Arboretum Wirty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Poland - Wirty Arboretum.jpg

Arboretum Wirtyogród dendrologiczny położony w miejscowości Wirty nad Jeziorem Borzechowskim, w gminie Zblewo, Powiat starogardzki, Województwo pomorskie. Znajduje się pod zarządem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Gdańsku, leży na terenie Nadleśnictwa Kaliska – Leśnictwo Wirty, oddział 37.

W szkółce drzew owocowych w latach 1875-1880 nadleśniczy nadleśnictwa Wirty Adam Putrich wprowadził szpalerowe nasadzenie drzew owocowych, w latach 1890-1898 przy współpracy prof. Adama Schwappacha, założył 29 powierzchni doświadczalnych badających sposoby naturalizacji i aklimatyzacji oraz możliwości wykorzystania gospodarczego drzew obcego pochodzenia. Założono księgi, w których zapisywano obserwacje, a do wybuchu I wojny światowej wyniki badań publikowano w fachowych pismach. W zapisach tych brak jest informacji o pochodzeniu materiału szkółkarskiego. Na przełomie XIX i XX zgromadzono tu wielką kolekcję róż.

W tym czasie przy współpracy z ogrodami botanicznymi w Berlinie i Eberswalde powstała część ogrody stanowiąca zaczątek ogrodu botanicznego z kolekcją dendrologiczną. Pierwszą inwentaryzację ogrodu i charakterystykę gatunków przeprowadzono w 1924. Kolejny spis został dokonany w latach 1955-1958. Zarejestrowano 90 gatunków drzew liściastych i 140 iglastych.

Do lat pięćdziesiątych XX staraniem nadleśniczych Kazimierza Szulisławskiego i Józefa Pozorskiego wzbogacono kolekcję o nową aleję drzew egzotycznych i zajmujące około 0,44 ha alpinarium. W latach 1984-1988 zasadzono m.in. wiele drzew dalekowschodnich oraz rozpoczęto prace projektowe nowego układu przestrzennego. Obecnie powiększono powierzchnię ogrodu włączając powierzchnie dawnych szkółek i rozbudowano skalny ogród. W utrzymaniu i rozbudowie ogrodu oraz w pracach badawczych czynnie uczestniczy, obok służby leśnej, Instytut Dendrologii PAN w Kórniku.

Obecnie na terenie 39 kwater (33,61 ha) rośnie blisko 145 gatunków, odmian i form roślin iglastych i 310 liściastych a także około 150 gatunków runa leśnego. W arboretum znajduje się jedyny w Polsce okaz orzecha pośredniego. Ogród podzielony na cztery części: ogród dendrologiczny, roślinność europejska, amerykańska i azjatycka. Poszczególne części dzielą się na kwatery poprzedzielane drogami i oznaczone cyframi. Kolekcja arboretum dzieli się na dwie części. Część parkowa obejmuje kolekcję drzew iglastych i liściastych wysadzanych rzędami wzdłuż ścieżek. Część leśna przylegająca bezpośrednio do jeziora Borzechowskiego, poprzecinana dolinkami z okazami drzew egzotycznych i blisko dwustuletnich drzew krajowych.

Zaplecze gospodarcze składa się z budynku administracyjno-biurowego, wyłuszczarni szyszek, komór do sortowania i przechowywania nasion, magazynu szyszek, tuneli foliowych i szklarni.

W lesie powstała ścieżka dydaktyczna o długości około 2,7 km, pozwalająca poznać różne typy lasów oraz sposoby ich zagospodarowania oraz ochrony.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie arboretum znajduje się grób syna założyciela ogrodu Adama Putricha.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Irena Wasilewska, Wirty, "Aura", nr 7/1994, s. 15.
  • Urszula Nawrocka-Grześkowiak, Władysław Bugała, Przewodnik po arboretum Wirty, część leśna, Wirty 2003.
  • Krzysztof Frydel, Lech J. Zdrojewski, Głównie to Arboretum Wirty ale też bliższe i dalsze okolice, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2008.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons