 km²
- Park Narodowy Krugera − RPA − 18989 km²
- Park Narodowy Jugyd wa – Rosja – 18917 km²
- Park Narodowy Manovo-Gounda St. Floris − Republika Środkowoafrykańska − 17400 km²
- Park Narodowy Tuktut Nogait − Kanada − 16340 km²
- Park Narodowy Lake Clark − USA − 16308 km²
- Park Narodowy Iona − Angola − 16000 km²
- Park Narodowy Manu − Peru − 15330 km²
- Park Narodowy Serengeti − Tanzania − 14763 km²
- Park Narodowy Cameia − Angola − 14450 km²
- Park Narodowy Rosyjska Arktyka – Rosja – 14260 km²
- Park Narodowy Okapi − Demokratyczna Republika Konga − 13726 km²
- Park Narodowy Doliny Śmierci − USA − 13518 km²
- Park Narodowy Glacier Bay − USA − 13287 km²
- Park Narodowy Radom − Sudan − 12510 km²
- Park Narodowy Fiordland − Nowa Zelandia − 12500 km²
- Park Narodowy Aulavik − Kanada − 12274 km²
- Park Narodowy Banc d'Arguin − Mauretania − 12000 km²
- Tunkiński Park Narodowy – Rosja – 11837 km²
- Park Narodowy Upemba − Demokratyczna Republika Konga − 11730 km²
- Park Narodowy Komoé − Wybrzeże Kości Słoniowej − 11672 km²
- Park Narodowy Wapusk − Kanada − 11475 km²
- Park Narodowy Bamingui-Bangoran − Republika Środkowoafrykańska − 11191 km²
- Park Narodowy Jasper − Kanada − 10900 km²
Przypisy
[edytuj] Zobacz też
- Parki narodowe Ameryki Północnej
- Parki narodowe Ameryki Południowej
- Parki narodowe Afryki
- Parki narodowe Azji
- Parki narodowe Europy
- Parki narodowe w Australii
- Parki narodowe w Nowej Zelandii
- rezerwat biosfery, park krajobrazowy, ogród botaniczny, ogród zoologiczny, park safari, rezerwat przyrody, pomnik przyrody, użytek ekologiczny, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, stanowisko dokumentacyjne, zespół przyrodniczo-krajobrazowy.
