Ewangeliarz z Lindisfarne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jedna z „kart dywanowych”

Ewangeliarz z Lindisfarne (łac. Codex Lindisfarnensis) – iluminowany manuskrypt powstały na początku VIII wieku w klasztorze Lindisfarne, zawierający łaciński tekst czterech Ewangelii. Reprezentuje jedną z najlepszych edycji tekstu Wulgaty, bliską Kodeksowi Amiatyńskiemu. W wydaniach krytycznych oznaczany jest symbolem Y[1].

Księga składa się z 259 pergaminowych kart formatu 340×235 mm[2]. Oryginalna oprawa nie zachowała się i w latach 1852-1853 wykonano nową, z drewna dębowego obłożonego czerwonym aksamitem i pokrytą srebrem oraz szlachetnymi kamieniami[3]. Uważany za jeden z najpiękniejszych przykładów insularnej sztuki iluminatorskiej manuskrypt zawiera m.in. ozdobne inicjały, ornamenty zwierzęce i portrety czterech ewangelistów. Każda z czterech Ewangelii poprzedzona jest ozdobną kartą nazywaną „dywanową”, przedstawiającą ornament geometryczny oparty na położonym centralnie krzyżu[4]. Zgodnie z treścią dodanego w X wieku przez mnicha Aldreda kolofonu księga została sporządzona przez Eadfritha, opata w Lindisfarne w latach 698-721, na cześć św. Kutberta. Aldred dodał także do łacińskiego tekstu jego interlinearny przekład na język staroangielski.

Manuskrypt przebywał na Lindisfarne do 875 roku, kiedy to mnisi opuścili klasztor w związku z najazdem duńskim. W 995 roku trafił do katedry w Durham. Po sekularyzacji dóbr kościelnych przez Henryka VIII w 1539 roku dostał się w prywatne ręce. Na początku XVII wieku stanowił część zbiorów antykwariusza Roberta Cottona (1571-1631). Od 1753 roku księga stanowi własność British Library.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Robert F. Hull Jr., The Story of the New Testament Text. Movers, Materials, Motives, Methods, Society of Biblical Literature, Atlanta 2010, s. 94.
  2. Stan Knight, Historical Scripts. From Classical Times to the Renaissance, Oak Knoll Press, New Castle 1998, s. 45.
  3. Roy M. Liuzza and A. N. Doane, Anglo-Saxon manuscripts in microfiche facsimile, Volume 3: Anglo-Saxon Gospels, Center for Medieval and Early Renaissance Studies, Binghamton 1995, s. 3.
  4. Klára Csapodiné Gárdonyi, Iluminowane kodeksy europejskie, Ossolineum, Wrocław 1984, s. 100.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • The Oxford Dictionary of Art, Oxford University Press, Oxford 2004.