Dylemat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Dylemat (z gr. dilemmaton) - w logice tradycyjnej niezawodne schematy wnioskowań, w których przesłankami są dwa zdania warunkowe i alternatywa (nierozłączna). Wyróżniono cztery typy takich schematów wnioskowań: dylemat konstrukcyjny (prosty), dylemat konstrukcyjny złożony, dylemat destrukcyjny (prosty) i dylemat destrukcyjny złożony. Każdemu z nich na gruncie klasycznego rachunku zdań odpowiada właściwe prawo logiczne.

Dylemat konstrukcyjny prosty[edytuj | edytuj kod]

Jest to schemat postaci:

Jeśli a, to c
Jeśli b, to c
a lub b

c

W klasycznym rachunku zdań odpowiada mu prawo:

 ((p \rightarrow r) \land (q \rightarrow r) \land (p \lor q)) \rightarrow r .

zwane prawem dylematu konstrukcyjnego prostego.

Dylemat konstrukcyjny złożony[edytuj | edytuj kod]

Jest to schemat postaci:

Jeśli a, to b
Jeśli c, to d
a lub c

b lub d

W klasycznym rachunku zdań odpowiada mu prawo:

 ((p \rightarrow q) \land (r \rightarrow s) \land (p \lor r)) \rightarrow (q \lor s) .

zwane prawem dylematu konstrukcyjnego złożonego.

Dylemat destrukcyjny prosty[edytuj | edytuj kod]

Jest to schemat postaci:

Jeśli a, to b
Jeśli a, to c
nie-b lub nie-c

nie-a

W klasycznym rachunku zdań odpowiada mu prawo:

 ((p \rightarrow q) \land (p \rightarrow r) \land (\neg q \lor \neg r)) \rightarrow \neg p .

zwane prawem dylematu destrukcyjnego prostego.

Dylemat destrukcyjny złożony[edytuj | edytuj kod]

Jest to schemat postaci:

Jeśli a, to b
Jeśli c, to d
nie-b lub nie-d

nie-a lub nie-c

W klasycznym rachunku zdań odpowiada mu prawo:

 ((p \rightarrow q) \land (r \rightarrow s) \land (\neg q \lor \neg s)) \rightarrow (\neg p \lor \neg r) .

zwane prawem dylematu destrukcyjnego złożonego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Witold Marciszewski (red.), Mała encyklopedia logiki, Wrocław 1970
  • Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Warszawa 1990, s. 149

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]