Abdalwadydzi
Abdalwadydzi lub Zajjanidzi (Banu 'Abd al-Wad) - dynastia berberyjskiego pochodzenia panująca w środkowej części płn. Afryki (Maghrib al-Ausat) ze stolicą w Tilimsanie w latach 1235 - 1554 (tereny dzisiejszej Algerii).
Założycielem tej dynastii został Jaghmursan ibn Zajjan. W początkowym okresie władcy tej dynastii byli wasalami innej Almohadów a po ich upadku od roku 1269 objęli samodzielne panowanie. Panowanie ich było w ciągłych sporach i walkach z sąsiednimi dynastiami Hafsydami i Merynidami.
Okres lat 1337-1359 obejmował okupację państwa przez Merynidów, w tym czasie władcy dynastii sprawowali władzę tylko symboliczną. Z tej niewoli wyzwoleni zostali przez Abu Hammu Musa II. Na czas jego panowania (1359-89) prypada też największy rozkwit dynastii. W tym czasi na dworze przebywał i piastował urząd szambelana Ibn Chaldun- arabski filozof i historyk. Po śmierci władcy Abu Hammu Musa II, który zginął w wojnie domowej ze swym synem Abu Tafsinem rozpoczęła się stopniowa powolna degradacja dynastii i jej upadek. Zastali wasalami Merynidów aż do ich całkowitego unicestwienia w 1554 roku.
[edytuj] Władcy dynastii
- Abu Jahja Jagmursan ibn Zajjan - 1235-1283
- Abu Said Usman I - 1282-1303
- Abu Zajjan I - 1303-08
- Abu Hammu Musa I - 1308-18
- Abu Tafsin I - 1318-37
- Abu Said Usman II - ?
- Abu Sabit - 1348-52
- Abu Hammu Musa II - 1359-89
- Abu Tafsin II - 1388-93
- Abu Sabit II - 1393
- Abu al-Hadżdżadż - 1393-94
- Abu Zajjan II - 1394-99
- Abu Muhammad Abdullah - 1399-1401
- Abu Abdullah Muhammad I - 1401-11
- Abd ar-Rahman - 1411
- Said ibn Musa - 1411
- Abu Malik - 1411-23
- Abu Abdullah Muhammad II - 1429-30
- Abu al-Abbas Ahmad - 1430-61
- Abu Abdullah Muhammad III - 1461-68
- Abu Tafsin III - 1468
- Abu Abdullah Muhammad IV - 1468-1504
- Abu Abdullah Muhammad V - 1504-17
- Abu Hammu Musa III - 1517-27
- Abu Muhammad Abdullah II - 1527-40
- Abu Abdullah Muhammad VI - 1540
- Abu Zajjan III - 1540-43
- Al-Hasan ibn Abdullah - 1550-54
[edytuj] Bibliografia
- F. Bocheński, Abdalwadydzi, w: Mały słownik kultury świata arabskiego, pod red. J. Bielawskiego, Warszawa 1971, s.13-14.
