Efekt Krugera-Dunninga
Efekt Krugera-Dunninga – w psychologii zjawisko polegające na tym, że osoby niewykwalifikowane w jakiejś dziedzinie życia mają tendencję do przeceniania swoich umiejętności w tej dziedzinie, podczas gdy osoby wysoko wykwalifikowane mają tendencję do zaniżania oceny swoich umiejętności[1].
Zjawisko to zostało opisane i udokumentowane przez Justina Krugera i Davida Dunninga z Uniwersytetu Cornella.
Kruger i Dunning zwrócili uwagę na liczne wcześniejsze badania, które zdają się sugerować, że w przypadku zdolności tak różnorodnych jak obsługa pojazdów mechanicznych, gra w szachy czy tenisa, "ignorancja częściej jest przyczyną pewności siebie, niż wiedza" (jak to ujął Charles Darwin). Postawili oni hipotezę, że w przypadku zdolności, którą każdy może posiąść w większym lub mniejszym stopniu:
- Osoby niekompetentne zwykły przeceniać swój własny poziom zdolności.
- Osoby niekompetentne nie potrafią ocenić prawdziwego poziomu zdolności u innych.
- Osoby niekompetentne nie potrafią ocenić prawdziwego poziomu swoich zdolności.
- Jeśli mogą być przeszkolone, aby znacznie poprawić swoje osiągnięcia, osoby te potrafią zauważyć i przyjąć do świadomości swoją wcześniejszą niekompetencję.
Aby sprawdzić poprawność tej hipotezy sprawdzili ją na studentach swojej uczelni, którzy zapisali się na różne kursy z psychologii.
W serii doświadczeń, Kruger i Dunning sprawdzili samoocenę dotyczącą myślenia logicznego, znajomości gramatyki i poczucia humoru. Po pokazaniu im wyników ich testów, studenci zostali poproszeni o oszacowanie swojego poziomu, po czym grupa kompetentna w danej dziedzinie oceniła go poprawnie, podczas gdy ta niekompetentna wciąż go przeceniała. Jak Dunning i Kruger zauważyli, "Podczas 4 doświadczeń, autorzy zauważyli, że uczestnicy notowani najniżej w testach dotyczących poczucia humoru, gramatyki i logiki znacznie przeceniali swoje osiągnięcia i umiejętności. Mimo iż wyniki testów plasowały ich w 12. percentylu, oni sami szacowali, że osiągnęli wynik plasujący ich w 62.percentylu".
Jednocześnie ludzie naprawdę posiadający wiedzę, zwykli nie doceniać swej kompetencji.
Wyniki niniejszych badań sugerują, że znacznie bardziej kompetentni studenci podnoszą zarówno poziom swojej wiedzy, jak i umiejętność jej oceny, dopiero po dokładnym treningu dotyczącym umiejętności, którą wcześniej opanowali niedostatecznie.
W roku 2000 Dunning i Kruger otrzymali za te badania satyryczną Nagrodę Ig Nobla w dziedzinie psychologii[2].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Error Morris: The Anosognosic’s Dilemma: Something’s Wrong but You’ll Never Know What It Is (Part 1) (ang.). The New York Times, 2010-06-20.
- ↑ Ig Nobel Prize Winners (ang.). Improbable Research. [dostęp 2012-01-06].
Bibliografia [edytuj]
- J. Kruger, D. Dunning. Unskilled and Unaware of It: How Difficulties in Recognizing One's Own Incompetence Lead to Inflated Self-Assessments. „Journal of Personality and Social Psychology”. 77 (6), s. 1121-1134, 1999. doi:10.1037/0022-3514.77.6.1121.
