Antynomia

Z Wikipedii

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2008-03. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Antynomia (gr. antinomia - sprzeczność praw) - logiczna sprzeczność, paradoks, zdanie logiczne bądź rozumowanie dedukcyjne, które prowadzi do sprzeczności. Termin używany w logice, epistemologii.

Przykład: antynomia klas samozwrotnych.

• Niech A oznacza zbiór takich wypowiedzi, które nie mogą orzekać o samych sobie.

Czy wypowiedź: P = "Zdanie X należy do zbioru A" należy do zbioru A czy nie? Inaczej: czy zdanie P może mówić o samym sobie? Jeśli tak, to zdanie P orzeka, że należy do zbioru A, czyli orzeka coś o samym sobie, czego nie może czynić, należąc do zbioru A.

Jeśli nie, zdanie to powinno należeć do zbioru A, ale wówczas nie może przecież orzekać o samym sobie, więc do zbioru A nie należy.

Jak widać, założenie, że zdanie będące antynomią jest prawdziwe, prowadzi do paradoksu i jednocześnie założenie przeciwne także.

Innym przykładem antynomii jest paradoks kłamcy: "Jeżeli kłamca mówi, że kłamie, to znaczy, że zawsze kłamie i nie kłamie zarazem" (Eubulides z Miletu)