Czangowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Csángók
Nazwa polska Czangowie
Populacja 1370 osób[1]
119 618 osób[2]
Kraj Mołdawia, Komitat Tolna (Węgry)
Język węgierski
Religia katolicka
Grupa ugrofińska
Mapa
Lokalizacja

Czangowie (węg. Csángók) – madziarskojęzyczna grupa etniczna zamieszkująca obecnie głównie tereny górskie regionu Mołdawii w obecnych granicach Rumunii. Innym wyróżnikiem Czangów jest katolicyzm, w odróżnieniu od prawosławnego otoczenia.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Istnieje wiele poglądów na temat pochodzenia Czangów. Prawdopodobnie są po prostu ludnością mieszaną, charakterystyczną dla obszaru gdzie od wieku przemieszczało się wiele różnych ludów, głównie pochodzenia azjatyckiego np.: Hunowie, Awarowie, Kipczacy, Pieczyngowie, Wołosi, ludy ugro-fińskie i inne.

Prawdopodobnie ich etnogeneza jest wspólna z Szeklerami, z tym, że w odróżnieniu od nich zajęli tereny na wschód od wododziału karpackiego. Fakt, że Czangowie posługują się dialektami madziarskimi sugeruje, iż zajęcie ich obecnych terenów nastąpiło po tym, jak ludy tego obszaru przyjęły ostatecznie języki madziarskie. Trudno jednak dociec, kiedy to miało miejsce. W Rumunii (m.in. wśród Szeklerów) panuje popularne przekonanie, iż Czangowie to Szeklerzy, którzy przenieśli się z Siedmiogrodu do Mołdawii. Jednak takie uogólnienie trudno uznać za w pełni trafne, zważywszy np. na wyraźnie różnice antropologiczne. Trudno nie dostrzec, że część wsi (obecnie) czangoskich, ma wśród swoich antenatów któryś ze szczepów romskich, wędrujących z Bałkanów od XIV w.

Język[edytuj | edytuj kod]

Czangowie posługują się archaicznymi etnolektami madziarskimi, autochtonicznymi dla tego regionu, przy czym błędną jest opinia, iż posługują się językiem węgierskim. Język węgierski jest dla nich de facto językiem obcym. Czangowie korzystają w pewnym zakresie z pomocy rządu Węgier, który finansuje edukację wybranym Czangoszom, co jednak prowadzi faktycznie do odrzucenia przez nich tradycyjnego języka i kultury na rzecz języka i kultury węgierskiej.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Źródła[edytuj | edytuj kod]

Przypisy