Arturo Prat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Arturo Prat Chacón (ur. 4 kwietnia 1848 - zm. 21 maja 1879), oficer chilijskiej marynarki wojennej, jeden z bohaterów narodowych Chile.

Arturo Prat Chacón

Urodził się w Ninhue. W 1854 jego rodzina przeniosła się do Santiago (do domu stojącego na obecnej ulicy Arturo Prat). W 1858 wstąpił do szkoły morskiej, którą ukończył w 1861 jako kadet. Pływał wówczas na korwecie "Esmeralda", z którą była następnie związana większość jego kariery. W lipcu 1864 Prat zdał egzaminy i uzyskał stopień oficerski. Pod koniec 1865 wybuchła wojna Chile i Peru z Hiszpanią. 26 listopada 1865, w potyczce morskiej pod Papudo, "Esmeralda" pod dowództwem Juana Williamsa Rebolledo zdobyła hiszpańską kanonierkę, wcieloną następnie do służby Chile jako "Covadonga". Rząd Chile awansował wszystkich uczestników starcia i Prat zyskał stopień porucznika. Prat wziął następnie udział w starciu sojuszniczej eskadry pod Abtao 7 lutego 1866 z dwoma hiszpańskimi fregatami, na pokładzie "Covadongi", zakończonym wycofaniem się Hiszpanów.

Po wojnie, Prat nadał służył w marynarce Chile, uczestnicząc w licznych rejsach. Stał się też wykładowcą w Akademii Morskiej Chile, a od 1871 zastępcą dowódcy korwety "Esmeralda". W 1873 awansował na komandora podporucznika, w tym też roku w maju ożenił się z Carmelą Carvajal. Przykładał wagę do szkolenia, tłumaczył książki z francuskiego. Jednocześnie, od 1872 rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie Chile, które ukończył egzaminem zdanym 31 lipca 1876 przed Sądem Najwyższym. W tym samym roku rząd zamknął Akademię Morską. Prat wówczas podjął służbę w instytucjach lądowych marynarki wojennej w Valparaiso jako prawnik, pracując nad regulacjami prawnymi dotyczącymi żeglugi.

Po wybuchu wojny z Peru i Boliwią w 1879 ("wojny o Pacyfik" lub "saletrzanej"), Prat w stopniu Capitán de fragata graduado (odpowiadający komandorowi porucznikowi) powrócił do służby bojowej. Początkowo był dowódcą "Covadongi", a od połowy maja 1879, "Esmeraldy". Oba te okręty blokowały peruwiański port Iquique. 21 maja 1879 pod Iquique nadpłynęła eskadra okrętów peruwiańskich, w składzie monitora "Huáscar" i fregaty pancernej "Independencia". Pomimo przygniatającej przewagi pancernych okrętów peruwiańskich, Prat zdecydował walczyć w obronie honoru bandery, na skutek czego doszło do bitwy pod Iquique. Przed jej rozpoczęciem, wygłosił symboliczne przemówienie do załogi: "Chłopcy, walka jest nierówna, lecz jest duch i męstwo. ...Dopóki żyję, nasza bandera będzie powiewać na miejscu, a jeśli zginę, zapewnią to moi oficerowie". Przez następne trzy godziny "Huáscar", dowodzony przez komandora Miguela Grau, prowadził pojedynek artyleryjski z "Esmeraldą", ostrzeliwaną dodatkowo przez baterie polowe z brzegu.

Zatopienie "Esmeraldy"

Ponieważ ogień peruwiański nie był zbyt celny, Grau zdecydował staranować "Esmeraldę". Podczas próby taranowania, Prat z rewolwerem i szablą i okrzykiem "do abordażu, chłopcy!" (¡Al abordaje muchachos!), przeskoczył na pokład "Huáscara", wraz z sierżantem Juanem de Dios Aldea. Obaj ponieśli śmierć od ognia karabinowego na pokładzie "Huáscara", ranny Prat jednak zdążył zastrzelić jednego z marynarzy. Więcej marynarzy chilijskich nie zdołało przeskoczyć na "Huáscara" na skutek nie usłyszenia rozkazu, a następnie rozejścia się okrętów, lecz przy drugiej próbie taranowania, trzynastu marynarzy poszło za wzorem swojego dowódcy, również w większości ponosząc śmierć. "Esmeralda" ostatecznie zatonęła od trzeciego taranu.


Śmierć Arturo Prat

Po śmierci, Arturo Prat stał się chilijskim bohaterem narodowym. Miguel Grau napisał list z wyrazami szacunku do wdowy po nim, przesyłając jego osobiste rzeczy i szablę. Imieniem Arturo Prat nazwano w Chile liczne ulice i instytucje oraz okręty wojenne ("Capitan Prat"), jego podobizna znajduje się też na banknocie 10.000 pesos chilijskich. Portret Prat jest umieszczony w salonie dowódcy monitora "Huáscar", będącego obecnie chilijskim okrętem-muzeum, obok portretu Miguela Grau, również poległego później na jego pokładzie.

Stopnie: (polskie odpowiedniki są przybliżone)

  • 1861 guardiamarina
  • lipiec 1864 guardiamarina examinado (podporucznik)
  • 1864 - Teniente 2° (porucznik)
  • 9 września 1868 - Teniente 1° (kapitan)
  • 1873 - Capitán de corbeta graduado (komandor ppor.)
  • 1874 - Capitán de corbeta efectivo
  • 1876 - Capitán de fragata graduado (komandor por.)
Commons in image icon.svg