Żuwaczka

Mrówka w postawie bojowej demonstruje swoje żuwaczki

Żuwaczka (łac. mandibula) − parzysta część narządu gębowego skorupiaków i tchawkowców (owadów i wijów) należących do typu stawonogów. Żuwaczki służą do chwytania, rozrywania i rozdrabniania pokarmu pochodzenia roślinnego i zwierzęcego lub jako narząd chwytny do transportu obiektów. Stanowią przekształcenie trzeciej pary odnóży głowowych i są odpowiednikiem nogogłaszczek u pajęczaków.

Należą one do pierścienia górnej wargi. Żuwaczki połączone są z puszką głowową jedynie stawem. Wyróżnia się część trzonową (krający brzeg). Zazwyczaj ostre brzegi skierowane są do wewnątrz. U niektórych owadów żuwaczki przystosowane są do pobierania pokarmu płynnego (np. larwy mrówkolwowatych z siatkoskrzydłych, pływak żółtobrzeżek z pływakowatych). Wyróżniane są żuwaczki typu ortopteroidalnego oraz typu tyzanuroidalnego.

Zobacz też

• Żuchwa (mandibula)

Bibliografia

• Józef Razowski: Słownik entomologiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-07907-X.