Chōshū (domena feudalna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Chōshū (jap. 長州?) - lenno (jap. han 藩), domena feudalna w Japonii, obecnie północno-zachodnia część prefektury Yamaguchi. Stolica hanu znajdowała się w Hagi.

Chōshū, od czasu zapoczątkowanych w 645 tzw. reform ery Taika, rozkwitało pod rządami rodu Ōuchi. W okresie Kamakura (11921333) Chōshū przeszło w ręce rodu Mōri. Okres rządów Tokugawów (16031867), mimo bezprzykładnego w dziejach świata wieloletniego pokoju, charakteryzował stale pogłębiający się kryzys gospodarczy, który nie ominął również hanu Chōshū. W latach trzydziestych XIX w. jego zadłużenie dwukrotnie przewyższało jego roczny produkt brutto. Jedną z przyczyn kryzysu były nawiedzające Chōshū powodzie, powodujące gwałtowny deficyt ryżu, a niekiedy i głód.

Wprowadzone w okresie Meiji reformy przyniosły jednak poprawę i han Chōshū stał się centrum głosicieli hasła „czcić cesarza, przepędzić barbarzyńców“ (sonnō-jōi), a następnie ruchu na rzecz obalenia bakufu (tōbaku-undō).

W 1864 doszło w Kioto do starcia samurajów hanu Chōshū z lojalnymi wobec sioguna wojskami Aizu i Satsumy (tzw. incydent Kinmon). W tym samym roku siogun zorganizował ekspedycję karną przeciw Chōshū (Chōshū-seibatsu lub Chōshū-seitō. Zakończyła się ona kapitulacją hanu.

W 1865 skłonni do kompromisu z bakufu urzędnicy hanowi zostali odsunięci od władzy (odnowa Chōshū - Chōshū-ishin). W 1866 siogun ogłosił kolejną ekspedycję karną przeciw Chōshū. Tym razem zakończyła się ona jednak porażką bakufu. W tym samym 1866 doszło do zawiązania sojuszu między dotychczas wrogimi wobec siebie hanami Satsuma i Chōshū (Satchō-dōmei, zwanego także Satchō-meiyaku lub Satchō-rengō). Rezultatem presji połączonych sił Satsumy i Chōshū przeciwko bakufu był zwrot uprawnień politycznych cesarzowi (taisei-hōkan) przez 15. sioguna Tokugawów, Yoshinobu w 1867 i przywrócenie władzy cesarskiej 3 stycznia 1868 (ōsei-fukko).

Politycy okresu Meiji i Taishō pochodzący z hanu Chōshū:

Han Chōshū wszedł w skład prefektury Yamaguchi w wyniku zniesienia hanów i ustanowienia prefektur (haihan-chiken) w 1871.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mirosław Łuczko, Itō Hirobumi i Yamagata Aritomo - Czołowi politycy Japonii okresu Meiji (1868-1912), Wydawnictwo TRIO Biblioteka Fundacji im. Takashimy, Warszawa 2006, ISBN 83-7436-051-8