Paradoks

Z Wikipedii

Paradoks - sformułowanie zawierające efektowną, zaskakującą myśl, skłóconą z powszechnie uznawanymi przekonaniami, sprzeczną wewnętrznie, powstałą przez zestawienie całości znaczeniowo maksymalnie kontrastowych (opartych często na antytezie).

[edytuj] Wybrane paradoksy

paradoksy filozoficzne:
- paradoksy Zenona z Elei - żółw i Achilles; strzała która nigdy nie dotrze do celu
- paradoks Chyla z Tybetu - jak przegrasz to i tak wygrasz
- paradoks strzelby i służącego - inaczej paradoks związku przyczynowo-skutkowego (David Hume)
- paradoks Epimenidesa (paradoks kłamcy, paradoks Berry'ego)
- paradoks omnipotencji - czy Bóg może stworzyć tak ciężki kamień, by sam nie mógł go unieść?
- paradoks skazanego - skoro dzień egzekucji ma być niespodzianką dla wieszanego, to zdarzenie to nigdy nie nastąpi
- paradoks Curry'ego - wszystko jest prawdą
- paradoks ciotki - która lubi tych, co nie lubią siebie
- paradoks Protagoras przeciwko Euathlosowi - obaj sobie przypisują rację, lecz który ją ma?
- paradoks wody i diamentu - dlaczego woda, która jest niezbędna do życia jest tania, podczas gdy diamenty są bardzo drogie, choć można się bez nich obejść?
- paradoks szklanki wody - w jaki sposób mogą istnieć dwa zdania prawdziwe, stojące ze sobą w sprzeczności?
- paradoks Bremera - Dla reguły mówiącej, że nie ma reguł bez wyjątków, wyjątek stanowi jedynie reguła mówiąca, że nie ma reguł bez wyjątków, ponieważ od tej reguły nie ma wyjątków
- paradoks kłamcy - Kłamca zaczyna mówić zarówno prawdę, jak i kłamstwo.
- paradoks wszechmogących - Czy może istnieć więcej niż jedna istota wszechmogąca?
- paradoks przystojnego faceta, którego idealna kobieta jest zajęta - Mogę mieć każdą poza tą jedyną.

paradoksy matematyczne:
- paradoks czarnego kruka
- paradoks głosowania
- paradoks Hilberta (teoria mnogości), znany też jako paradoks Grand Hotelu
- paradoks Monty Halla
- paradoks księgowego (teoria mnogości)
- paradoks zbioru wszystkich zbiorów (teoria mnogości, Bertrand Russell)
- paradoks koni - wszystkie konie są tej samej maści
- paradoks Richarda
- paradoks dnia urodzin - jakie jest prawdopodobieństwo, że dwóch piłkarzy na boisku ma urodziny tego samego dnia?
- paradoks Bertranda - uznajemy za naturalny taki rozkład prawdopodobieństwa, w którym każda wartość zmiennej losowej jest równoprawdopodobna. Jednak tak otrzymany "naturalny" rozkład zależy od wybranego układu współrzędnych (np. kartezjański lub biegunowy)
- paradoks Banacha-Tarskiego (rozkład kuli)
- paradoks Newcomba (teoria gier)
- paradoks losowania - najbardziej prawdopodobne jest wylosowanie kuli czarnej i jednocześnie nie-czarnej.
- paradoks Parrondo (teoria gier)

paradoksy fizyczne:
- paradoks dziadka - co się stanie, gdy po cofnięciu się w czasie zabijemy własnego dziadka?
- paradoks bliźniąt - bliźnięta podróżujące z prędkościami podświetlnymi
- paradoks EPR - każdej zmianie spinu elektronu musi towarzyszyć komplementarna zmiana spinu innego elektronu - co by się więc stało, gdyby istniały tylko dwa elektrony oddzielone od siebie o miliony lat świetlnych? (Wolfgang Pauli)
- paradoks Olbersa - dlaczego w nocy jest ciemno, skoro wszędzie są gwiazdy?
- paradoks Gibbsa - wzrost entropii przy mieszaniu jednakowych gazów. Paradoks znika jeśli uwzględnimy zasady mechaniki kwantowej, zgodnie z którymi jednakowe cząsteczki są nierozróżnialne. Przybliżoną, ale dobrą receptą jest podzielenie entropii $N$ cząstek przez $N!$ .
- paradoks Algola - o gwiazdach podwójnych
- paradoks hydrostatyczny - identyczne ciśnienie w różnych naczyniach