Delikates

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jabłoń domowa 'Delikates'
Delikates apple cultivar.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj jabłoń
Gatunek jabłoń domowa
Kultywar Delikates
Nazwa systematyczna
Malus domestica Borkh. 'Delikates'
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Jabłoń domowa 'Delikates' – odmiana uprawna (kultywar) jabłoni domowej (Malus domestica 'Delikates'), należąca do grupy odmian jesiennych. Odmiana polska, otrzymana na początku lat 60. XX w. w Gospodarstwie Doświadczalnym Przybroda przez prof. Medarda Maćkowiaka z Akademii Rolniczej w Poznaniu. Jest krzyżówką odmiany James Grieve i Cortland. W uprawie od początku lat 80., początkowo jako odmiana amatorska, z biegiem czasu w uprawie także jako produkcyjna. Ze względu na delikatny, drobnoziarnisty i biały miąższ odmiana została nazwana Delikates.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo rośnie średnio silnie, po wejściu w okres owocowania wzrost słabnie. Korona ma kształt stożkowaty, na sztywnych konarach wyrastają liczne krótkopędy, szczególnie na pędach dwuletnich. Wymaga cięcia prześwietlającego i odmładzającego. Bardzo łatwa w formowaniu. Jednoroczne pędy średniej grubości, omszone szczególnie w części wierzchołkowej.
Owoce
Duże lub średniej wielkości (160–200g), kulisto-stożkowate. Lekko spłaszczone, zwężające się w kierunku kielicha, dość wyrównane pod względem kształtu i wielkości. Skórka gładka, delikatna, zielona, w czasie dojrzewania zielonkawo-żółta, pokryta tłustawym nalotem. Rumieniec żywoczerwony, lekko rozmyty, pokrywający do 80% powierzchni owocu. Przetchlinki jasne, drobne, średnio liczne, znajdują się na całej powierzchni skórki. Miąższ biały z zielonymi żyłkami w pobliżu gniazda nasiennego, drobnoziarnisty, delikatny, bardzo soczysty, o smaku i aromacie określanym jako wyjątkowo przyjemny (po przekrojeniu nie brązowieje).

Rozwój[edytuj | edytuj kod]

W okres owocowania wchodzi bardzo wcześnie. Owocuje na ogół już w drugim roku po posadzeniu. Owocuje obficie i corocznie, zarówno na krótko-, jak i długopędach. Dobrze owocuje na wszystkich typach podkładek. Dobrymi zapylaczami dla Cortlanda są: James Grieve, Wealthy, Golden Delicious, Idared, McIntosh, Spartan[2].

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Pielęgnacja
Ze względu na obfite zawiązanie owoców (często nadmierne) odmiana często wymaga przerzedzania zawiązków. Dla poprawienia wybarwienia wskazane jest cięcie letnie drzew. W czasie zbioru i transportu trzeba delikatnie wykonywać wszystkie czynności, aby na owocach nie pojawiały się odgniecenia.
Zbiór i przechowywanie
W warunkach polskich dojrzałość zbiorczą osiąga na przełomie sierpnia i września, a dojrzałość konsumpcyjną już po 2–3 tygodniach. Jak na odmianę jesienną przechowuje się bardzo dobrze, w zwykłej chłodni można ją przechować do końca grudnia, a w chłodni z atmosferą kontrolowaną do marca. Owoce w czasie przechowywania nie więdną i pokrywają się tłustawym nalotem.

Zdrowotność[edytuj | edytuj kod]

Delikates jest odmianą o bardzo dużej odporności na mróz, lecz o średniej wrażliwości na zarazę ogniową. Także na najgroźniejszą chorobę jabłoni parcha jest odmianą średnio wrażliwą, lecz jest podatny na mączniaka jabłoni. Drzewa nie są wrażliwe na choroby kory i drewna. Przy małej ilości owoców może pojawiać się choroba fizjologiczna – gorzka plamistość podskórna jabłek, której zapobiega się, stosując pozakorzeniowe nawożenie wapniem.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce jest chętnie sadzoną wczesnojesienną odmianą jabłoni, szczególnie na terenach z zagrożeniem mrozów i przymrozków wiosennych. Według danych Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w 2008 była odmianą, której drzewek w szkółkach polskich zakwalifikowano około 120 tys. sztuk, co stawia ją w grupie najczęściej uprawianych odmian[3]. Na liście kwalifikowanych drzewek jest w czołówce od połowy lat 90. XX w. Nadaje się zarówno do uprawy amatorskiej jak i wielkotowarowej. Ceniona ze względu na doskonałą jakość owoców, wytrzymałość na mróz oraz regularne i obfite owocowanie. Jest odmianą deserową nadającą się także do przetwórstwa.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-26].
  2. Mikołaj Ugolik: Odmiany jabłoni. Kraków: Plantpress, 1996. ISBN 83-85982-11-6.
  3. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Raport z wyników kwalifikacji. [dostęp 2010-09-26].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]