Bitwa morska koło przylądka Eknomos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa morska u przylądka Eknomos
I wojna punicka 264 p.n.e.241 p.n.e.
CapeEcnomus.png
Bitwa u przylądka Eknomos
Czas 256 p.n.e.
Miejsce niedaleko przylądka Eknomos, u wybrzeży Sycylii
Przyczyna chęć zakończenia wojny punickiej ze strony Rzymu
Wynik zwycięstwo Rzymian
Strony konfliktu
Rzymianie Kartagińczycy
Dowódcy
Marek Atyliusz Regulus
Lucjusz Manlius Wulson
Hamilkar, Hannon
Siły
330 okrętów
100 000 marynarzy
40 000 żołnierzy
350 okrętów
100 000 marynarzy
18 000 żołnierzy
Straty
24 zatopione okręty 30 okrętów zatopionych
64 okręty zdobyte
Pierwsza wojna punicka

Messana - Akragas - Wyspy Liparyjskie - Thermai - Mylae - Tyndaris - Przylądek Eknomos - Adys - Aspis - Przylądek Hermajski - Panormos - Drepanum - Wyspy Egadzkie

Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy bitwy morskiej. Zobacz też: artykuł o lądowej bitwie pod Eknomos.

Bitwa morska u przylądka Eknomos – bitwa morska, która rozegrała się między flotą rzymską konsulów Marka Atyliusza Regulusa i Lucjusza Manliusza Wulsona a flotą kartagińską, dowodzoną przez Hamilkara i Hannona w 256 p.n.e. w czasie I wojny punickiej.

Przed bitwą[edytuj | edytuj kod]

Zamiary stron[edytuj | edytuj kod]

Rzymianie kosztem wielkich nakładów sił i środków stworzyli olbrzymią flotę w celu zaatakowania samej Kartaginy i zakończenia przedłużającej się, wyniszczającej wojny. Kartagińczycy, wiedząc o przygotowaniach rzymskich, pragnęli nie dopuścić do inwazji na swoją metropolię i ostatecznie zniszczyć flotę przeciwnika, zdobywając trwałą przewagę na morzu.

Siły przeciwników[edytuj | edytuj kod]

Siły Rzymian oceniane są na 330 okrętów, 100 000 marynarzy i wioślarzy oraz 40 000 żołnierzy. Kartagińczycy mieli do dyspozycji 350 okrętów, na których pokładach było 100 000 marynarzy i wioślarzy oraz 18 000 żołnierzy. Rzymianie kontynuowali na swoich okrętach użycie pomostów abordażowych – kruków, wprowadzonych 4 lata wcześniej i pozwalających im na użycie dobrze wyszkolonych żołnierzy w walce wręcz.

Przebieg bitwy

Rzymianie przed bitwą[edytuj | edytuj kod]

Rzymianie, wiedząc, że flota nieprzyjaciela znajduje się w pobliżu, po załadunku swoich oddziałów lądowych u ujścia rzeki Himery ustawili swoje okręty we wcześniej niespotykanym szyku. Cała flota została podzielona na 4 eskadry. Pierwsze 2 eskadry płynęły szykiem ukośnym w stosunku do siebie, prowadzone przez dwa okręty z konsulami na pokładzie. Trzecia eskadra płynęła za nimi, ciągnąc na linach i chroniąc bezpośrednio statki transportowe z wojskiem. Czwarta (nazwana triarii) płynęła szeroką linią z tyłu, zamykając podstawę trójkąta, a jej brzegi wystawały nieco poza trzecią eskadrę i statki transportowe.

Kartagińczycy przed bitwą[edytuj | edytuj kod]

Flota kartagińska nadpłynęła od zachodu w odmiennym szyku. Dzieliła się również na 4 eskadry, przy czym jedna płynęła w szyku torowym wzdłuż wybrzeża, pozostałe trzy w szyku czołowym, ustawione jedna obok drugiej. Wszystkie 4 eskadry tworzyły linię zbliżoną do półkola, z lekko wysuniętymi pierwszą i czwartą eskadrą.

Bitwa[edytuj | edytuj kod]

Na widok wroga dwie pierwsze eskadry rzymskie ruszyły w kierunku dwóch środkowych eskadr Kartagińczyków. Pragnąc rozerwać szyk rzymski, dowodzący na tym odcinku Hamilkar rozpoczął pozorny odwrót, odciągając najsilniejszą część floty rzymskiej od dwóch pozostałych eskadr i statków transportowych. Po pewnym czasie Kartagińczycy zawrócili i uderzyli na eskadry konsulów.

Jednocześnie płynąca do tej pory wzdłuż brzegów eskadra kartagińska, widząc lukę w szyku przeciwnika, uderzyła na trzecią eskadrę rzymską. Rzymskie okręty natychmiast rzuciły liny holownicze i podążyły naprzeciw atakującym, a transportowce zawróciły i schroniły się u ujścia Himery, zajmując pozycje przy wschodnim brzegu rzeki. Walcząc z trzecią eskadrą, Kartagińczycy zepchnęli przeciwnika w kierunku transportowców, lecz nie udało im się rozerwać szyków rzymskich.

W tym samym czasie na czwartą eskadrę rzymską spadło natarcie najdalej wysuniętej w morze eskadry kartagińskiej pod wodzą Hannona. Również ta eskadra rzymska musiała wycofać się w kierunku brzegu.

Tymczasem konsulowie zmusili do ucieczki dwie środkowe eskadry kartagińskie i po dokonaniu zwrotu uderzyli na eskadry blokujące flotę transportową, niszcząc po kolei obie, przy jednoczesnym ataku wspierającym zablokowanych do tej pory okrętów.

Straty stron[edytuj | edytuj kod]

Zwycięstwo Rzymian było całkowite. Przy stracie 24 własnych okrętów zatopili 30 okrętów wroga, a dalsze 64 zdobyli. Kartagińczycy stracili prawie 40 000 zabitych i wziętych do niewoli.

Podsumowanie[edytuj | edytuj kod]

Bitwa ta była jedną z najważniejszych, a przez niektórych określana jako najważniejsza bitwa I wojny punickiej. Była też niewątpliwie największym zwycięstwem w dziejach floty rzymskiej i prawdopodobnie największą bitwą starożytności. Jest też przez niektórych uznawana za największą bitwę morską w historii. Przewaga Kartaginy na morzu została złamana, odtąd do końca wojny to Rzym miał ciągłą (choć często niewielką) przewagę na morzu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • bitwy morskie

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Bernard Nowaczyk: Kartagina 149–146 p.n.e., wyd. Bellona, Warszawa 2008.