Controlling

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Controlling – narzędzie diagnostyczne procesu planowania, koordynowania i kontroli przebiegu procesów ekonomicznych dla utrzymania organizacji na drodze do osiągnięcia wyznaczonych celów.

Według innej definicji „controlling” to całość analityczno-kierowniczych czynności (planistyczno-rachunkowych, odnoszących się do informacji), których celem jest poprawa, w wyniku odciążenia, kierowania przedsiębiorstwem, i które w sensie organizacyjnym mogą być usamodzielnione (delegowane)[1].Zdaniem prof. B. R. Kuca "controllingu" jest narzędziem diagnostycznym, którego celem jest stworzenie w organizacji miarodajnego systemu informacji, umożliwiającego ocenę realizacji zadań i korygowanie planów. "Controling" powinien wskazywać jej mocne i słabe strony poprzez badanie i ocenę jednostek organizacyjnych oraz pracowników realizujących wyznaczone zadania. W tej roli "controlling" jest jednym z najważniejszych instrumentów diagnozy organizacyjnej[2]. Controlling strategiczny zajmuje się oceną mocnych i słabych stron przedsiębiorstwa (zobacz: analiza SWOT) oraz możliwości i szans zapewnienia długotrwałej i stabilnej egzystencji przedsiębiorstwa.

Controlling operatywny (operacyjny) zorientowany na regulację procesów biznesowych w krótkich horyzontach czasowych, opiera się na analizie relacji koszty-przychody-zysk oraz wpływy-wydatki.

Controlling bankowy – controlling w banku obejmuje analizę finansową, zarządzanie ryzykiem bankowym, planowanie finansowe oraz ocenę efektywności. Do analizy standingu banku controlling najczęściej wykorzystuje wskaźniki finansowe. Są to mierniki sytuacji finansowej banku obliczone na podstawie sprawozdań finansowych. Ich syntetyczna konstrukcja pozwala dostrzec pewne zjawiska, które bez głębszej analizy nie są widoczne w rozbudowanych sprawozdaniach. Wskaźniki stosuje się do analiz dynamicznych oraz sektorowych. Informują o skutkach decyzji podejmowanych w banku oraz o wpływie na jego działalność czynników zewnętrznych. Przy odpowiednim uzupełnieniu wskaźników o informacje jakościowe otrzymuje się szczegółowy obraz sytuacji ekonomicznej banku.

Controlling marketingowy dotyczący wewnętrznych i zewnętrznych procesów marketingowych, w obszarze strategicznym i operacyjnym. Wykorzystujący narzędzia analityki marketingowej, w tym wskaźniki marketingowe. Istota controllingu marketingowego oparta jest o analizę odchyleń osiąganych celów strategicznych i operacyjnych – ze szczególnym uwzględnieniem skutków ekonomicznych i poszukiwanie przyczyn ich osiągnięcia (lub nie).

Controlling procesów to pomiar parametrów procesów umożliwiający bieżące monitorowanie mierników procesów (takich jak koszt, czas, jakość i ilość) w odniesieniu zarówno do struktury organizacyjnej (personalna odpowiedzialność za wynik procesu), jak i do funkcjonalności zarządczej, np. obniżki kosztów, poprawy jakości obsługi klienta, zarządzania ryzykiem itd. Controlling procesów jest jednym z niezbędnych warunków wdrożenia zarządzania procesami biznesowymi (BPM).

Controlling wymaga utworzenia w przedsiębiorstwie sprawnego systemu informacji ekonomicznej. Źródłem danych dla takiego systemu jest rachunkowość zarządcza.

Cykl zarządzania opartego na zasadach controllingu:

  • wyznaczenie okresu planistycznego
    okresy planistyczne powinny być ustalane z uwzględnieniem cyklu księgowania, tak, aby informacja zwrotna docierała do decydentów w czasie umożliwiającym reakcję
  • wyznaczenie celu dla tego okresu
    cele, ze względu na uniwersalność miernika, wyznacza się w wymiarze finansowym; rozpisanie wszystkich czynników jest budżetem przedsiębiorstwa
  • opracowanie planu strategicznego
  • opracowanie planu operatywnego
    plany powinny zawierać zadania cząstkowe dla wszystkich komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa związane z wyznaczonym celem
  • kontrola realizacji planu
    w miarę możliwości analiza powinna ujawniać niekorzystne tendencje, aby zapobiegać powstawaniu odchyleń
  • działania zapobiegające i korygujące
  • osiągnięcie celu

Pracownik zatrudniony w dziale controllingu to controller[3].

Funkcje "controllingu"[4]

Bezpośrednie funkcje "controlingu":

  • poznawczo-badawcza
  • projektowo-usprawniająca

Funkcja poznawczo-badawcza dotyczy ciągu czynności analityczno-oceniajacych, które obejmują ustalenie stanu faktycznego i porównanie go ze wzorcem np. odpowiednimi normami prawnymi (wyznaczeniami), normami technicznymi, dyrektywami, a nawet decyzjami politycznymi w trybie specjalnym.

Funkcja projektowo-usprawniająca polega na obmyśleniu zarówno ulepszeń rezultatów ocenianej działalności, jak też ulepszeń procedury, mogących się przydać w przypadku jej możliwego powtórzenia. W działalności projektowej jest więc ważny pierwiastek pozytywny.

Związek między funkcją poznawczą i projektową kontrolingu polega na tym, że skuteczność tej drugiej zdeterminowana jest prawidłowością realizacji pierwszej.

Uwaga

  • „Controllingu” nie można tłumaczyć jako „kontroli”, gdyż biorąc pod uwagę „władanie, kierowanie, sterowanie i regulację procesów” należy rozumieć go w o wiele szerszym zakresie.
  • Pojęcie controllingu w literaturze niemieckojęzycznej różni się od definicji tego pojęcia w literaturze angielskojęzycznej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. W. Strobel: Begriff und System des Controlling. WISU, 1978, s. 421-427.
  2. B. R. Kuc, Kontroling dla Menedżerów, Wyd. Helion, Gliwice 2011
  3. Weber Jürgen: Wprowadzenie do controllingu. Katowice: Oficyna Controllingu Profit, 2001, s. 7. ISBN 83-911079-7-3.
  4. R. B. Kuc, Kontroling dla menedżerów, Wyd. Helion, Gliwice 2011, s. 174-175

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]