Synaj (półwysep)
Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską i kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa i Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w Azji Zachodniej i jest częścią Egiptu, którego większa część leży w Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (muhafazy): Synaj Północny i Synaj Południowy.
Powierzchnia półwyspu to 61,2 tys. km², w większej części pustynia. W części północnej obszar wyżynny, w południowej górzysty. Najwyższy szczyt to Góra Świętej Katarzyny – 2629 m n.p.m.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Region Półwyspu Synaj był już ceniony w czasach faraońskich ze względu na występowanie tu minerałów m.in. turkusów, miedzi i złota, obecnie już wyeksploatowanych.
Ten skalisty półwysep był scenerią wielu ważnych wydarzeń za czasów Mojżesza, odnotowanych w Biblii, i jest świętym miejscem w równym stopniu dla żydów, muzułmanów i chrześcijan.
Od czasów faraonów przez północny kraniec obecnej muhafazy przebiegał szlak karawanowy (Via Maris lub Droga do Filistynów).
Przez Synaj przechodziło albo okupowało go wiele innych ludów: Asyryjczycy, Babilończycy, Egipcjanie, Persowie, Grecy, Nabatejczycy, Arabowie i Rzymianie oraz częściowo krzyżowcy i Turcy.
W 1882 roku Wielka Brytania wymusiła na Turcji zrzeczenie się półwyspu. W 1914 roku do środkowej części Turcy wkroczyli ponownie budując drogi, potem zajęli te tereny Egipcjanie.
W 1956 roku wkroczyli tutaj Izraelczycy (ciężkie walki w przełęczy Mitla), lecz w 1957 roku Synaj powrócił do Egiptu. Siły pokojowe ONZ stacjonowały na tym obszarze do 1967. Wtedy także nastąpiła blokada morska Cieśniny Tirańskiej, ogłoszona przez egipskiego prezydenta Nasera uniemożliwiająca żeglugę izraelskich statków po Morzu Czerwonym. Doprowadziło to do wojny z Izraelem, w wyniku której Izraelczycy zajęli półwysep Synaj. Podczas okupacji Izrael wybudował wiele lotnisk i infrastrukturę. Zachodnia część Synaju Północnego powróciła do Egiptu w 1979 roku, a całość w 1982 roku.
Zgodnie z izraelsko-egipskim układem pokojowym z 1979 r., Egipt może utrzymywać ograniczone oddziały wojskowe tylko w zachodnim rejonie półwyspu. 31 stycznia 2011 roku władze Izraela zezwoliły na rozlokowanie na Półwyspie Synaj dodatkowych 800 egipskich żołnierzy (pierwszy raz od zawarcia traktatu pokojowego w 1979) w celu wzmocnienia bezpieczeństwa w obszarze północnym półwyspu w czasie protestów.
Nad przestrzeganiem warunków tego układu czuwają międzynarodowe siły pokojowe Multinational Force & Observers (MFO), powołane na mocy traktatu pokojowego. MFO tworzą kontyngenty wojskowe z różnych państw; trzonem tych sił są wojska USA. Oddziały MFO liczą ok. 1700 żołnierzy i są rozlokowane na obszarze półwyspu. W Szarm el-Szejk (w dzielnicy Naama Bay) (baza południowa) i w Al Gora znajdują się bazy międzynarodowych obserwatorów MFO, którzy mają obowiązek kontrolować półwysep Synaj, który jest podzielony na zdemilitaryzowane pasy z posterunkami oznakowanymi pomarańczowymi flagami.
[edytuj] Turystyka
Stabilizacja sytuacji politycznej z Izraelem, zaowocowała w końcu lat 80. XX wieku rozwojem turystyki na wschodnim wybrzeżu Synaju i rozkwitem takich miejscowości wypoczynkowych jak Szarm el-Szejk, Dahab, Taba i inne na Riwierze Morza Czerwonego. Atrakcją regionu Synaju, oprócz suchego i słonecznego klimatu, jest podwodny świat Morza Czerwonego, w tym rafy koralowe, bogata fauna i flora, eksplorowane przez turystów w trakcie nurkowania. Większa część otaczającego terenu górzystego zamieszkiwana jest pierwotnie przez koczownicze plemiona Beduinów.
[edytuj] Nazwy protektoratów zgłoszonych w ramach ustawy 102 z roku 1983 na terenie Synaju
| Protektoriat | Rok ustanowienia | Powierzchnia (km²) | Muhafaza | Nr dekretu |
|---|---|---|---|---|
| Park Narodowy Ras Muhammad | 1983 | 850 | Synaj Południowy | 1068/1983, 2035/1996 |
| Protektorat Zaranik | 1985 | 230 | Synaj Północny | 1429/1985, 3379/1996 |
| Protektorat Arisz | 1985 | 8 | Synaj Północny | 1429/1985, 3379/1996 |
| Park Narodowy Protektoratu Święta Katarzyna | 1988 | 5750 | Synaj Południowy | 613/1988, 940/1996 |
| Protektoriat Nabk | 1992 | 600 | Synaj Południowy | 1511/1992, 33/1996 |
| Protektorat Ras Abu Dżallum | 1992 | 500 | Synaj Południowy | 1511/1992 33/1996 |
| Protektorat Taba | 1998 | 3595 | Synaj Południowy | 316/1998 |
[edytuj] Galeria
-
Półwysep Synaj widziany z kosmosu
-
Szczyt Góry Synaj
-
Wrak statku transportowego z 1985 r. pomiędzy wyspą Tiran a Synajem
-
Piaszczysta pustynia na Synaju
-
Namorzyny w Ras Muhammad na południowym krańcu półwyspu
-
Synaj - podzielony na strefy, które kontrolują Multinational Force & Observers
