Furanokumaryny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Psoralen

Furanokumarynyorganiczne związki chemiczne pochodzenia naturalnego. Furanokumaryna jest pochodną kumaryny (benzo-α-pironu) skondensowaną z pierścieniem furanu w pozycjach C-6, C-7 (typ psoralenu) lub C-7, C-8 (typ angelicyny).

Podział[edytuj | edytuj kod]

Typ psoralenu[edytuj | edytuj kod]

  • psoralen
  • bergapten
  • ksantotoksyna
  • imperatoryna
  • izopimpinelina
  • marmezyna
  • bergamotyna

Typ angelicyny[edytuj | edytuj kod]

  • angelicyna
  • pimpinelina

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Furanokumaryny typu psoralenu – ksantotoksyna i bergapten z owoców aminka większego, bądź otrzymywane syntetycznie wykazują działanie fotouczulające, są stosowane w leczeniu łuszczycy oraz jako leki pobudzające repigmentację skóry w bielactwie. Psoralen nie jest stosowany ze względu na wysoką toksyczność. Formy linearne furanokumaryn (typ psoralenu) są silnymi fitofototoksynami w odróżnieniu od form angularnych (typ angelicyny) o niskiej toksyczności.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Typ psoralenu[edytuj | edytuj kod]

  • Psoralen – korzeń lubczyka (Levistici radixApiaceae)
  • Bergapten – korzeń lubczyka (Levistici radixApiaceae), korzeń arcydzięgla (Archangelicae radixApiaceae), korzeń biedrzeńca (Pimpinellae radixApiaceae), owoc kminku (Carvi fructusApiaceae)
  • Ksantoksyna – owoc aminka większego (Ammi majoris fructusApiaceae), korzeń arcydzięgla (Archangelicae radixApiaceae), korzeń biedrzeńca (Pimpinellae radixApiaceae), owoc kminku (Carvi fructusApiaceae)
  • Imperatoryna – owoc aminka większego (Ammi majoris fructusApiaceae), owoc kminku (Carvi fructusApiaceae), korzeń arcydzięgla (Archangelicae radixApiaceae)
  • Izopimpinelina – owoc aminka większego (Ammi majoris fructusApiaceae), korzeń biedrzeńca (Pimpinellae radixApiaceae)
  • Marmezyna – owoc aminka większego (Ammi majoris fructusApiaceae)

Typ angelicyny[edytuj | edytuj kod]

  • Angelicyna, pimpinelina, archangelicyna – korzeń arcydzięgla (Archangelicae radixApiaceae)
  • Pimpinelina, izobergapten – korzeń biedrzeńca (Pimpinellae radixApiaceae)

Podstawowe struktury[edytuj | edytuj kod]

podstawowe struktury furanokumaryn

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. S. Kohlmunzer: Farmakognozja.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.